1. рд╕рд╢рд╕्рдд्рд░ рд╕ेрдиा рдЭंрдбा рджिрд╡рд╕ рдХрдм рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै ?
*7 рджिрд╕ंрдмрд░*
2. рднाрд░рдд-рдкाрдХ рд╕ीрдоा рд░ेрдЦा рдХिрд╕ рдиाрдо рд╕े рдкुрдХाрд░ी рдЬाрддी рд╣ै ?
*рд░ेрдб рдХ्рд▓िрдл рд░ेрдЦा*
3. рднाрд░рдд рдоें рдПрдХрдоाрдд्рд░ рд╕рдХ्рд░िрдп рдЬ्рд╡ाрд▓ाрдоुрдЦी рдХрд╣ाँ рд╣ै ?
*рдмैрд░рди рдж्рд╡ीрдк (рдЕंрдбрдоाрди рдиिрдХोрдмाрд░)*
4. рдХिрд╕ рднाрд░рддीрдп рд░ाрдЬ्рдп рдХी рджो рд░ाрдЬрдзाрдиिрдпाँ рд╣ैं ?
*рдЬрдо्рдоू-рдХрд╢्рдоीрд░*
5. рдЕрдоेрд░िрдХा рдиे рдХौрдирд╕ा рд░ाрдЬ्рдп 1867 рдоें рд░ूрд╕ рд╕े рдЦ़рд░ीрджा рдеा ?
*рдЕрд▓ाрд╕्рдХा*
6. рд╡िрд╢्рд╡ рд╡िрдХрд▓ांрдЧ рджिрд╡рд╕ рдХрдм рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै ?
*3 рджिрд╕ंрдмрд░*
7. рд╣ोрдкрдоैрди рдХрдк рдХिрд╕ рдЦेрд▓ рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╣ै ?
*рдЯेрдиिрд╕*
8. рдирд╡рдЧрдаिрдд рддेрд▓ंрдЧाрдиा рд░ाрдЬ्рдп рдХा рдкрд╣рд▓ा рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдХौрди рд╣ै ?
*рдЪंрдж्рд░рд╢ेрдЦрд░ рд░ाрд╡*
9. рднाрд░рдд-рд╢्рд░ीрд▓ंрдХा рдХे рдмीрдЪ рдХौрдирд╕ी рдЦाрдб़ी рд╣ै ?
*рдорди्рдиाрд░ рдХी рдЦाрдб़ी*
10. рдЕрд░ाрд╡рд▓ी рдкрд░्рд╡рддрдоाрд▓ा рдХी рд╕рдмрд╕े рдКँрдЪी рдЪोрдЯी рдХौрдирд╕ी рд╣ै ?
*рдЧुрд░ु рд╢िрдЦрд░*
11. рдХिрд╕ рджेрд╢ рдХी рд╕рдоुрдж्рд░ी рд╕ीрдоा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рд╣ै ?
*рдХрдиाрдб़ा*
12. рдХिрд╕ рджेрд╢ рдХी рд╕्рдерд▓ рд╕ीрдоा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рд╣ै ?
*рдЪीрди*
13. рдо्рдпांрдоाрд░ (рдмрд░्рдоा) рдХी рдоुрдж्рд░ा рдХौрдирд╕ी рд╣ै ?
*рдХ्рдпाрдд*
14. рдоौрд╕рдо рд╕ंрдмंрдзिрдд рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╡ाрдпुрдоंрдбрд▓ рдХी рдХिрд╕ рдкрд░рдд рдоें рд╣ोрддे рд╣ैं ?
*рдХ्рд╖ोрднрдоंрдбрд▓*
15. рд╕ंрд╕ाрд░ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рд╕ाрдЧрд░ рдХौрдирд╕ा рд╣ै ?
*рджрдХ्рд╖िрдгी рдЪीрди рд╕ाрдЧрд░*
16. рдЧौрддрдо рдмुрдж्рдз рдж्рд╡ाрд░ा 29 рд╡рд░्рд╖ рдХी рдЖрдпु рдоें рдЧृрд╣-рдд्рдпाрдЧ рдХी рдШрдЯрдиा рдХ्рдпा рдХрд╣рд▓ाрддी рд╣ै ?
*рдорд╣ाрднिрдиिрд╖्рдХ्рд░рдордг*
17. рднाрд░рдд рдоें рдкंрдЪрд╡рд░्рд╖ीрдп рдпोрдЬрдиा рдХा рдЕрдиुрдоोрджрди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рдиिрдХाрдп рдХौрдирд╕ा рд╣ै ?
*рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╡िрдХाрд╕ рдкрд░िрд╖рдж्*
18. рднाрд░рдд рдХे рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдХी рд╕ीрдоा рдЪीрди, рдиेрдкाрд▓ рдФрд░ рднूрдЯाрди рд╕े рдоिрд▓рддी рд╣ै ?
*рд╕िрдХ्рдХिрдо*
19. рдиाрдеुрд▓ा рджрд░्рд░ा рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै ?
*рд╕िрдХ्рдХिрдо*
20. 1912 рдоें рдЕрд▓-рд╣िрд▓ाрд▓ рд╕рдоाрдЪाрд░-рдкрдд्рд░ рдХिрд╕рдиे рд╢ुрд░ु рдХिрдпा ?
*рдоौрд▓ाрдиा рдЕрдмुрд▓рдХрд▓ाрдо рдЖрдЬाрдж*
21. рдорд╣ाрди рдЪिрдХिрдд्рд╕рдХ рдЪрд░рдХ рдХिрд╕рдХे рджрд░рдмाрд░ рдоें рдеे ?
*рдХрдиिрд╖्рдХ*
22. рднाрд░рдд рдоें ‘рдоेрдЯ्рд░ो-рдкुрд░ुрд╖’ рдХौрди рдХрд╣рд▓ाрддे рд╣ैं ?
*рд╢्рд░ीрдзрд░рди*
23. рднाрд░рдд рдХी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХे рд╕рдордп рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХौрди рдеे ?
*рдЬे.рдмी.рдХृрдкрд▓ाрдиी*
24. рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдФрд░ рдоुрд╕्рд▓िрдо рд▓ीрдЧ рдХे рдмीрдЪ рд▓рдЦрдирдК рд╕рдордЭौрддा рдХिрд╕ рд╡рд░्рд╖ рд╣ुрдЖ ?
*1916*
25. рдкाрдиीрдкрдд рдХा рддीрд╕рд░ा рдпुрдж्рдз рдХिрдирдХे рдмीрдЪ рд╣ुрдЖ ?
*рдорд░ाрдаों рдФрд░ рдЕрд╣рдорджрд╢ाрд╣ рдЕрдм्рджाрд▓ी*
26. RBI рдХे рдирдП рдиिрдпрдоों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЪेрдХ рдФрд░ рдмैंрдХ рдб्рд░ाрдл्рдЯ рдХी рд╡ैрдж्рдпрддा рдХिрддрдиे рд╕рдордп рддрдХ рд╣ोрддी рд╣ै ?
*3 рдоाрд╕*
27. рд╕рдмрд╕े рд▓рдо्рдмा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд░ाрдЬрдоाрд░्рдЧ рдХौрдирд╕ा рд╣ै ?
*NH-7, рд╡ाрд░ाрдгрд╕ी рд╕े рдХрди्рдпाрдХुрдоाрд░ी рддрдХ*
28. рд╕ंрдЧрдорд░рдорд░ рдХिрд╕рдХा рдкрд░िрд╡рд░्рддिрдд рд░ूрдк рд╣ै ?
*рдЪूрдиा-рдкрдд्рдерд░ рдХा*
29. рд╡िрд╢्рд╡ рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕ंрдЧрдарди рдХा рдоुрдЦ्рдпाрд▓рдп рдХрд╣ाँ рд╣ै ?
*рдЬेрдиेрд╡ा (рд╕्рд╡िрдЯ्рдЬ़рд░рд▓ैंрдб)*
30. рдЪौрд░ी-рдЪौрд░ा рдХांрдб рдХे рдмाрдж рдорд╣ाрдд्рдоा рдЧाँрдзी рдиे рдХौрдирд╕ा рдЖрди्рджोрд▓рди рд╕्рдердЧिрдд рдХрд░ рджिрдпा рдеा ?
*рдЕрд╕рд╣рдпोрдЧ рдЖрди्рджोрд▓рди*
31. рдХेрд░рд▓ рдХे рддрдЯ рдХो рдХ्рдпा рдХрд╣рддे рд╣ैं ?
*рдоाрд▓ाрдмाрд░ рддрдЯ*
32. рдЬेंрдж-рдЕрд╡ेрд╕्рддा рдХिрд╕ рдзрд░्рдо рдХी рдзाрд░्рдоिрдХ рдкुрд╕्рддрдХ рд╣ै ?
*рдкाрд░рд╕ी*
33. рднाрд░рдд рдХा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдЧाрди рд╕рдмрд╕े рдкрд╣рд▓े рдХрдм рдЧाрдпा рдЧрдпा рдеा ?
*1911 рдХे рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рдХोрд▓рдХाрддा рдЕрдзिрд╡ेрд╢рди рдоें.*
34. рдкाрдиी рдХा рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рд╕ूрдд्рд░ рдХ्рдпा рд╣ै ?
*H2O*
35. рдк्рд░рдХृрддि рдоें рдкाрдпा рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ा рдХрдаोрд░рддрдо рдкрджाрд░्рде рдХौрдирд╕ा рд╣ै ?
*рд╣ीрд░ा*
36. рд╕рдоुрдж्рд░ी рдЬрд▓ рдоें рд▓рд╡рдг рдХी рдФрд╕рдд рдоाрдд्рд░ा рдХिрддрдиी рд╣ोрддी рд╣ै ?
*3.5%*
37. рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╡िрдХाрд╕ рдкрд░िрд╖рдж् рдХा рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХौрди рд╣ोрддा рд╣ै ?
*рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी*
38. рд╕िрдХंрджрд░ рдиे рднाрд░рдд рдкрд░ рдХрдм рдЖрдХ्рд░рдордг рдХिрдпा ?
*326 BC*
39. рднाрд░рдд рдХा рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХिрддрдиे рд╕рдордп рдоें рддैрдпाрд░ рд╣ुрдЖ ?
*2 рд╕ाрд▓ 11 рдоाрд╕ 18 рджिрди*
40. рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╡िрдзाрди рдоें рдоौрд▓िрдХ рдХрд░्рддрд╡्рдп рдХिрд╕ рджेрд╢ рдХे рд╕ंрд╡िрдзाрди рд╕े рд▓िрдП рдЧрдП рд╣ैं ?
*рдЕрдоेрд░िрдХी рд╕ंрд╡िрдзाрди*
41. рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХी рдХिрд╕ рдзाрд░ा рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рд░ाрдЬ्рдпрдкाрд▓ рдХिрд╕ी рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рд╢ाрд╕рди рд▓рдЧाрдиे рдХी рд╕िрдлाрд░िрд╢ рдХрд░рддा рд╣ै ?
*рдзाрд░ा 356*
42. рдк्рд░ोрдЯोрди рдХी рдЦोрдЬ рдХिрд╕рдиे рдХी рдеी ?
*рд░ुрджेрд░рдлोрд░्рдб*
43. рднाрд░рдд рдоें рдк्рд░рдердо рдкрд░рдоाрдгु рдмिрдЬрд▓ीрдШрд░ рдХрд╣ाँ рд╕्рдеाрдкिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा ?
*рддाрд░ाрдкुрд░*
44. рд╢ाрди्рддिрдиिрдХेрддрди рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХिрд╕рдиे рдХी ?
*рд░рд╡ीрди्рдж्рд░рдиाрде рдЯैрдЧोрд░*
45. рдЕрд░्рдерд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдХा рдиोрдмрд▓ рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ рдХिрд╕ рд╡рд░्рд╖ рд╢ुрд░ु рд╣ुрдЖ?
*1969*
46. рдЧौрддрдо рдмुрдж्рдз рдж्рд╡ाрд░ा рджेрд╣-рдд्рдпाрдЧ рдХी рдШрдЯрдиा рдХ्рдпा рдХрд╣рд▓ाрддी рд╣ै ?
*рдорд╣ाрдкрд░िрдиिрд░्рд╡ाрдг*
47. рдк्рд░рдердо рдмौрдз рдХौंрд╕िрд▓ рдХрдм, рдХрд╣ाँ рдФрд░ рдХिрд╕рдХे рд╢ाрд╕рдирдХाрд▓ рдоें рд╣ुрдИ ?
*483 BC, рд░ाрдЬрдЧृрд╣, рдЕрдЬाрддрд╢рдд्рд░ु*
48. рд╕ूрд░्рдп рдХी рд╕рддрд╣ рдХा рддाрдкрдоाрди рдХिрддрдиा рд╣ोрддा рд╣ै ?
*6000 рдбिрдЧ्рд░ी рд╕ेрд▓्рд╕िрдЕрд╕*
49. рд╕рд╡ाрдиा рдШाрд╕ рдХे рдоैрджाрди рдХिрд╕ рдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рдоें рд╣ै ?
*рдЕрдл्рд░ीрдХा*
50. рдХिрд╕ рд╕ंрд╡िрдзाрди рд╕ंрд╢ोрдзрди рдж्рд╡ाрд░ा рдкंрдЪाрдпрддी рд░ाрдЬ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рд▓ाрдЧु рдХी рдЧрдпी ?
*73рд╡ें*
51. рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдпрджि рдЗрд╕्рддीрдлा рджेрдиा рдЪाрд╣े рддो рдХिрд╕े рд╕ौंрдкेрдЧा?
*рдЙрдкрд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि*
52. рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд▓ोрдХрд╕рднा рдХी рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рд╕ीрдЯें рд╣ैं ?
*80, рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢*
53. рднрдЧрд╡ाрди рдорд╣ाрд╡ीрд░ рдХा рдЬрди्рдо рдХрд╣ाँ рд╣ुрдЖ ?
*рдХुंрдбाрдЧ्рд░ाрдо (рд╡ैрд╢ाрд▓ी)*
54. рдЪौрдеी рдмौрдз рдХौंрд╕िрд▓ рдХрдм, рдХрд╣ाँ рдФрд░ рдХिрд╕рдХे рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдоें рд╣ुрдИ ?
*98 AD, рдХुंрдбрд▓рд╡рди (рдХрд╢्рдоीрд░), рдХрдиिрд╖्рдХ*
55. рдкृрде्рд╡ी рдЕрдкрдиी рдзुрд░ी рдкрд░ рдХिрддрдиे рдХोрдг рдкрд░ рдЭुрдХी рд╣ै ?
*23.5 рдбिрдЧ्рд░ी*
56. рд╡ाрдпुрдоंрдбрд▓ рдоें рдСрдХ्рд╕ीрдЬрди рдХी рдоाрдд्рд░ा рдХिрддрдиी рд╣ै ?
*21 %*
57. рд╡ाрдпुрдоंрдбрд▓ рдоें рдХाрд░्рдмрдирдбाрдЗрдСрдХ्рд╕ाрдЗрдб рдХी рдоाрдд्рд░ा рдХिрддрдиी рд╣ै ?
*0.03%*
58. рдм्рд░ॉрдб рдЧेрдЬ рд░ेрд▓рд╡े рд▓ाрдЗрди рдХी рдЪौрдб़ाрдИ рдХिрддрдиी рд╣ोрддी рд╣ै ?
*1.676 рдоी.*
59. рднाрд░рдд рдоें рдкрд╢ुрдУं рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдоेрд▓ा рдХрд╣ाँ рднрд░рддा рд╣ै ?
*рд╕ोрдирдкुрд░ (рдмिрд╣ाрд░)*
60. 38рд╡ीं рдкैрд░ेрд▓рд▓ рдХिрди рджो рджेрд╢ों рдХो рдмाँрдЯрддी рд╣ै ?
*рдЙрдд्рддрд░ рдФрд░ рджрдХ्рд╖िрдг рдХोрд░िрдпा*
61. ‘рдЕрд╖्рдЯाрдз्рдпाрдпी’ рдХिрд╕рдиे рд▓िрдЦी ?
*рдкाрдгिрдиि*
62. рдм
, рд╕ुрдЦрджेрд╡, рд░ाрдЬрдЧुрд░ु рдХो рдлांрд╕ी рдХрдм рджी рдЧрдпी ?
*23 рдоाрд░्рдЪ, 1931*
124. рдоाрдЙрди्рдЯ рдПрд╡рд░ेрд╕्рдЯ рдкрд░ рд╕рдмрд╕े рдкрд╣рд▓े рдХौрди рдЪрдв़ा ?
*рддेрдирдЬिंрдЧ рдиोрд░्рдХे (рднाрд░рдд) рдФрд░ рдПрдбрдоंрдб рд╣िрд▓ेрд░ी (рди्рдпूрдЬीрд▓ैंрдб)*
125. рдкрджрдоाрд╡рдд рдХी рд░рдЪрдиा рдХिрд╕рдиे рдХी ?
*рдорд▓िрдХ рдоोрд╣рдо्рдордж рдЬाрдпрд╕ी*
126. рдЕрдоेрд░िрдХा рдХे рдкрд╣рд▓े рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдХौрди рдеे ?
*рдЬोрд░्рдЬ рд╡ाрд╢िंрдЧрдЯрди*
127. рдЬрд░्рдордиी рдХा рдПрдХीрдХрд░рдг рдХिрд╕рдиे рдХिрдпा рдеा ?
*рдмिрд╕्рдоाрд░्рдХ*
128. ‘рд╢ोрдЬे-рд╡рддрди’ рдкुрд╕्рддрдХ рдХिрд╕рдиे рд▓िрдЦी ?
*рдоुंрд╢ी рдк्рд░ेрдордЪрди्рдж*
129. рдЕрд▓ीрдЧрдв़ рдЖंрджोрд▓рди рдХिрд╕рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╣ै ?
*рд╕рд░ рд╕ैрдп्рдпрдж рдЕрд╣рдордж рдЦाрди*
130. рдХिрд╕ рдоुрдЧрд▓ рдмाрджрд╢ाрд╣ рдиे рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рдИрд╕्рдЯ рдЗंрдбिрдпा рдХंрдкрдиी рдХो рд╕ूрд░рдд рдоें рдХाрд░рдЦाрдиा рд▓рдЧाрдиे рдХी рдЗрдЬाрдЬрдд рджी ?
*рдЬрд╣ाँрдЧीрд░*
131. рднाрд░рдд рдоें рдкुрд░्рддрдЧाрд▓िрдпों рдХा рдк्рд░рдердо рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХेंрдж्рд░ рдХौрдирд╕ा рдеा ?
*рдЧोрд╡ा*
132. рдХिрд╕ рдкрд░्рд╡ рд╡ाрд▓े рджिрди 1883 рдоें рд╕्рд╡ाрдоी рджрдпाрдиंрдж рдХी рдоृрдд्рдпु рд╣ुрдИ рдеी ?
*рджिрд╡ाрд▓ी*
133. рдХाрджрдо्рдмрд░ी рдХिрд╕рдХी рд░рдЪрдиा рд╣ै ?
*рдмाрдгрднрдЯ्рдЯ*
134. рднाрд░рдд рдХे рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдЬрдирд╕ंрдЦ्рдпा рдШрдирдд्рд╡ рд╕рдмрд╕े рдХрдо рд╣ै ?
*рдЕрд░ुрдгाрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢*
135. рд╡िрд╢्рд╡ рдмैंрдХ рдХा рдоुрдЦ्рдпाрд▓рдп рдХрд╣ाँ рд╣ै ?
*рд╡ाрд╢िंрдЧрдЯрди*
136. рдкेंрд╕िрд▓ рдХी рд▓ीрдб рдХिрд╕рдХी рдмрдиी рд╣ोрддी рд╣ै ?
*рдЧ्рд░ेрдлाрдЗрдЯ*
137. рд╕ंрд╡िрдзाрди рд╕рднा рдХी рдкрд╣рд▓ी рдмैрдардХ рдХрдм рд╣ुрдИ ?
*9 рджिрд╕ंрдмрд░, 1946*
138. рдЕрд╢ोрдХ рдХे рдЕрдзिрдХांрд╢ рд╢िрд▓ाрд▓ेрдЦ рдХिрд╕ рд▓िрдкि рдоें рд▓िрдЦे рд╣ैं ?
*рдм्рд░ाрд╣्рдоी*
139. ‘рд░िрд╡рд░्рд╕-рдл्рд▓िрдХ’ рдХा рд╕ंрдмंрдз рдХिрд╕ рдЦेрд▓ рд╕े рд╣ै ?
*рд╣ॉрдХी*
140. ‘рд╢ुрд╖्рдХ рд╕ेрд▓’ рдоें рдХ्рдпा рд╣ोрддा рд╣ै ?
*рдЕрдоोрдиिрдпрдо рдХ्рд▓ोрд░ाрдЗрдб*
141. рдоाрдирд╕ рдЕрднрдпाрд░рдг्рдп рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд╣ै ?
*рдЕрд╕рдо*
142. рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдбाрдХрддंрдд्рд░ рдХिрд╕ рджेрд╢ рдХा рд╣ै ?
*рднाрд░рдд*
143. ‘рд▓ाрд▓-рддिрдХोрди’ рдХिрд╕рдХा рдк्рд░рддीрдХ рдЪिрд╣्рди рд╣ै ?
*рдкрд░िрд╡ाрд░ рдиिрдпोрдЬрди рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо*
144. рд╢्рд░ीрдирдЧрд░ рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХिрд╕рдиे рдХी ?
*рдЕрд╢ोрдХ*
145. рдЧाँрдзी-рдЗрд░рд╡िрди рд╕рдордЭौрддा рдХिрд╕ рд╡рд░्рд╖ рд╣ुрдЖ ?
*3 рдоाрд░्рдЪ, 1931 рдХो*
146. рднाрд░рддीрдп рд╕ंрдШ рдХा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдХिрд╕рдХे рдкрд░ाрдорд░्рд╢ рд╕े рдХाрд░्рдп рдХрд░рддा рд╣ै ?
*рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी*
147. рдЧंрдзрдХ рдХे рд╕ाрде рд░рдмрдб рдХो рдЧрд░्рдо рдХрд░рдиे рдХी рдХ्рд░िрдпा рдХ्рдпा рдХрд╣рд▓ाрддी рд╣ै ?
*рд╡рд▓्рдХрдиीрдХрд░рдг*
148. рдкрд╢्рдЪिрдоी рдФрд░ рдкूрд░्рд╡ी рдШाрдЯ рдХिрди рдкрд╣ाрдб़िрдпों рдоें рдоिрд▓рддे рд╣ैं ?
*рдиीрд▓рдЧिрд░ि*
149. рдЬрд╡ाрд╣рд░рд▓ाрд▓ рдиेрд╣рд░ु рдХे рдиेрддृрдд्рд╡ рдоें рдЕंрддрд░िрдо рд╕рд░рдХाрд░ рдХा рдЧрдарди рдХрдм рд╣ुрдЖ?
*рд╕िрддрдо्рдмрд░ 1946 рдоें*
150. рдХ्рд░िрдХेрдЯ рдкिрдЪ рдХी рд▓рдо्рдмाрдИ рдХिрддрдиी рд╣ोрддी рд╣ै ?
*22 рдЧрдЬ рдпा 66 рдлुрдЯ*
рд▓्рдм рдХा рдлिрд▓ाрдоेंрдЯ рдХिрд╕рдХा рдмрдиा рд╣ोрддा рд╣ै ?
*рдЯंрдЧрд╕्рдЯрди*
63. рддीрд╕рд░ी рдмौрдз рдХौंрд╕िрд▓ рдХрдм, рдХрд╣ाँ рдФрд░ рдХिрд╕рдХे рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдоें рд╣ुрдИ ?
*250 BC рдоें, рдкाрдЯрд▓िрдкुрдд्рд░ рдоें рдЕрд╢ोрдХ рдХे рд╢ाрд╕рдирдХाрд▓ рдоें*
64. ‘рдд्рд░िрдкिрдЯрдХ’ рдХिрд╕ рдзрд░्рдо рдХे рдЧ्рд░ंрде рд╣ैं рдФрд░ рдХिрд╕ рднाрд╖ा рдоें рд▓िрдЦे рдЧрдП рд╣ैं ?
*рдмौрдж्рдз рдзрд░्рдо, рдкाрд▓ी*
65. рднाрд░рддीрдп рдк्рд░ाрдпрдж्рд╡ीрдк рдХा рдХ्рдпा рдиाрдо рд╣ै ?
*рджрдХ्рдХрди рдХा рдкрдаाрд░*
66. рдЧुрдЬрд░ाрдд рд╕े рдЧोрд╡ा рддрдХ рд╕рдоुрдж्рд░ी рддрдЯ рдХ्рдпा рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै ?
*рдХोंрдХрдг*
67. рдЕंрдбрдоाрди рдиिрдХोрдмाрд░ рдж्рд╡ीрдк рд╕рдоूрд╣ рдоें рдХिрддрдиे рдж्рд╡ीрдк рд╣ैं ?
*324*
68. 42рд╡ें рд╕ंрд╡िрдзाрди рд╕ंрд╢ोрдзрди рдж्рд╡ाрд░ा рдХौрдирд╕े 2 рд╢рдм्рдж рдк्рд░рд╕्рддाрд╡рдиा рдоें рдЬोрдб़े рдЧрдП ?
*рдзрд░्рдордиिрд░рдкेрдХ्рд╖ рдФрд░ рд╕рдоाрдЬрд╡ाрджी*
69. рдПрдХ рд░ुрдкрдП рдХे рдиोрдЯ рдкрд░ рдХिрд╕рдХे рд╣рд╕्рддाрдХ्рд╖рд░ рд╣ोрддे рд╣ैं ?
*рд╕рдЪिрд╡, рд╡िрдд्рдд рдоंрдд्рд░ाрд▓рдп*
70. рд╕ंрд╕рдж рдХे рджो рд╕рдд्рд░ों рдХे рдмीрдЪ рдЕрдзिрдХрддрдо рдЕрд╡рдзि рдХिрддрдиी рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै ?
*6 рдоाрд╕*
71. ‘рдЛрддुрд╕ंрд╣ाрд░’, ‘рдХुрдоाрд░рд╕ंрднрд╡’, ‘рд░рдШुрд╡ंрд╢рдо’ рдХिрд╕рдХी рд░рдЪрдиाрдПँ рд╣ैं ?
*рдХाрд▓िрджाрд╕*
72. рдЕрдЬрди्рддा рдФрд░ рдПрд▓ोрд░ा рдХी рдЧुрдлाрдПँ рдХрд╣ाँ рд╣ैं ?
*рдФрд░ंрдЧाрдмाрдж (рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░)*
73. рдорд╣ाрдмрд▓ीрдкुрд░рдо рдХे рд░рде рдоंрджिрд░ рдХिрд╕рдиे рдмрдирд╡ाрдП рдеे ?
*рдкрд▓्рд▓рд╡ рд░ाрдЬा рдирд░рд╕िंрд╣рдмрд░्рдорди рдиें*
74. рднाрд░рдд рдХे рдХिрддрдиे рдк्рд░рддिрд╢рдд рднू-рднाрдЧ рдкрд░ рд╡рди рд╣ैं?
*19%*
75. рдЬिрдо рдХॉрд░्рдмेрдЯ рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ рдХрд╣ाँ рд╕्рдеिрдд рд╣ै ?
*рдиैрдиीрддाрд▓ рдХे рдкाрд╕ (рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб)*
76. ‘рдмрд░्рдбी’, ‘рдИрдЧрд▓’, ’рдмोрдЧी’, ‘рдкाрд░’, ‘рдЯी’, ‘рд╣ोрд▓-рдЗрди-рд╡рди’, рд╢рдм्рдж рдХिрд╕ рдЦेрд▓ рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╣ैं ?
*рдЧोрд▓्рдл*
77. рд╕ाрдо्рднрд░ рдЭीрд▓ рдЬिрд╕рд╕े рдирдордХ рдмрдирддा рд╣ै рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд╣ै ?
*рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди*
78. рдЧुрд▓ाрдо рд╡ंрд╢ рдХा рдХौрдирд╕ा рд╢ाрд╕рдХ рдЪौрдЧाрди (рдкोрд▓ो) рдЦेрд▓рддे рд╕рдордп рдШोрдб़े рд╕े рдЧिрд░рдХрд░ рдоृрдд्рдпु рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдЖ ?
*рдХुрддुрдмुрджीрди рдРрдмрдХ*
79. ‘рдЧीрдд рдЧोрдмिंрдж’ рдХिрд╕рдиे рд▓िрдЦी ?
*рдЬрдпрджेрд╡*
80. рдЦुрдЬрд░ाрд╣ो рдХे рдоंрджिрд░ рдХिрд╕ рд╡ंрд╢ рдХे рд╢ाрд╕рдХों рдиे рдмрдирд╡ाрдП ?
*рдЪंрджेрд▓*
81. рд╡िрдЬрдпрдирдЧрд░ рд╕ाрдо्рд░ाрдЬ्рдп рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХрдм рдФрд░ рдХिрд╕рдиे рдХी рдеी )?
*1336 рдоें рд╣рд░िрд╣рд░ рдФрд░ рдмुрдХ्рдХा рдиे*
82. рдШрдиा рдкрдХ्рд╖ी рд╡िрд╣ाрд░ рдХрд╣ाँ рд╕्рдеिрдд рд╣ै ?
*рднрд░рддрдкुрд░ (рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди)*
83. рднाрд░рдд рдоें рдЬंрдЧрд▓ी рдЧрдзे рдХрд╣ाँ рдкाрдП рдЬाрддे рд╣ैं ?
*рдХрдЪ्рдЫ рдХे рд░рдг (рдЧुрдЬрд░ाрдд) рдоें*
84. рдоीрди рдХैрдо्рдл (рдоेрд░ा рд╕ंрдШрд░्рд╖) рдХिрд╕рдХी рдЬीрд╡рдиी рд╣ै ?
*рдЕрдбोрд▓्рдл़ рд╣िрдЯрд▓рд░*
85. рджाрд╕ рдХैрдкिрдЯрд▓ рдХिрд╕рдХी рд░рдЪрдиा рд╣ै ?
*рдХाрд░्рд▓ рдоाрд░्рдХ्рд╕*
86. рдорд╣рдоूрдж рдЧрдЬрдирд╡ी рдиे рд╕ोрдордиाрде рдоंрджिрд░ рдХो рдХрдм рд▓ुрдЯा рдеा ?
*1025 рдЗрд╕्рд╡ी рдоें*
87. рдХौрдирд╕ा рдЕрднрдпाрд░рдг्рдп рдПрдХ рд╕ींрдЧ рд╡ाрд▓े рдЧैंрдбों рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ै ?
*рдХाрдЬीрд░ंрдЧा (рдЕрд╕рдо)*
88. ‘рд░िрдкрдм्рд▓िрдХ’ рдкुрд╕्рддрдХ рдХिрд╕рдиे рд▓िрдЦी ?
*рдк्рд▓ेрдЯो рдиे*
89. рддैрдоूрд░рд▓ंрдЧ рдиे рджिрд▓्рд▓ी рдХो рдХрдм рд▓ुрдЯा ?
*1398 рдоें*
90. рдУрд▓ंрдкिрдХ рдЦेрд▓ों рдоें рд╣ॉрдХी рдХрдм рд╢ाрдоिрд▓ рдХिрдпा рдЧрдпा ?
*1928 рдХे рдПрдо्рд╕рдЯрд░्рдбрдо (рд╣ॉрд▓ैंрдб) рдУрд▓ंрдкिрдХ рдоें*
91. рд╢ेрд░рд╢ाрд╣ рд╕ूрд░ी рдХो рдХрд╣ाँ рджрдлрдиाрдпा рдЧрдпा ?
*рд╕ाрд╕ाрд░ाрдо (рдмिрд╣ाрд░)*
92. рди्рдпूрдЯ्рд░ाрди рдХी рдЦोрдЬ рдХिрд╕рдиे рдХी ?
*рдЬेрдо्рд╕ рдЪेрдбрд╡िрдХ рдиे*
93. рдкрд░рдоाрдгु рд░िрдПрдХ्рдЯрд░ рдоें рдоंрджрдХ рдХे рд░ूрдк рдоें рдХिрд╕рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै ?
*рднाрд░ी рдкाрдиी рдФрд░ рдЧ्рд░ेрдлाрдЗрдЯ рдХा*
94. рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯा рдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рдХौрдирд╕ा рд╣ै ?
*рдСрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпा*
95. N.C.C. рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХिрд╕ рд╡рд░्рд╖ рд╣ुрдИ ?
*1948 рдоें*
96. рдЕрдордЬрдж рдЕрд▓ी рдЦाрди рдХोрдирд╕ा рд╡ाрдж्рдп рдпंрдд्рд░ рдмрдЬाрддे рд╣ैं ?
*рд╕рд░ोрдж*
97. рднाрд░рдд рдХा рд╕рдмрд╕े рдКँрдЪा рдЬрд▓рдк्рд░рдкाрдд рдХौрдирд╕ा рд╣ै ?
*рдЬोрдЧ рдпा рдЧрд░рд╕ोрдк्рдкा рдЬो рд╢рд░ाрд╡рддी рдирджी рдкрд░ рдХрд░्рдиाрдЯрдХ рдоें рд╣ै*
98. рдЪрди्рдж्рд░рдоा рдХी рдкृрде्рд╡ी рд╕े рджूрд░ी рдХिрддрдиी рд╣ै ?
*385000 рдХि.рдоी.*
99. рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдХрдо рдЬрдирд╕ंрдЦ्рдпा рд╡ाрд▓ा рджेрд╢ рдХौрдирд╕ा рд╣ै ?
*рд╡ैрдЯिрдХрди рд╕िрдЯी*
100. рднाрд░рдд рдоें рд╕ोрдиे рдХी рдЦाрди рдХрд╣ाँ рд╣ै ?
*рдХोрд▓ाрд░ (рдХрд░्рдиाрдЯрдХ) рдоें*
101. рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╡िрдзाрди рдоें рдХिрддрдиी рдЕрдиुрд╕ूрдЪिрдпां рд╣ैं ?
*12 рдЕрдиुрд╕ूрдЪी*
102. рд╕ूрд░्рдп рдХा рдк्рд░рдХाрд╢ рдЪрди्рдж्рд░рдоा рд╕े рдкृрде्рд╡ी рддрдХ рдкрд╣ुँрдЪрдиे рдоें рдХिрддрдиा рд╕рдордп рд▓ेрддा рд╣ै?
103. рдкрди्рдиा (рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢) рдХी рдЦाрдиें рдХिрд╕рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ै ?
*рд╣ीрд░ा*
104. рдиीрд▓ рдирджी рдХा рдЙрдкрд╣ाрд░ рдХौрдирд╕ा рджेрд╢ рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै ?
*рдоिрд╕्рд░*
105. ‘рдЬрдп рдЬрд╡ाрди, рдЬрдп рдХिрд╕ाрди, рдЬрдп рд╡िрдЬ्рдЮाрди’ рдХा рдиाрд░ा рдХिрд╕рдиे рджिрдпा ?
*рдЕрдЯрд▓ рдмिрд╣ाрд░ी рд╡ाрдЬрдкрдИ*
106. рдШाрдиा рджेрд╢ рдХा рдкुрд░ाрдиा рдиाрдо рдХ्рдпा рд╣ै ?
*рдЧोрд▓्рдб рдХोрд╕्рдЯ*
107. рдЙрд╕्рддाрдж рдЬाрдХिрд░ рд╣ुрд╕ैрди рдХा рд╕ंрдмंрдз рдХिрд╕ рд╡ाрдж्рдпрдпंрдд्рд░ рд╕े рд╣ैं?
*рддрдмрд▓ा*
108. рдЕрдоेрд░िрдХा рдХी рдЦोрдЬ рдХिрд╕рдиे рдХी ?
*1492 рдоें рдХ्рд░िрд╕्рдЯोрдлрд░ рдХोрд▓ंрдмрд╕ рдиे*
109. рд╡ंрджेрдоाрддрд░рдо् рдХो рд╕рд░्рд╡рдк्рд░рдердо рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рдХिрд╕ рдЕрдзिрд╡ेрд╢рди рдоें рдЧाрдпा рдЧрдпा ?
*1896 рдоें*
110. ‘рд╕ाрдкेрдХ्рд╖рддा рдХा рд╕िрдж्рдзांрдд’ рдХिрд╕рдиे рдЦोрдЬा рдеा ?
*рдПрд▓्рдмрд░्рдЯ рдЖрдИрди्рд╕्рдЯाрдИрди*
111. рд╡ाрдпुрдпाрди рдХी рдЦोрдЬ рдХिрд╕рдиे рдХी ?
*рдУрд▓िрд╡рд░ рдФрд░ рд╡िрд▓िрд╡рд░ рд░ाрдИрдЯ рдмрди्рдзु*
112. рдк्рд░рдердо рд╣ृрджрдп рдк्рд░рдд्рдпाрд░ोрдкрдг рдХिрд╕рдиे рдХिрдпा рдеा ?
*рдбॉ рдХ्рд░िрд╢्рдЪिрдпрди рдмрд░्рдиाрд░्рдб (рджрдХ्рд╖िрдгी рдЕрдл्рд░ीрдХा)*
113. рд╕ाрдд рдкрд╣ाрдб़िрдпों рдХा рдирдЧрд░ рдХौрдирд╕ा рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै ?
*рд░ोрдо*
114. рд╢рдХ рд╕ंрд╡рдд рдХो рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкंрдЪांрдЧ рдХे рд░ूрдк рдоें рдХрдм рдЕрдкрдиाрдпा рдЧрдпा ?
*22 рдоाрд░्рдЪ 1957*
115. рд░ेрдбिрдпрдо рдХी рдЦोрдЬ рдХिрд╕рдиे рдХी ?
*рдкिрдпрд░े рдФрд░ рдоैрд░ी рдХ्рдпुрд░ी*
116. рдХिрддрдиी рдКँрдЪाрдИ рдкрд░ рдЬाрдиे рд╕े рддाрдкрдоाрди 1 рдбिрдЧ्рд░ी C рдХी рдХрдоी рд╣ोрддी рд╣ै ?
*165 рдоी.*
117. рдХिрд╕ рдЧ्рд░рд╣ рдХे рдЪाрд░ों рдФрд░ рд╡рд▓рдп рд╣ैं ?
*рд╢рдиि*
118. рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рд╢ाрдЦाрдУं рд╡ाрд▓ा рдмैंрдХ рдХौрдирд╕ा рд╣ै ?
*рднाрд░рддीрдп рд╕्рдЯेрдЯ рдмैंрдХ*
119. рд╕рдлेрдж рд╣ाрдеिрдпों рдХा рджेрд╢ рдХौрдирд╕ा рд╣ै ?
*рдеाрдИрд▓ैंрдб*
120. рдХंрдЧाрд░ू рдХिрд╕ рджेрд╢ рдХा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЪिрд╣्рди рд╣ै ?
*рдСрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпा*
121. рд╕ुрди्рджрд░рд▓ाрд▓ рдмрд╣ुрдЧुрдгा рдХा рд╕ंрдмंрдз рдХिрд╕ рдЖрди्рджोрд▓рди рд╕े рд╣ै ?
*рдЪिрдкрдХो рдЖрди्рджोрд▓рди*
122. рд╕рди 1923 рдоें рд╕्рд╡рд░ाрдЬ рдкाрд░्рдЯी рдХा рдЧрдарди рдХिрд╕рдиे рдХिрдпा рдеा ?
*рдЪिрддрд░ंрдЬрди рджाрд╕ рдФрд░ рдоोрддीрд▓ाрд▓ рдиेрд╣рд░ु*
123. рднрдЧрддрд╕िंрд╣
Inventors of Computer Hardware: -
1:Key board— Herman Hollerith, first keypunch
devices in 1930’s
-
2:Transistor— John Bardeen,Walter Brattain&Wiliam
Shockley ( 1947-48)
-
3:RAM— An Wang and Jay Forrester (1951)
-
4:Trackball— Tom Cranston and Fred Longstaff (1952)
-
5:Hard Disk— IBM , The IBM Model350 Disk File (1956 )
-
6:Integrated Circuit— Jack Kilby&Robert Noyce
( 1958)
-
7:Computer Mouse — Douglas Engelbart (1964)
-
8:Laser printer— Gary Starkweather at XEROX in1969.
-
9:Floppy Disk— Alan Shugart&IBM( 1970)
-
10:Microprocess-or— Faggin, Hoff&Mazor – Intel 4004
ЁЯУМ #рдЧ्рд░ेрдЧोрд░ी рдХैрд▓ंрдбрд░ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ 10 рдЬूрди рд╡рд░्рд╖ рдХा 161 рд╡ाँ (рд▓ीрдк рд╡рд░्рд╖ рдоें рдпрд╣ 162 рд╡ाँ) рджिрди рд╣ै। рд╕ाрд▓ рдоें рдЕрднी рдФрд░ 204 рджिрди рд╢ेрд╖ рд╣ैं।
10 рдЬूрди рдХी рдорд╣рдд्рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдШрдЯрдиाрдПँ
1246 - рдирд╕िрд░ुрдж्рджीрди рдоुрд╣рдо्рдордж рд╢ाрд╣ рджिрд▓्рд▓ी рдХी рдЧрдж्рджी рдкрд░ рдЖрд╕ीрди рд╣ुрдЖ।
1972 - рдоुрдо्рдмрдИ рдХे рдордбрдЧाँрд╡ рдмंрджрд░рдЧाрд╣ рд╕े рдкूрд░्рдг рд╡ाрддाрдиुрдХुрд▓िрдд рдкोрдд рд╣рд░्рд╖рд╡рд░्рдзрди рдХा рдЬрд▓ाрд╡рддрд░рдг рд╣ुрдЖ।
1983 - рдм्рд░िрдЯेрди рдоें рдоाрд░्рдЧрд░ेрдЯ рдеैрдЪрд░ рдкुрди: рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдмрдиीं।
1999 - рдЗंрдбोрдиेрд╢िрдпाрдИ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рд╕рдорд░्рдердХ рдиेрддा рдЬोрд╕ рд░ाрдоोрд╕ рд╣ोрд░्рддा рдж्рд╡ाрд░ा 23 рд╡рд░्рд╖ рдмाрдж рд╕्рд╡рджेрд╢ рд▓ौрдЯрдиे рдХी рдШोрд╖рдгा, рдЬेрдиेрд╡ा рдоें рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╢्рд░рдо рд╕рдо्рдоेрд▓рди рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд।
2001 - рдиेрдкाрд▓ рдирд░ेрд╢ рд╣рдд्рдпाрдХांрдб рдХी рдЬांрдЪ рдЕрд╡рдзि рдЪाрд░ рджिрди рдХे рд▓िрдП рдмрдв़ाрдИ рдЧрдИ, рдмрд░рд▓ुрд╕्рдХोрдиी рдЗрдЯрд▓ी рдХे рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдиिрдпुрдХ्рдд।
2002 - рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рд╡िрд╢्рд╡ рдЦाрдж्рдп рд╕рдо्рдоेрд▓рди рд░ोрдо рдоें рд╕рдо्рдкрди्рди, рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдиे рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рджूрд╕рд░ी рд╕рдмрд╕े рдКँрдЪी рдЪोрдЯी рдХे-2 рдХा рдиाрдо рдмрджрд▓рдХрд░ 'рдЪोрдЧोрд░ी' рдЕрдерд╡ा 'рд╢ाрд╣рдЧोрд░ी' рдХрд░ рджिрдпा।
2005 - рднाрд░рдд рдФрд░ рд╢्рд░ीрд▓ंрдХा рдоें рд╢िрдХ्рд╖ा рд╡ рд╕ाрдоुрджाрдпिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рд╕े рд╕рдо्рдмрдж्рдз рджो рд╕рдордЭौрддों рдкрд░ рд╣рд╕्рддाрдХ्рд╖рд░।
2008 -
54рд╡ें рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдл़िрд▓्рдо рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ рдоें 'рд▓рдЧे рд░рд╣ो рдоुрди्рдиाрднाрдИ' рдХो рд╕рд░्рд╡рд╢्рд░ेрд╖्рда рд▓ोрдХрдк्рд░िрдп рдл़िрд▓्рдо рдХा рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ рдк्рд░рджाрди рдХिрдпा рдЧрдпा। рдХेрди्рдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рддीрдиों рд╕ेрдиाрдУं рдХे рд▓िрдП 'рдПрдХीрдХृрдд рд╕्рдкेрд╕ рд╕ेрд▓' рдХी рдШोрд╖рдгा рдХी।
рдЙрдд्рддрд░ी рдпूрдиाрди рдоें рдЙрдж्рдпोрдЧ рд╕ंрдШ рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЬॉрд░्рдЬ рдоीрдиोрд▓ाрд╕ рдХा рдЕрдЬ्рдЮाрдд рд▓ोрдЧों рдиे рдЕрдкрд╣рд░рдг рдХिрдпा।
#10 рдЬूрди рдХो рдЬрди्рдоे рд╡्рдпрдХ्рддि
1890 - рдЧोрдкीрдиाрде рдмोрд░рджोрд▓ोрдИ - рднाрд░рдд рдХे рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рд╕ेрдиाрдиी рдФрд░ рдЕрд╕рдо рдХे рдк्рд░рдердо рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдеे।
1906 - рджाрдоोрджрд░ рдоेрдирди - рднाрд░рдд рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕्рд╡рддрди्рдд्рд░рддा рд╕ेрдиाрдиिрдпों рдоें рд╕े рдПрдХ।
рд░ूрдкрдХुрдоाрд░ рд░ाрдаौрд░ - рд╣िрди्рджी рдЪрд▓рдЪिрдд्рд░ рдЧाрдпрдХ।
1921 - рд╢िрд╡рджीрди рд░ाрдо рдЬोрд╢ी - рдЕрдкрдиे рд╕рдордп рдХे рдЬाрдиे-рдоाрдиे рдХрд╡ि।
1931 - рдПрдо. рдПрд╕. рдЧोрдкाрд▓рдХृрд╖्рдгрди - рднाрд░рдд рдХे рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╡ाрдпрд▓िрди рд╡ाрджрдХ।
1955 - рдк्рд░рдХाрд╢ рдкाрджुрдХोрдг - рд╕ुрдк्рд░рд╕िрдж्рдз рднूрддрдкूрд░्рд╡ рдмैрдбрдоिंрдЯрди рдЦिрд▓ाрдб़ी।
1958 - рдЕрдиूрдк рд╕ेрдаी - рд╕ाрд╣िрдд्рдпрдХाрд░ рдПрд╡ं рдЬрдирд╕ेрд╡рдХ।
1981 - рджेрд╡ेрди्рдж्рд░ рдЭाрдЭрд░िрдпा - рднाрд░рдд рдХे рдПрдерд▓ीрдЯ рд╣ैं।
1888 - рдмрд▓рд░ाрдЬ рднрд▓्рд▓ा - рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдХ्рд░ांрддिрдХाрд░ी рддрдеा рдорд╣ाрдд्рдоा рд╣ंрд╕рд░ाрдЬ рдХे рдкुрдд्рд░।
*_рдбेрд▓ी рдХा рдбोрдЬ 5 June 2018_*
1. рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдХे рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдЬрдпрд░ाрдо рдаाрдХुрд░ рдиे 04 рдЬूрди 2018 рдХो рд╢िрдорд▓ा рдФрд░ рдЪंрдбीрдЧрдв़ рдХे рдмीрдЪ 'рд╣ेрд▓ी-рдЯैрдХ्рд╕ी' рд╕ेрд╡ा рдХा рдЙрдж्рдШाрдЯрди рдХिрдпा?
a. рд╣िрдоाрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢
b. рдХрд░्рдиाрдЯрдХ
c. рдУрдбिрд╢ा
d. рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢
2. рди्рдпूрдЬ़ीрд▓ैंрдб рдХ्рд░िрдХेрдЯ рдЯीрдо рдХे рдкूрд░्рд╡ рдХрдк्рддाрди рдм्рд░ैंрдбрди рдоैрдХ्рдХрд▓рдо рдиे 02 рдЬूрди 2018 рдХो рдХिрддрдиे рд╕ाрд▓ рдмाрдж рд░рдЧ्рдмी рдоैрдЪ рдЦेрд▓ा?
a. 25 рд╕ाрд▓
b. 18 рд╕ाрд▓
c. 30 рд╕ाрд▓
d. рдЗрдирдоें рд╕े рдХोрдИ рдирд╣ीं
3. рд╕्рд╡िрдЯ्реЫрд░рд▓ैंрдб рдХे рдЗрди्рд╡ेрд╕्рдЯрдоेंрдЯ рдмैंрдХ рдпूрдмीрдПрд╕ рдХी рд╕्рдЯрдбी рдХे рдоुрддाрдмिрдХ, рдХिрд╕ рд╢рд╣рд░ рдоें рдПрдХ рдХрд░्рдордЪाрд░ी рд╕ाрд▓ाрдиा рдФрд╕рдд 3,314.7 рдШंрдЯे рдХाрдо рдХрд░рддा рд╣ै, рдЬो рджुрдиिрдпा рдХे 77 рдк्рд░рдоुрдЦ рд╢рд╣рд░ों рдоें рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рд╣ै?
a. рдоुंрдмрдИ
b. рджिрд▓्рд▓ी
c. рдмेंрдЧрд▓ुрд░ु
d. рдЗрдирдоें рд╕े рдХोрдИ рдирд╣ीं
4. рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдирд░ेंрдж्рд░ рдоोрджी рдиे рдХिрд╕ рдРрдк рдХे рдЬ़рд░िрдП рджेрд╢ рдХे рд▓ोрдЧों рд╕े рдЙрдирдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ीрдп рд╕ांрд╕рджों рдФрд░ рд╡िрдзाрдпрдХों рдХा рдлीрдбрдмैрдХ рдоांрдЧा рд╣ै?
a. рдиेрддा рдРрдк
b. рдирдоो рдРрдк
c. рд╢ांрддि рдРрдк
d. рдЗрдирдоें рд╕े рдХोрдИ рдирд╣ीं
5. рд╕ेрдмी рдиे рд╢рд░ाрдм рдХाрд░ोрдмाрд░ी рд╡िрдЬрдп рдоाрд▓्рдпा рдХे рдкूंрдЬी рдмाреЫाрд░ рдоें рдХाрд░ोрдмाрд░ рдХрд░рдиे рдкрд░ рдХिрддрдиे рд╡рд░्рд╖ рдХा рдк्рд░рддिрдмंрдз рд▓рдЧा рджिрдпा рд╣ै?
a. 10 рд╡рд░्рд╖
b. 8 рд╡рд░्рд╖
c. 12 рд╡рд░्рд╖
d. 3 рд╡рд░्рд╖
6. рднाрд░рдд рдФрд░ рд╕िंрдЧाрдкुрд░ рдХे рдмीрдЪ 01 рдЬूрди 2018 рдХो рд░рдХ्рд╖ा, рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕рд╣рдпोрдЧ рд╕рдоेрдд рдХिрддрдиे рд╕рдордЭौрддों рдкрд░ рд╣рд╕्рддाрдХ्рд╖рд░ рдХिрдП рдЧрдП?
a. рдЖрда
b. рджрд╕
c. рд╕ाрдд
d. рдЪाрд░
7. рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдиे рдкрдд्рд░рдХाрд░ों рд╣ेрддु ‘рдЧोрдкाрдмंрдзु рд╕ंрд╕рдж рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдмीрдоा рдпोрдЬрдиा’ рдиाрдордХ рдпोрдЬрдиा рд╢ुрд░ू рдХी?
a. рдмिрд╣ाрд░
b. рдкंрдЬाрдм
c. рдУрдбिрд╢ा
d. рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢
8. рдиिрдо्рди рдоें рд╕े рдХिрд╕ рдоंрдд्рд░ाрд▓рдп рдиे рдирдИ рдпोрдЬрдиा 'рд╕ेрд╡ा рднोрдЬ рдпोрдЬрдиा' рд╢ुрд░ू рдХी рд╣ै?
a. рдЧ्рд░ाрдоीрдг рд╡िрдХाрд╕ рдоंрдд्рд░ाрд▓рдп
b. рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдоंрдд्рд░ाрд▓рдп
c. рд░рдХ्рд╖ा рдоंрдд्рд░ाрд▓рдп
d. рдЧृрд╣ рдоंрдд्рд░ाрд▓рдп
9. рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдордИ 2018 рдоें 15 рдФрд░ рдЬिрд▓ों рдоें рдкीрдбि़рдд рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХे рд▓िрдП 'рд╡рди рд╕्рдЯॉрдк рд╕ेंрдЯрд░' (рдУрдПрд╕рд╕ी) рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рдиे рдХा рдлैрд╕рд▓ा рдХिрдпा рд╣ै?
a. рдЧुрдЬрд░ाрдд
b. рд╣рд░िрдпाрдгा
c. рдмिрд╣ाрд░
d. рдЗрдирдоें рд╕े рдХोрдИ рдирд╣ीं
10. рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рд╢ूрди्рдп рдЖрдзाрд░िрдд рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЦेрддी ‘рд╕्рдХेрд▓-рдЖрдЙрдЯ’ рдпोрдЬрдиा рд╢ुрд░ू рдХी?
a. рдЖंрдз्рд░ рдк्рд░рджेрд╢
b. рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢
c. рддेрд▓ंрдЧाрдиा
d. рдмिрд╣ाрд░
рдЙрдд्рддрд░:
1.a. рд╣िрдоाрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢
рд╡िрд╡рд░рдг:рд╣िрдоाрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢ рдХे рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдЬрдпрд░ाрдо рдаाрдХुрд░ рдиे рд╢िрдорд▓ा рдФрд░ рдЪंрдбीрдЧрдв़ рдХे рдмीрдЪ 'рд╣ेрд▓ी-рдЯैрдХ्рд╕ी' рд╕ेрд╡ा рдХा рдЙрдж्рдШाрдЯрди рдХिрдпा.
2.b. 18 рд╕ाрд▓
рд╡िрд╡рд░рдг:рди्рдпूрдЬ़ीрд▓ैंрдб рдХ्рд░िрдХेрдЯ рдЯीрдо рдХे рдкूрд░्рд╡ рдХрдк्рддाрди рдм्рд░ैंрдбрди рдоैрдХ्рдХрд▓рдо рдиे 18 рд╕ाрд▓ рдмाрдж рд░рдЧ्рдмी рдоैрдЪ рдЦेрд▓ा. рдоैрдХ्рдХрд▓рдо рдиे рдпрд╣ рдоैрдЪ рд╡ाрдЗрдХाрдЯो рдк्рд░рддिрдпोрдЧिрддा рдоें 'рдпूрдиाрдЗрдЯेрдб рдоाрдЯाрдоाрдЯा рд╕्рдкोрд░्рдЯ्рд╕ рдмी' рдХी рдУрд░ рд╕े 'рд╣िрди्рдпूрд░ा рдмी' рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЦेрд▓ा.
3.a. рдоुंрдмрдИ
рд╡िрд╡рд░рдг:рд╕्рд╡िрдЯ्реЫрд░рд▓ैंрдб рдХे рдЗрди्рд╡ेрд╕्рдЯрдоेंрдЯ рдмैंрдХ рдпूрдмीрдПрд╕ рдХी рд╕्рдЯрдбी рдХे рдоुрддाрдмिрдХ, рдоुंрдмрдИ рдоें рдПрдХ рдХрд░्рдордЪाрд░ी рд╕ाрд▓ाрдиा рдФрд╕рдд 3,314.7 рдШंрдЯे рдХाрдо рдХрд░рддा рд╣ै, рдЬो рджुрдиिрдпा рдХे 77 рдк्рд░рдоुрдЦ рд╢рд╣рд░ों рдоें рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рд╣ै.
4.b. рдирдоो рдРрдк
рд╡िрд╡рд░рдг:рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдирд░ेंрдж्рд░ рдоोрджी рдиे рдирдоो рдРрдк рдХे рдЬ़рд░िрдП рджेрд╢ рдХे рд▓ोрдЧों рд╕े рдЙрдирдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ीрдп рд╕ांрд╕рджों рдФрд░ рд╡िрдзाрдпрдХों рдХा рдлीрдбрдмैрдХ рдоांрдЧा рд╣ै.
5.d. 3 рд╡рд░्рд╖
рд╡िрд╡рд░рдг:рд╕ेрдмी рдиे рд╢рд░ाрдм рдХाрд░ोрдмाрд░ी рд╡िрдЬрдп рдоाрд▓्рдпा рдХे рдкूंрдЬी рдмाреЫाрд░ рдоें рдХाрд░ोрдмाрд░ рдХрд░рдиे рдкрд░ 3 рд╡рд░्рд╖ рдХा рдк्рд░рддिрдмंрдз рд▓рдЧा рджिрдпा рд╣ै.
6.a. рдЖрда
рд╡िрд╡рд░рдг:рднाрд░рдд рдФрд░ рд╕िंрдЧाрдкुрд░ рдХे рдмीрдЪ 01 рдЬूрди 2018 рдХो рд░рдХ्рд╖ा, рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕рд╣рдпोрдЧ рд╕рдоेрдд рдЖрда рд╕рдордЭौрддों рдкрд░ рд╣рд╕्рддाрдХ्рд╖рд░ рдХिрдП рдЧрдП.
7.c. рдУрдбिрд╢ा
рд╡िрд╡рд░рдг:рдУрдбिрд╢ा рдХे рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдирд╡ीрди рдкрдЯрдиाрдпрдХ рдиे рдкрдд्рд░рдХाрд░ों рдХे рд▓िрдП ‘рдЧोрдкाрдмंрдзु рд╕ंрд╕рдж рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдмीрдоा рдпोрдЬрдиा’ рдиाрдордХ рдпोрдЬрдиा рд╢ुрд░ू рдХी. рдкрд╣рд▓े рдЪрд░рдг рдоें, 3,233 рдХाрд░्рдпрд░рдд рдкрдд्рд░рдХाрд░ों рдХो рд╕ाрд▓ाрдиा 2 рд▓ाрдЦ рд░ुрдкрдпे рддрдХ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдмीрдоा рдХрд╡рд░ेрдЬ рдоिрд▓ेрдЧा.
8.b. рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдоंрдд्рд░ाрд▓рдп
рд╡िрд╡рд░рдг:рднाрд░рдд рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рд╕ंрд╕्рдХृ рддि рдоंрдд्рд░ाрд▓рдп рдиे рд╡िрдд्рдд рд╡рд░्рд╖ 2018-19 рдФрд░ 2019-20 рдХे рд▓िрдП рдХुрд▓ 325 рдХрд░ोрдб़ рд░ुрдкрдпे рдХी рд▓ाрдЧрдд рд╕े ‘рд╕ेрд╡ा рднोрдЬ рдпोрдЬрдиा’ рдиाрдордХ рдирдИ рдпोрдЬрдиा рд╢ुрд░ू рдХी рд╣ै.
9.b. рд╣рд░िрдпाрдгा
рд╡िрд╡рд░рдг:рд╣рд░िрдпाрдгा рдХे рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдордиोрд╣рд░ рд▓ाрд▓ рдиे рд░ाрдЬ्рдп рдХे рд╢ेрд╖ 15 рдЬिрд▓ों рдоें рдЕрддिрд░िрдХ्рдд 15 рд╡рди рд╕्рдЯॉрдк рд╕ेंрдЯрд░ (рдУрдПрд╕рд╕ी) рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рдиे рдХी рд╕्рд╡ीрдХृрддि рдк्рд░рджाрди рдХी рд╣ै.
10.a. рдЖंрдз्рд░ рдк्рд░рджेрд╢
рд╡िрд╡рд░рдг:рдЖंрдз्рд░ рдк्рд░рджेрд╢ рд╕рд░рдХाрд░ рдиे 1 рдЬूрди 2018 рдХो рд╢ूрди्рдп рдЖрдзाрд░िрдд рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЦेрддी ‘рд╕्рдХेрд▓-рдЖрдЙрдЯ’ рдпोрдЬрдиा рд╢ुрд░ू рдХी. рдпोрдЬрдиा рдХी рдФрдкрдЪाрд░िрдХ рдШोрд╖рдгा рдЖंрдз्рд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХे рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдПрди рдЪंрдж्рд░рдмाрдмू рдиाрдпрдбू рдиे рдХी рдеी.
♻ЁЯМР♻ЁЯМР♻ЁЯМР♻ЁЯМР♻
*ЁЯМЕЁЯЧЮ рд╕рдоाрдЪाрд░ рд╕ुрдк्рд░рднाрддЁЯМЕ*
*06 рдЬूрди, 2018 рдмुрдзрд╡ाрд░*
ЁЯФ░ЁЯФ░ЁЯФ░
*_ЁЯЗоЁЯЗ│:: National News ::_*
▪SC allows Centre to go ahead with reservation in promotion for SC/ST employees
▪Delhi court summons Congress leaders Shashi Tharoor as accused in wife Sunanda
Pushkar's death case
▪49th Conference of Governors Concludes at Rashtrapati Bhavan
▪Vice President Venkaiah Naidu advises Governors to play role of mentors in development process
*_ЁЯМН:: International News ::_*
▪Jordan King appoints Harvard-educated Omar Razzaz as new PM amid anti-govt protests
▪UN says US must stop separating migrant children from parents
▪Ecuador’s Foreign Minister elected UN General Assembly president
▪Pak caretaker govt under Nasirul Mulk takes charge till July 25 general elections
*_ЁЯЗжЁЯЗ╢:: States News ::_*
▪UP govt prepares to implement One Nation One Election formula in state
▪Karnataka HC directs state govt to provide security for peaceful release of Rajinikanth-starrer film 'Kaala'
▪Southwest Monsoon advances into some parts of Rayalaseema, coastal AP
▪10 killed in landslide in Mizoram
*_ЁЯТ░:: Business News ::_*
▪Reserve Bank of India organizing Financial Literacy Week
▪Gold prices fall Rs 100 rupees to reach Rs 31,900/ 10 g
▪Retail inflation for industrial workers falls to 3.97% in April
▪Sensex climbs over 400 points to reach 35322 mark
*_⚽:: Sports News ::_*
▪French Open: Dominic Thiem & Madison Keys reach semi-finals of men's and women's singles events
▪Football: India enters final of Intercontinental Cup Tournament beating Kenya 3-0
▪India defeat Thailand by 66 runs in Women's T-20 Asia Cup Cricket
▪Smolov,Dzyuba to spearhead Russia's attack at World Cup
ЁЯУМ *_рдоुрдЦ्рдп рд╕рдоाрдЪाрд░ :-_*
ЁЯФ╕рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдирд░ेंрдж्рд░ рдоोрджी рдиे рдХрд╣ा- рднाрд░рдд, 2030 рддрдХ рдХाрд░्рдмрди рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдоें 33 рд╕े 35 рдк्рд░рддिрд╢рдд рдХрдоी рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рддिрдмрдж्рдз। рд╡िрд╢्рд╡ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рджिрд╡рд╕ рдХे рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдоें рд▓ोрдЧों рд╕े рдк्рд▓ाрд╕्рдЯिрдХ рдк्рд░рджूрд╖рдг рд╕рдоाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдФрд░ рдкृрде्рд╡ी рдХो рдЬीрдиे рдХे рд▓िрдП рдмेрд╣рддрд░ рдЬрдЧрд╣ рдмрдиाрдиे рдХा рдЖрд╣्рд╡ाрди
ЁЯФ╕рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдиे рд░ाрдЬ्рдпрдкाрд▓ों рд╕े рд░ाрдЬ्рдпों рдХे рдмीрдЪ рд╕рджрднाрд╡рдиा рдФрд░ рдПрдХीрдХрд░рдг рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрдиे рдХा рдЖрд╣्рд╡ाрди рдХिрдпा
ЁЯФ╕рдХेंрдж्рд░ рдиे рдПрдХ рдФрд░ рд╡рд░्рд╖ рддрдХ рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд╡िрддрд░рдг рдк्рд░рдгाрд▓ी рдХे рдЬрд░िрдпे рдмेрдЪे рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рдЕрдиाрдЬ рдХी рдХीрдорддें рдирд╣ीं рдмрдв़ाрдиे рдХा рдлैрд╕рд▓ा рдХिрдпा
ЁЯФ╕рдЙрдЪ्рдЪрддрдо рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдиे рдХेंрдж्рд░ рдХो рдЕрдиुрд╕ूрдЪिрдд рдЬाрддि рдФрд░ рдЬрдирдЬाрддि рдХे рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХी рдкрджोрди्рдирддि рдоें рдЖрд░рдХ्рд╖рдг рдХो рдоंрдЬूрд░ी рджी
ЁЯФ╕рдЬॉрд░्рдбрди рдХे рд╢ाрд╣ рдиे рд╕рд░рдХाрд░ рд╡िрд░ोрдзी рдЖंрджोрд▓рди рдХे рдмीрдЪ рд╣ाрд░्рд╡рд░्рдб рдоें рдкрдв़े рдУрдорд░ рд░рдЬ्рдЬाрдЬ рдХो рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдиिрдпुрдХ्рдд рдХिрдпा
ЁЯФ╕рдл्рд░ेंрдЪ рдУрдкрди рдЯेрдиिрд╕ рдоें рдбोрдоिрдиिрдХ рдеिрдПрдо рдкुрд░ूрд╖ рдФрд░ рдоेрдбिрд╕рди рдХीрдЬ़ рдорд╣िрд▓ा рд╕िंрдЧрд▓्рд╕ рдХे рд╕ेрдоीрдлाрдЗрдирд▓
ЁЯТв *_рд╡िрд╡िрдз рдЦрдмрд░ें_*
ЁЯФ║рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдирд░ेрди्рдж्рд░ рдоोрджी рдиे рдХрд╣ा рдХि рд╕рд░рдХाрд░ рдЖрд╡ाрд╕ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХो рдмिрдЪौрд▓िрдпों рдФрд░ рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рд╕े рдоुрдХ्рдд рдмрдиाрдиे рдкрд░ рдХाрдо рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ै। 2022 рддрдХ рд╣рд░ рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХो рдордХाрди рджेрдиे рдХा рд╕ंрдХрд▓्рдк рджोрд╣рд░ाрдпा
ЁЯФ║рд░рдХ्рд╖ाрдоंрдд्рд░ी рдиिрд░्рдорд▓ा рд╕ीрддाрд░ाрдорди рдиे рдХрд╣ा--рд╕ीрдоाрдУं рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦрдиे рдХे рд▓िрдП рднाрд░рддीрдп рд╕ेрдиा рдХिрд╕ी рднी рдЕрдХाрд░рдг рд╣рдорд▓े рдХा рдЬрд╡ाрдм рджेрдЧी
ЁЯФ║рдмिрдЬрд▓ी рдоंрдд्рд░ी рдЖрд░ рдХे рд╕िंрд╣ рдиे рдХрд╣ा--рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдк्рд░ाрдердоिрдХрддा рдХिрд╕ाрдиों рдФрд░ рдЧांрд╡ों рддрдХ рдмिрдЬрд▓ी рдкрд╣ुंрдЪाрдиा
ЁЯФ║рдкूрд░्рд╡ рд╡िрдд्рддрдоंрдд्рд░ी рдкी рдЪिрджрдо्рдмрд░рдо рдПрдпрд░рд╕ेрд▓ рдоैрдХ्рд╕िрд╕ рдордиी рд▓ांрдб्рд░िंрдЧ рдоाрдорд▓े рдоें рдк्рд░рд╡рд░्рддрди рдиिрджेрд╢ाрд▓рдп рдоें рдкेрд╢। рджिрд▓्рд▓ी рдХी рд╡िрд╢ेрд╖ рдЕрджाрд▓рдд рд╕े рдЙрди्рд╣ें рджрд╕ рдЬुрд▓ाрдИ рддрдХ рдЧिрд░рдл्рддाрд░ी рд╕े рд░ाрд╣рдд
ЁЯФ║рдпूрдкी рдоें рдлिрд░ рд╣ैрд╡ाрдиिрдпрддः 6 рд╕ाрд▓ рдХी рдмрдЪ्рдЪी рд╕े рд░ेрдк рдХे рдмाрдж рд╣рдд्рдпा
ЁЯФ║рд╕ीрддाрд░рдордг рдХी PAK рдХो рдЪेрддाрд╡рдиी, рд╣рдоें рдЙрдХрд╕ाрдпा рддो рджेंрдЧे рдоुंрд╣рддोрдб़ рдЬрд╡ाрдм
ЁЯФ║рд╕ुрдиंрджा рдкुрд╖्рдХрд░ рдоौрдд рдоाрдорд▓ा:рдХोрд░्рдЯ рдиे рдерд░ूрд░ рдХो рдоाрдиा рдЖрд░ोрдкी, 7 рдЬुрд▓ाрдИ рдХो рдкेрд╢ рд╣ोрдиे рдХे рдЖрджेрд╢
ЁЯФ║US рд░рдХ्рд╖ा рдоंрдд्рд░ी рдиे рдХрд╣ा- рдоोрджी рдорд╣ाрди рд╢рдЦ्рд╕िрдпрдд, рдЧंрднीрд░ рдоुрдж्рджे рдкрд░ рдЬрдЧाрдиे рдХे рд▓िрдП рд╢ुрдХ्рд░िрдпा
ЁЯФ║рдмिрдЯрдХॉрдЗрди рд╕्рдХैрдо рдХेрд╕ рдоें ED рдХा рд░ाрдЬ рдХुंрдж्рд░ा рдХो рд╕рдорди
ЁЯФ║WWDC 2018: рдПрдк्рдкрд▓ рдиे рд░िрд▓ीрдЬ рдХिрдпा iOS 12, рдЕрдм рдПрдХ рд╕ाрде 32 рд▓ोрдЧ рдХрд░ рд╕рдХेंрдЧे рд╡ीрдбिрдпो рдЪैрдЯ
ЁЯФ║рдПрдпрд░рд╕ेрд▓-рдоैрдХ्рд╕िрд╕ рдХेрд╕ рдоें рдкी рдЪिрджंрдмрд░рдо рдХो рд░ाрд╣рдд, рдЧिрд░рдл्рддाрд░ी рдкрд░ рд▓рдЧी рд░ोрдХ
ЁЯФ║рдХैрд░ाрдиा-рдиूрд░рдкुрд░ рдЙрдкрдЪुрдиाрд╡ рдоें рд╣ाрд░ рдХे рдмाрдж рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рдЕрдоिрдд рд╢ाрд╣ рд╕े рдоिрд▓े CM рдпोрдЧी
ЁЯФ║рдХрдЪ्рдЫ рдоें рднाрд░рддीрдп рд╡ाрдпुрд╕ेрдиा рдХा рдЬрдЧुрдЖрд░ рдПрдпрд░рдХ्рд░ाрдл्рдЯ рдХ्рд░ैрд╢, рдкाрдпрд▓рдЯ рдХी рдоौрдд
ЁЯФ║рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдиे рдЕрдЯрдХрд▓ों рдкрд░ рд▓рдЧाрдпा рд╡िрд░ाрдо, AAP рд╕े рдЧрдардмंрдзрди рдкрд░ рд░ाрд╣ुрд▓ рдЧांрдзी рдХрд░ेंрдЧे рд░ुрдЦ рд╕ाрдл
ЁЯФ║PAK рдЖрд░्рдоी рдХी рдЧीрджрдб़ рднрднрдХी-рдкрд░рдоाрдгु рд╕ंрдкрди्рди рд╣ै рд╣рдоाрд░ा рджेрд╢, рдХрдордЬोрд░ рди рд╕рдордЭें рдХोрдИ
ЁЯФ║14 рд░ाрдЬ्рдпों рдоें рдоौрд╕рдо рд╡िрднाрдЧ рдХा рдоूрд╕рд▓ाрдзाрд░ рдмाрд░िрд╢ рдХा рдЕрд▓рд░्рдЯ
ЁЯФ║рдЭाрд░рдЦंрдб: рдмрдЪ्рдЪा рдЪोрд░ рдХी рдЕрдлрд╡ाрд╣ рдоें рдЪाрд░ рдХी рдкिрдЯाрдИ, рдкिрдЫрд▓े рд╕ाрд▓ рднीрдб़ рдиे рдЖрда рд▓ोрдЧों рдХी рд▓े рд▓ी рдеी рдЬाрди
ЁЯФ║рдЭाрд░рдЦंрдб рдоें рднूрдЦ рд╕े рдПрдХ рдФрд░ рдорд╣िрд▓ा рдХी рдоौрдд, рдЪाрд░ рджिрди рд╕े рдирд╣ीं рдоिрд▓ा рдеा рдЦाрдиा
ЁЯФ║рдиीрдЯ рдоें рдиाрдХाрдо рджो рдЫाрдд्рд░ाрдУं рдиे рдХी рдЦुрджрдХ
ुрд╢ी; рдПрдХ рдоॉрд▓ рдХी 10рд╡ीं рдоंрдЬिрд▓ рд╕े рдХूрджी, рджूрд╕рд░ी рдиे рдЬрд╣рд░ рдЦाрдпा
ЁЯФ║рдЬрдпрдкुрд░: рдХिрд╕ाрди рдЖंрджोрд▓рди рд╕े рдЧрдб़рдмрдб़ाрдИ рджूрдз рд╕рдк्рд▓ाрдИ, рдоंрдбिрдпों рдоें рд╕рдм्рдЬी рдХी рдЕрдЪ्рдЫी рдЖрд╡рдХ
ЁЯФ║рдпोрдЧी рд╕े рдиाрд░ाрдЬ рд╣ुрдП рдмाрдмा рд░ाрдорджेрд╡, рдпूрдкी рд╕े рд╢िрдл्рдЯ рд╣ोрдЧा рдкрддंрдЬрд▓ि рдлूрдбрдкाрд░्рдХ
ЁЯФ║рдмिрд╣ाрд░ рдХैрдмिрдиेрдЯ рдлैрд╕рд▓ाः 39 рдПрдЬेंрдбो рдкрд░ рд▓рдЧी рдоुрд╣рд░, 'рдлрд╕рд▓ рд╕рд╣ाрдпрддा рдпोрдЬрдиा' рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рдмिрд╣ाрд░ рдкрд╣рд▓ा рд░ाрдЬ्рдп
ЁЯФ║рдЫाрдд्рд░ों рдХे рдЙрдЧ्рд░ рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдХे рдмाрдж рдЗрд▓ाрд╣ाрдмाрдж рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рд╣ॉрд╕्рдЯрд▓ рд╡ॉрд╢ рдЖрдЙрдЯ рдХा рдлैрд╕рд▓ा рд╡ाрдкрд╕
GK~ Human
______________________
☞. рд╕рд░्рд╡рджाрддा рд░рдХ्рдд рд╕рдоूрд╣ рд╣ै : → O
☞. рд╕рд░्рд╡рдЧ्рд░ाрд╣ी рд░рдХ्рдд рд╕рдоूрд╣ рд╣ै : → AB
☞. рдЖрд░реж рдПрдЪреж рдлैрдХ्рдЯрд░ рд╕рдмंрдзिрдд рд╣ै : → рд░рдХ्рдд рд╕े
☞. RH рдлैрдХ्рдЯрд░ рдХे рдЦोрдЬрдХрд░्рддा : → рд▓ैंрдб рд╕्рдЯीрдирд░ рдПрд╡ं рд╡िрдирд░
☞. рд░рдХ्рдд рдХो рд╢ुрдж्рдз рдХрд░рддा рд╣ै : → рд╡ॄрдХ्рдХ (kidney)
☞. рд╡ॄрдХ्рдХ рдХा рднाрд░ рд╣ोрддा рд╣ै : → 150 рдЧ्рд░ाрдо
☞. рд░рдХ्рдд рдПрдХ рд╡िрд▓рдпрди рд╣ै : → рдХ्рд╖ाрд░ीрдп
☞. рд░рдХ्рдд рдХा pH рдоाрди рд╣ोрддा рд╣ै : → 7.4
☞. рд╣्рд░्рджрдп рдХी рдзрдбрдХрди рдХा рдиिрдпंрдд्рд░рдХ рд╣ै : → рдкेрд╕рдоेрдХрд░
☞. рд╢рд░ीрд░ рд╕े рд╣्рд░рджрдп рдХी рдУрд░ рд░рдХ्рдд рд▓े рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ी рд░рдХ्рддрд╡ाрд╣िрдиी рдХрд╣рд▓ाрддी рд╣ै : → рд╢िрд░ा
☞. рд╣्рд░рджрдп рд╕े рд╢рд░ीрд░ рдХी рдУрд░ рд░рдХ्рдд рд▓े рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ी рд░рдХ्рддрд╡ाрд╣िрдиी рдХрд╣рд▓ाрддी рд╣ै : → рдзрдордиी
☞. рдЬрд░ाрд╡िрдХ-7 рд╣ै : → рдХृрдд्рд░िрдо рд╣्рд░рджрдп
☞. рд╢рд░ीрд░ рдоें рдЖрдХ्рд╕ीрдЬрди рдХा рдкрд░िрд╡рд╣рди : → рд░рдХ्рдд рдж्рд╡ाрд░ा
☞. рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯी рдЕрд╕्рдеि : → рд╕्рдЯेрдкिрдЬ़ (рдордз्рдп рдХрд░्рдг рдоें)
☞. рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдЕрд╕्рдеि : → рдлिрдорд░ (рдЬंрдШा рдоें)
☞. рд╕рдмрд╕े рд▓рдо्рдмी рдкेрд╢ी : → рд╕рд░्рдЯोрд░िрдпाрд╕
☞. рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдЧ्рд░ंрдеि : → рдпрдХृрдд
☞. рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдкुрдирд░ुрджрднрд╡рди рдХी рдХ्рд╖рдорддा : → рдпрдХृрдд рдоें
☞. рд╕рдмрд╕े рдХрдо рдкुрдирд░ुрджрднрд╡рди рдХी рдХ्рд╖рдорддा : → рдорд╕्рддिрд╖्рдХ рдоें
☞. рд╢рд░ीрд░ рдХा рд╕рдмрд╕े рдХрдаोрд░ рднाрдЧ : → рджांрдд рдХा рдЗрдиेрдорд▓
☞. рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рд▓ाрд░ рдЧ्рд░ंрдеि : → рдкैрд░ोрдЯिрдб рдЧ्рд░ंрдеि
☞. рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯी WBC : → рд▓िрдо्рдлोрд╕ाрдЗрдЯ
☞. рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी WBC : → рдоोрдиोрд╕ाрдЗрдЯ
☞. рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рд╢िрд░ा : → рдПрди्рдлिрд░िрдпрд░
☞. RBCs рдХा рдЬीрд╡рди рдХाрд▓ : → 120 рджिрди
☞. рд░ुрдзिрд░ рдХा рдердХ्рдХा рдмрдиाрдиे рдХा рд╕рдордп : → 2-5 рджिрди
G.K. Related to the Human Body
☞. рдЕрдиुрд╡ांрд╢िрдХी рдХे рдкिрддा рдЧ्рд░ेрдЧрд░ рдЬॅाрди рдоेंрдбрд▓ рдХो рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै।
☞. рд╣рд░рдЧोрд╡िंрдж рдЦुрд░ाрдиा рдХो рдиोрдмेрд▓ рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ рдЬीрди DNA рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рдЦोрдЬ рдХे рд▓िрдП рдоिрд▓ा рдеा।
☞. рд░ाрдЗрдмोрд╕ोрдо ( Ribosome ) рдХो рдк्рд░ोрдЯीрди рдХी рдлैрдХ्рдЯ्рд░ी рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै।
☞. рдоाрдирд╡ рд╢рд░ीрд░ рдоें рдЧुрдгрд╕ूрдд्рд░ो рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा 46 ( 23 рдЬोрдб़ा ) рд╣ोрддी рд╣ै।
☞. рдЪेрдЪрдХ рдХा рдЯीрдХा рдХी рдЦोрдЬ рдПрдбрд╡рд░्рдб рдЬैрдирд░ рдиे рдХी рдеी।
☞. рд╕्рд╡рд╕्рде рдордиुрд╖्рдп рдХे рд╢рд░ीрд░ рдХे рд░рдХ्рдд рдХा рдкी. рдПрдЪ. рдоाрди 7.4 рд╣ोрддा рд╣ै।
☞. рд▓ाрд▓ рд░рдХ्рдд рдХрдгिрдХांрдП RBC рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдЕрд╕्рдеिрдордЬ्рдЬा рдоें рд╣ोрддा рд╣ै।
☞. рдХोрд╢िрдХा рдХी рдЦोрдЬ рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬ рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рд░ाрдмрд░्рдЯ рд╣ुрдХ рдиे рдХी рдеी।
☞. рдирд╡рдЬाрдд рдмрдЪ्рдЪों рдХे рд╢рд░ीрд░ рдоें 300 рд╣рдб्рдбिрдпां рд╣ोрддी рд╣ै।
☞. рдоाрдирд╡ рд╢рд░ीрд░ рдХी рд╕рдмрд╕े рд▓ंрдмी рд╣рдб्рдбी рдХो ‘рдлीрдорд░’ рдХрд╣рддे рд╣ै ( рдЬांрдШ рдХी рд╣рдб्рдбी )।
☞. рдордиुрд╖्рдп рдХे рд╢рд░ीрд░ рдХी рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯी рд╣рдб्рдбी ‘рд╕्рдЯेрдк्рд╕’ рд╣ै рдЬो рдХाрди рдоें рд╣ोрддी рд╣ै।
☞. рдордиुрд╖्рдп рдХी рдЫाрддी рдоें рджोрдиों рддрд░рдл 12 -12 рдкрд╕рд▓िрдпां рд╣ोрддी рд╣ै।
☞. RBC рд▓ाрд▓ рд░рдХ्рдд рдХрдг рдХी рдХрдм्рд░рдЧाрд╣ рдпрдХृрдд рдФрд░ рдк्рд▓ीрд╣ा рдХो рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै।
☞. рд░рдХ्рдд рдХा рдердХ्рдХा рдмрдиाрдиे рдоें рд╡िрдЯाрдоिрди рдХे k рд╕рд╣ाрдпрдХ рд╣ोрддा рд╣ै।
☞. рд░рдХ्рдд рд╕рдоूрд╣ ( Blood Group ) рдПрд╡ं рдЖрд░ рдПрдЪ рддрдд्рд╡ ( RH Factor ) рдХी рдЦोрдЬ рдХाрд░्рд▓ рд▓ैंрдбрд╕्рдЯीрдирд░ рдиे рдХी рдеी।
☞. AB рд░рдХ्рдд рд╕рдоूрд╣ рдоें рдПрдг्рдЯीрдмॅाрдбी рдирд╣ीं рдкाрдИ рдЬाрддी рд╣ै, рдЗрд╕рд▓िрдП рдпрд╣ рд╕рд░्рд╡рдЧ्рд░рд╣рддा рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै
☞. O рд░рдХ्рдд рд╕рдоूрд╣ рдоें рдПрдгрдЯीрдЬрди рдирд╣ीं рд╣ोрддा рд╣ै рдпрд╣ рд╕рд░्рд╡рджाрддा рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै।
☞. рдордиुрд╖्рдп рдХे рд╣ृрджрдп рдХा рднाрд░ рд▓рдЧрднрдЧ 300 рдЧ्рд░ाрдо рд╣ोрддा рд╣ै।
☞. рд╕्рд╡рд╕्рде рдордиुрд╖्рдп рдХा рд╣ृрджрдп рдПрдХ рдоिрдирдЯ рдоें 72 рдмाрд░ рдзрдб़рдХрддा рд╣ै।
☞. рд╕्рд╡рд╕्рде рдордиुрд╖्рдп рд░рдХ्рдд рджाрдм 120/80 mmhg ( Systolic / diastolic ) рд╣ोрддा рд╣ै।
☞. рдпूрд░ोрдХ्рд░ोрдо рдХी рдЙрдкрд╕्рдеिрддि рдХे рдХाрд░рдг рдоूрдд्рд░ рдХा рд░ंрдЧ рд╣рд▓्рдХा рдкीрд▓ा рд╣ोрддा рд╣ैं।
☞. рдПрд▓ीрд╕ा рдк्рд░рдгाрд▓ी ( ELISA Test ) рд╕े рдПрдб्рд╕ рдмीрдоाрд░ी рдХे HIV рд╡ाрдпрд░рд╕ рдХा рдкрддा рд▓рдЧाрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
☞. рдЯिрдЯрдиेрд╕ рд╕े рд╢рд░ीрд░ рдХा рддंрдд्рд░िрдХा рддंрдд्рд░ рдк्рд░рд╡ाрд╣िрдд рд╣ोрддा рд╣ै।
☞. рд╕्рд╡рд╕्рде рдордиुрд╖्рдп рдХे рд╢рд░ीрд░ рдоें рд░рдХ्рдд рдХा рдФрд╕рдд 5 – 6 рд▓ीрдЯрд░ рд╣ोрддा рд╣ै।
☞. рдордиुрд╖्рдп рдХे рд░рдХ्рдд рдХा рд╢ुрдж्рдзिрдХрд░рдг рдХिрдбрдиी рдоें рд╣ोрддा рд╣ै।
☞. рдоाрдирд╡ рд╢рд░ीрд░ рдХी рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯी рдЧ्рд░ंрдеि рдкिрдЯ्рдпूрдЯрд░ी рдорд╕्рддिрд╖्рдХ рдоें рд╣ोрддी рд╣ै।
☞. рдоाрдирд╡ рд╢рд░ीрд░ рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдЧ्рд░ंрдеि рдпрдХृрдд рд╣ोрддी рд╣ै।
☞. рдЗрди्рд╕ुрд▓िрди рдХी рдЦोрдЬ рдмैрдЯिंрдЧ рдПрд╡ं рд╡ेрд╕्рдЯ рдиे рдХी рдеी।
☞. рд╡рд╕्рддु рдХा рдк्рд░рддिрдмिंрдм рдЖँрдЦों рдХे рд░ेрдЯिрдиा рдоें рдмрдирддा рд╣ै।
☞. рдиेрдд्рд░рджाрди рдоें рдЖँрдЦ рдХे рдХाрд░्рдиिрдпा рдХो рджाрди рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
☞. рдд्рд╡рдЪा рдХा рдХैंрд╕рд░ рд╕ूрд░्рдп рдХी рдкрд░ाрдмैंрдЧрдиी рдХिрд░рдгों рд╕े рд╣ोрддा рд╣ै।
☞. рдХिрдбрдиी рдоें, рдмोрдорди рдХैрдк्рд╕ूрд▓ рдкाрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
☞. рд╕िрд░ोрд╕िрд╕ рдмीрдоाрд░ी рд▓िрд╡рд░ рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рддा рд╣ै।
☞. рдПрд▓рдм्рдпुрдоिрди рд░рдХ्рдд рдк्рд░ोрдЯीрди рдХे рдмीрдЪ рдк्рд▓ाрдЬ्рдоा рдоें рдкाрдиी рдХी рдоाрдд्рд░ा рдХो рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХрд░рддा рд╣ै।
☞. рдПрдкिрдиेрдл्рд░ीрди рд╣ाрд░्рдоोрди рд╣ृрджрдп рдХी рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рдХे рдЗрд▓ाрдЬ рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рджрд╡ा рдХे рд░ूрдк рдоें рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
☞. рдПрдХ 2 рд╕ाрд▓ рдХी рдЙрдо्рд░ рдоें рдмрдЪ्рдЪे рдХे рдЖрд╣ाрд░ рдоें рдЕрдзिрдХ рдк्рд░ोрдЯीрди рд╢ाрдоिрд▓ рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП।
☞. рдкрдЪा рд╣ुрдЖ рднोрдЬрди рдЬ्рдпाрджाрддрд░ рдЫोрдЯी рдЖंрдд рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдЕрд╡рд╢ोрд╖िрдд рд╣ोрддा рд╣ै।
☞. рдХैрд▓्рд╢िрдпрдо рдФрд░ рдлाрд╕्рдлोрд░рд╕ рд╣рдб्рдбिрдпों рдоें рд╕рдмрд╕े рд╡्рдпाрдкрдХ рд░ूрдк рдоें рдоिрд▓рдиे рд╡ाрд▓ा рдЦрдиिрдЬ рд╣ैं।
☞. рд╣рдоाрд░े рд╢рд░ीрд░ рдоें рдЕрдЧ्рди्рдпाрд╢рдп рдкाрдЪрди рддंрдд्рд░ рдХा рдПрдХ рд╣िрд╕्рд╕ा рд╣ै ।
☞. рд░рдХ्рддाрд▓्рдкрддा рдЖрдорддौрд░ рдкрд░ рд╢рд░्рдХрд░ा рдХे рдХाрд░рдг рд╣ोрддा рд╣ै।
☞. рд░рдХ्рдд рдоें рд▓ौрд╣ рддрдд्рд╡ рдкाрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
☞. рдЯाрдпрдлाрдпрдб рд╕े рдЖंрдд рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ोрддा рд╣ै।
*ЁЯМЕЁЯЧЮ рд╕рдоाрдЪाрд░ рд╕ुрдк्рд░рднाрддЁЯМЕ*
*07 рдЬूрди, 2018 рд╡ीрд░рд╡ाрд░*
ЁЯФ░ЁЯФ░ЁЯФ░
*_ЁЯЗоЁЯЗ│:: National News ::_*
▪President Kovind gives assent to promulgate Insolvency and Bankruptcy Code (Amendment) Ordinance- 2018
▪RBI increases repo rate by 25 basis points to 6.25 percent
▪CBI questions Chidambaram in INX Media money laundering case
▪Health ministry bars 82 medical colleges from admitting students in 2018-19
*_ЁЯМН:: International News ::_*
▪23 rescued after blast in iron mine in China
▪Nepal's Chief of Army Staff to embark on six-day visit to India yesterday
▪70 killed, over 200 missing as Guatemala's Fuego volcano erupts
▪Belgium police detain 13 people in tennis match-fixing investigation
*_ЁЯЗжЁЯЗ╢:: States News ::_*
▪Karnataka: H D Kumaraswamy ministry expanded, 25 ministers inducted
▪Maharashtra announces financial aid for tur farmers
▪J&K: Three armed terrorists killed as Army foils infiltration bid in Machhil sector along LOC in Kupwara district
▪BJP president Amit Shah to meet Shiv Sena chief Uddhav Thackeray in Mumbai yesterday
*_ЁЯТ░:: Business News ::_*
▪Sensex climbs 223 points, Nifty surges 69 points
▪Gold prices fall Rs 100 rupees to reach Rs 31,900/ 10 g
▪Retail inflation for industrial workers falls to 3.97% in April
▪Reserve Bank of India organizing Financial Literacy Week
*_⚽:: Sports News ::_*
▪Women's T-20 Asia Cup:Bangladesh defeat India by 7 wickets
▪French Open: I Dodig, Y.Chan reached final of mixed doubles
▪Football: India enters final of Intercontinental Cup Tournament beating Kenya 3-0
▪Smolov,Dzyuba to spearhead Russia's attack at World Cup
ЁЯУМ *_рдоुрдЦ्рдп рд╕рдоाрдЪाрд░:-_*
ЁЯФ╕рдоंрдд्рд░िрдоंрдбрд▓ рдиे рдЧрди्рдиा рдХिрд╕ाрдиों рдХी рдмрдХाрдпा рд░ाрд╢ि рдХे рднुрдЧрддाрди рдХे рд▓िрдП рдЪीрдиी рдоिрд▓ों рдХो рдЖрда рд╣рдЬाрд░ рдкांрдЪ рд╕ौ рдХрд░ोрдб़ рд░ुрдкрдпे рд╕े рдЕрдзिрдХ рдХे рдкैрдХेрдЬ рдХो рдоंрдЬूрд░ी рджी। рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдбाрдХ рд╕ेрд╡рдХों рдХे рд╡ेрддрди рдвांрдЪे рдФрд░ рднрдд्рддे рдоें рд╕ंрд╢ोрдзрди рдХो рднी рд╕्рд╡ीрдХृрддि
ЁЯФ╕рдоंрдд्рд░िрдоंрдбрд▓ рдиे рдз्рд░ुрд╡ीрдп рдЙрдкрдЧ्рд░рд╣ рдк्рд░рдХ्рд╖ेрдкрдг рдпाрди рдЕрд╡рд╕्рдеिрддि рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдХे рдЫрдаे рдЪрд░рдг рдФрд░ 30 рдкीрдПрд╕рдПрд▓рд╡ी рдСрдкрд░ेрд╢рдирд▓ рдл्рд▓ाрдЗрдЯ्рд╕ рдХो рдоंрдЬूрд░ी рджी। рдк्рд░рддिрд╡рд░्рд╖ рдЖрда рдЙрдкрдЧ्рд░рд╣ рддрдХ рдк्рд░рдХ्рд╖ेрдкिрдд рдХрд░рдиे рдХा рд▓рдХ्рд╖्рдп рддрдп рдХिрдпा рдЧрдпा
ЁЯФ╕рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдирд░ेंрдж्рд░ рдоोрджी рдиे рдХрд╣ा-рд╕рд░рдХाрд░ рдпुрд╡ा рдЙрдж्рдпрдоिрдпों рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕्рдЯाрд░्рдЯрдЕрдк рдЗрдХोрд╕िрд╕्рдЯрдо рдХे рд╡िрдд्рдд рдкोрд╖рдг рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рддिрдмрдж्рдз
ЁЯФ╕рдЛрдг рд╢ोрдзрди рдЕрдХ्рд╖рдорддा рдФрд░ рджिрд╡ाрд▓िрдпा рд╕ंрд╣िрддा рд╕ंрд╢ोрдзрди рдЕрдз्рдпाрджेрд╢-2018 рд▓ाрдЧू; рдордХाрди рдЦрд░ीрджрдиे рд╡ाрд▓ों рдХो рдЛрдг рджाрддा рдХे рд░ूрдк рдоें рдоाрди्рдпрддा рджी рдЧрдИ
ЁЯФ╕рд░िрдЬрд░्рд╡ рдмैंрдХ рдиे рд░ेрдкो рджрд░ рдПрдХ рдЪौрдеाрдИ рдк्рд░рддिрд╢рдд рдмрдв़ाрдИ, рдЬрдирд╡рд░ी 2014 рдХे рдмाрдж рдпрд╣ рджрд░ рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рдЫрд╣ рджрд╢рдорд▓рд╡ рджो-рдкांрдЪ рдк्рд░рддिрд╢рдд рд╣ुрдИ। рд░िрд╡рд░्рд╕ рд░ेрдкो рджрд░ рдЫрд╣ рдк्рд░рддिрд╢рдд
ЁЯФ╕рдХрд░्рдиाрдЯрдХ рдоंрдд्рд░िрдоंрдбрд▓ рдХा рд╡िрд╕्рддाрд░ рдХрд░ 25 рдирдпे рдоंрдд्рд░ी рд╢ाрдоिрд▓ рдХिрдП рдЧрдП
ЁЯФ╕рдХ्рд╡ाрд▓ाрд▓рдордкुрд░ рдоें рдорд╣िрд▓ा рдЯ्рд╡ेंрдЯी-рдЯ्рд╡ेंрдЯी рдПрд╢िрдпा рдХрдк рдоें рдмंрдЧ्рд▓ाрджेрд╢ рдиे рднाрд░рдд рдХो рд╕ाрдд рд╡िрдХेрдЯ рд╕े рд╣рд░ाрдпा
ЁЯЫС *_рд╡िрд╡िрдз рдЦрдмрд░ें_*
ЁЯФ║рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рдоंрдд्рд░िрдоंрдбрд▓ рдиे рдХिрд╕ाрдиों рдХा рдмрдХाрдпा рдЪुрдХाрдиे рдХे рд▓िрдП рдЪीрдиी рдоिрд▓ों рдХे рд▓िрдпे рдкैрдХेрдЬ рдХो рдоंрдЬूрд░ी рджी
ЁЯФ║рднाрд░рддीрдп рд░िрдЬ़рд░्рд╡ рдмैंрдХ рджोрдкрд╣рд░ рдмाрдж рд╡рд░्рд╖ 2018-19 рдХी рдж्рд╡िрдоाрд╕िрдХ рдоौрдж्рд░िрдХ рдиीрддि рдХी рдШोрд╖рдгा рдХрд░ेрдЧा
ЁЯФ║рд╕ेрдиा рдиे рдЬрдо्рдоू-рдХрд╢्рдоीрд░ рдоें рдиिрдпंрдд्рд░рдг рд░ेрдЦा рдХे рдкाрд╕ рдХुрдкрд╡ाрдб़ा рдЬिрд▓े рдХे рдоाрдЫिрд▓ рд╕ेрдХ्рдЯрд░ рдоें рдШुрд╕рдкैрда рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдХो рдиाрдХाрдо рдХिрдпा। рддीрди рд╕рд╢рд╕्рдд्рд░ рдШुрд╕рдкैрдаिрдпों рдХो рдоाрд░ рдЧिрд░ाрдпा
ЁЯФ║рд░ाрд╣ुрд▓ рдмोрд▓े : MP рдоें рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХी рд╕рд░рдХाрд░ рдмрдиी, рддो 10 рджिрди рдоें рд╣ोрдЧा рдХिрд╕ाрдиों рдХा рдХрд░्рдЬ рдоाрдл
ЁЯФ║рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдЬाрд░ी рдХिрдпा рджिрд╡ाрд▓ा рдХाрдиूрди рдоें рд╕ंрд╢ोрдзрди рдХा рдЕрдз्рдпाрджेрд╢, рдШрд░ рдЦрд░ीрджाрд░ों рдХो рдоाрдиा рдЬाрдПрдЧा рдЛрдгрджाрддा
ЁЯФ║CBI рдХे рд╕рдордХ्рд╖ рдкेрд╢ рд╣ुрдП рдЪिрджंрдмрд░рдо рдиे рдХрд╣ा, рдк्рд░ाрдердоिрдХी рдоें рдоेрд░े рдЦिрд▓ाрдл рдХोрдИ рдЖрд░ोрдк рдирд╣ीं
ЁЯФ║рд▓рд╢्рдХрд░ рдХी рдзрдордХी рдХे рдмाрдж рдкंрдЬाрдм-рд╣рд░िрдпाрдгा рдоें рдЕрд▓рд░्рдЯ рдЬाрд░ी
ЁЯФ║RBI рдиे рд░ेрдкो рд░ेрдЯ рдоें рдХी 0.25% рдмрдв़ौрддрд░ी, рдмрдв़ेрдЧी рд▓ोрди рдХी EMI
ЁЯФ║рдХрд▓ाрдо рдХे рдирдХ्рд╢-рдП рдХрджрдо рдкрд░ рдХोрд╡िंрдж, рдирд╣ीं рджेंрдЧे рдЗрдл्рддाрд░ рдкाрд░्рдЯी
ЁЯФ║рдШрд▓्рд▓ूрдШाрд░ा рджिрд╡рд╕ःрд╢्рд░ी рд╣рд░рдоंрджिрд░ рд╕ाрд╣िрдм рдоें рдЦाрд▓िрд╕्рддाрдиिрдпों рдиे рдХी рдиाрд░ेрдмाрдЬी,рдоाрд╣ौрд▓ рддрдиाрд╡рдкूрд░्рдг
ЁЯФ║рдкैрдЯ्рд░ोрд▓-рдбीрдЬрд▓ рдХी рдХीрдорддों рдкрд░ рд░ाрд╣рдд, рд▓рдЧाрддाрд░ 8рд╡ें рджिрди рдШрдЯे рджाрдо
ЁЯФ║WWDC 2018: рдПрдк्рдкрд▓ рдиे рд░िрд▓ीрдЬ़ рдХिрдпा macOS Mojave, рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рдк्рд░ोрдлैрд╢рдирд▓्рд╕ рдХे рд▓िрдП рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ुрдЖ рдбाрд░्рдХ рдеीрдо
ЁЯФ║рд╡िрд╢्рд╡ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рджिрд╡рд╕ рдкрд░ рдоोрджी рдмोрд▓े, рдк्рд▓ाрд╕्рдЯिрдХ рдк्рд░рджूрд╖рдг рдХो рдоिрд▓рдХрд░ рд╣рд░ाрдПं
ЁЯФ║рд╢िрдорд▓ा рдоें рдкाрдиी рдХी рдоाрд░, 50 рдлीрд╕рдж рдШрдЯा рд╣ोрдЯрд▓ рдХाрд░ोрдмाрд░; рдХрд░ोрдб़ों рд░ुрдкрдпे рдХा рдиुрдХрд╕ाрди
ЁЯФ║рдЖрд░्рдоी рдХे рдЕрдлрд╕рд░ों рдХो рддैрдпाрд░ рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рдПрдирдбीрдП рдХे рдк्рд░िंрд╕рдкрд▓ рд╕рдоेрдд 4 рдкрд░ рд╕ीрдмीрдЖрдИ рдиे рдХेрд╕ рджрд░्рдЬ рдХिрдпा, рдЯीрдЪрд░्рд╕ рднрд░्рддी рдоें рдЕрдиिрдоिрддрддाрдУं рдХा рдЖрд░ोрдк
ЁЯФ║рдмिрд╣ाрд░: 12рд╡ीं рдХे рдЯॉрдкрд░्рд╕ рдХो рдоिрд▓ेंрдЧे 1 рд▓ाрдЦ рд░ूрдкрдпे рдХैрд╢, 1 рд▓ैрдкрдЯॉрдк рдФрд░ 1 рдХिंрдбрд▓ рдИ рд░ीрдбрд░
ЁЯФ║рдЧрди्рдиा: рдХिрд╕ाрдиों рдХो рдоोрджी рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рджी рдмрдб़ी рд░ाрд╣рдд, 8500 рдХрд░ोрдб़ рдХा рд░ाрд╣рдд рдкैрдХेрдЬ рдоंрдЬूрд░
ЁЯФ║рдЧाрдЬा рдоें рдЗрдЬрд░ाрдпрд▓ी рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХे рд╡िрд░ोрдз рдоें рдЕрд░्рдЬेंрдЯीрдиा рдиे рдпрд░ुрд╢
рд▓рдо рдоें рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ा рд╡ॉрд░्рдордЕрдк рдоैрдЪ рд░рдж्рдж рдХिрдпा
ЁЯФ║рд▓рд╢्рдХрд░-рдП-рддैрдпрдмा рдиे рджी рдХाрд╢ी рд╡िрд╢्рд╡рдиाрде рдФрд░ рдордеुрд░ा рд╕рдоेрдд рдпूрдкी рдХे рдзाрд░्рдоिрдХ рд╕्рдерд▓ों рдХो рдмрдо рд╕े рдЙрдб़ाрдиे рдХी рдзрдордХी
ЁЯФ║рдЕрдкрдиे рд╡рддрди рдХो рд▓ौрдЯ рд╕рдХрддे рд╣ैं 700,000 рд░ोрд╣िंрдЧ्рдпा рдоुрд╕्рд▓िрдо! UN рдиे рдХी рдкрд╣рд▓
ЁЯФ║рдкрддंрдЬрд▓ि рдлूрдб рдкाрд░्рдХ рд╡िрд╡ाрдж рдХा рдиिрдХрд▓ा рд╣рд▓, рдпोрдЧी рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдоाрдиी рд╕ाрд░ी рд╢рд░्рддें
ЁЯФ║рдЖрддंрдХी рд╕ंрдЧрдарди рд▓рд╢्рдХрд░-рдП-рддैрдпрдмा рдиे рд▓ी рдмांрджीрдкुрд░ा рд╣рдорд▓े рдХी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी, рдк्рд░рд╡рдХ्рддा рдиे рдЦुрдж рдХिрдпा рдлोрди
ЁЯФ║рдЯ्рд░ंрдк-рдХिрдо рдЬोंрдЧ рдХी рдкрд╣рд░ेрджाрд░ी рдоें рддैрдиाрдд рд╣ोंрдЧे рдЧोрд░рдЦा рдЬрд╡ाрди, рдЦुрдЦрд░ी рд╕े рдХрд░ेंрдЧे рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा
ЁЯФ║рддेрдЬрд╕्рд╡ी рдпाрджрд╡ рдкрд░ JDU рдХा рддंрдЬ, 'рдЬो рд╕्рдХूрд▓ рднी рдкाрд╕ рдирд╣ीं рдХिрдП, рд╡рд╣ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХी рдмाрдд рдХрд░рддे рд╣ैं'
ЁЯФ║рдЕрдоेрд░िрдХा рдХे рд╢ुрд▓्рдХ рд╣рдЯाрдиे рдХे рд▓िрдП рдЪीрди рдиे рдмрдиाрдпा рдирдпा рдк्рд▓ाрди, 70 рдЕрд░рдм рдбॉрд▓рд░ рдЙрдд्рдкाрдж рдЦрд░ीрджрдиे рдХी рдкेрд╢рдХрд╢
ЁЯФ║рдкाрдХ' рдорд╣ीрдиे рдоें рджाрд░ुрд▓ рдЙрд▓ूрдо рджेрд╡рдмंрдж рдХा рдирдпा рдлрддрд╡ा, 'рд╕ुрди्рдиी рд╕рдоाрдЬ рдХे рд▓ोрдЧ, рд╢िрдпाрдУं рдХे рдпрд╣ां рди рдХрд░ें рдЗрдл्рддाрд░
ЁЯФ║рдЫрдд्рддीрд╕рдЧрдв़: рд░िрдпрд▓ рд╕्рдЯेрд▓рдЯ рдХे рд╡्рдпाेрдкाрд░िрдпों рдХे рдШрд░ рдЖрдпрдХрд░ рд╡िрднाрдЧ рдХा рдЫाрдкा, рдкрд╣ुंрдЪी 40 рд▓ोрдЧों рдХी рдЯीрдо
ЁЯФ║рдЪंрдкाрд░рдг рдоें рд▓рдЧाрдП рдЧрдП рд╕рд╡ा рд▓ाрдЦ рдЪंрдкा рдХे рдкौрдзे, KBC рд╡िрдирд░ рд╕ुрд╢ीрд▓ рдХुрдоाрд░ рдиे рд╢ुрд░ू рдХिрдпा рдЕрднिрдпाрди
ЁЯФ║рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░: рд╕ेंрдЯ рдЬोрд╕ेрдл рд╕्рдХूрд▓ рдиे рд╣िрди्рджू-рдоुрд╕्рд▓िрдо рдЫाрдд्рд░ों рдХो рдПрдбрдоिрд╢рди рджेрдиे рд╕े рдХिрдпा рдордиा
ЁЯФ║рд░ूрд╕ рд╕े 40,000 рдХрд░ोреЬ рдоें рдЯ्рд░िрдо्рдл рдоिрд╕ाрдЗрд▓ рдк्рд░рдгाрд▓ी рдЦрд░ीрджेрдЧा рднाрд░рдд
ЁЯФ║рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдХे рдкूрд░्рд╡ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдЬрд░рджाрд░ी рднी рд▓реЬेंрдЧे рдЪुрдиाрд╡
ЁЯФ║LTTE рд╕ंрдХрдЯ рдкрд░ рднाрд░рдд-рд╢्рд░ीрд▓ंрдХा рдХे рд╕ंрдмंрдзों рд╕े рдЬुреЬी рдлाрдЗрд▓ें рдм्рд░िрдЯेрди рдиे рдХीं рдирд╖्рдЯ
ЁЯФ║рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдорд╣ाрд╕рднा рдХी рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЪुрдиी рдЧрдИं рдЗрдХ्рд╡ाрдбोрд░ рдХी рд╡िрджेрд╢ рдоंрдд्рд░ी
ЁЯФ║рдИрд░ाрди рдиे IAEA рдХो рджी рдЬाрдирдХाрд░ी, рдпूрд░ेрдиिрдпрдо рд╕ंрд╡рд░्рдж्рдзрди рдХ्рд╖рдорддा рдмрдв़ा рд░рд╣े рд╣ैं
ЁЯФ║рдЕрдоेрд░िрдХा рдФрд░ рдЪीрди рд╕े рдЬ्рдпाрджा рднूрдоिрдЧрдд рдкाрдиी рдиिрдХाрд▓ рд░рд╣ा рд╣ै рднाрд░рдд
ЁЯФ║рднाрд░рдд рд╡ рдЪीрди рдоें рд╡िрд╡ाрджों рд╕े рдЬ्рдпाрджा рд╕рд╣рдорддिः рд╡ांрдЧ
ЁЯФ║рд╕िंрдЧाрдкुрд░ рдоें рд╣ोрдЧी рдЯ्рд░ंрдк-рдХिрдо рдХी рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдоुрд▓ाрдХाрдд, рдкрд╣рд░ेрджाрд░ी рдХрд░ेंрдЧे рдЧोрд░рдЦा рдЬрд╡ाрди
рдоेрдердиॉрд▓ рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा
рд╕ंрджрд░्рдн: рдПрдирдЖрдИрдЯीрдЖрдИ рдЖрдпोрдЧ рдиिрдХрдЯ рднрд╡िрд╖्рдп рдоें рджेрд╢ рдоें рдоेрдердиॉрд▓ рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХे рдкूрд░्рдг рдкैрдоाрдиे рдкрд░ рдХाрд░्рдпाрди्рд╡рдпрди рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рд░ोрдбрдоैрдк рдкрд░ рдХाрдо рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ै, рдЬो рди рдХेрд╡рд▓ рдк्рд░рджूрд╖рдг рдХो рд░ोрдХ рджेрдЧा, рдмрд▓्рдХि рддेрд▓ рдЖрдпाрдд рдкрд░ рднी рднाрд░рдд рдХी рдиिрд░्рднрд░рддा рдХो рдХрдо рдХрд░ेрдЧा।
рд╡ैрдХрд▓्рдкिрдХ рдИंрдзрди рдХे рд░ूрдк рдоें рдоेрдердиॉрд▓:
рдоेрдердиॉрд▓ рдПрдХ рдЖрд╢ाрдЬрдирдХ рдИंрдзрди рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдпрд╣ рдЬीрд╡ाрд╢्рдо рдИंрдзрди рд╕े рд╕рд╕्рддा, рд╕рд╕्рддा рд╣ै рдФрд░ рднाрд░ी рдИंрдзрди рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдЕрдЪ्рдЫा рд╡िрдХрд▓्рдк рд╣ै। рднाрд░рдд рд╡рд░्рддрдоाрди рдоें рд╕рдКрджी рдЕрд░рдм рдФрд░ рдИрд░ाрди рд╕े рдоेрдердиॉрд▓ рдЖрдпाрдд рдХрд░рддा рд╣ै। рджुрдиिрдпा рднрд░ рдоें, рдоेрдердиॉрд▓ рднрд╡िрд╖्рдп рдХे рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ, рдЯिрдХाрдК рдкрд░िрд╡рд╣рди рдИंрдзрди рдХे рд░ूрдк рдоें рдЙрднрд░ рд░рд╣ा рд╣ै।
рдоेрдердиॉрд▓ рдХ्рдпों?
рдоेрдердиॉрд▓ рдХो рдКрд░्рдЬा рдЙрдд्рдкाрджрди рдИंрдзрди, рдкрд░िрд╡рд╣рди рдИंрдзрди рдФрд░ рдЦाрдиा рдкрдХाрдиे рдХे рдИंрдзрди рдХे рд░ूрдк рдоें рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдЕрдЧрд▓े рдХुрдЫ рд╡рд░्рд╖ों рдоें рдЕрдиुрдоाрдиिрдд 20% рддрдХ рднाрд░рдд рдХा рддेрд▓ рдЖрдпाрдд рдмिрд▓ рдШрдЯाрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै। рд╕ीрдПрдирдЬी рдХे рд╡िрдкрд░ीрдд, рдкрд░िрд╡рд╣рди рдИंрдзрди рдХे рд░ूрдк рдоें рдоेрдердиॉрд▓ рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рд╡ाрд╣рдиों рдоें рди्рдпूрдирддрдо рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ोрдЧी।
рдоेрдердиॉрд▓ рдПрдХ рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рдЬрд▓рдиे рд╡ाрд▓ा рдИंрдзрди рд╣ै рдЬो рдХрдо рдзुंрдз рдкैрджा рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди рдкैрджा рдХрд░рддा рд╣ै - рдЬैрд╕े рд╕рд▓्рдлрд░ рдСрдХ्рд╕ाрдЗрдб (рдПрд╕рдУрдПрдХ्рд╕), рдиाрдЗрдЯ्рд░ोрдЬрди рдСрдХ्рд╕ाрдЗрдб (рдПрдирдУрдПрдХ्рд╕) рдФрд░ рдХрдг рдкрджाрд░्рде - рдФрд░ рд╡ाрдпु рдЧुрдгрд╡рдд्рддा рдФрд░ рд╕ंрдмंрдзिрдд рдоाрдирд╡ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдХे рдоुрдж्рджों рдоें рд╕ुрдзाрд░ рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं।
рдоेрдердиॉрд▓ рдХो рдЖрдорддौрд░ рдкрд░ рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЧैрд╕ рд╕े рд╡ाрдгिрдЬ्рдпिрдХ рдкैрдоाрдиे рдкрд░ рдЙрдд्рдкाрджिрдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдЗрд╕े рдирд╡ीрдХрд░рдгीрдп рд╕्рд░ोрддों рдЬैрд╕े рдмाрдпोрдоाрд╕ рдФрд░ рдкुрдирд░्рдирд╡ीрдиीрдХрд░рдг рдХाрд░्рдмрди рдбाрдЗрдСрдХ्рд╕ाрдЗрдб рд╕े рднी рдЙрдд्рдкाрджिрдд рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।
рдПрдХ рдЙрдЪ्рдЪ рдСрдХ्рдЯेрди рд╡ाрд╣рди рдИंрдзрди рдХे рд░ूрдк рдоें, рдоेрдердиॉрд▓ рдЙрдд्рдХृрд╖्рдЯ рдд्рд╡рд░рдг рдФрд░ рд╢рдХ्рддि рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддा рд╣ै। рдпрд╣ рд╡ाрд╣рди рджрдХ्рд╖рддा рдоें рднी рд╕ुрдзाрд░ рдХрд░рддा рд╣ै।
рдоेрдердиॉрд▓ рдХे рдлाрдпрджे:
рдоेрдердиॉрд▓ рдИंрдзрди рдоें рдПрдХ рд╕ाрдл рдЬрд▓рддी рд╣ुрдИ рдмूंрдж рд╣ै рдЬो рдкрд░िрд╡рд╣рди рдФрд░ рдПрд▓рдкीрдЬी, рд▓рдХрдб़ी, рдХेрд░ोрд╕िрди рджोрдиों рдоें рдЦाрдиा рдкрдХाрдиे рдХे рдИंрдзрди рдоें рдкेрдЯ्рд░ोрд▓ рдФрд░ рдбीрдЬрд▓ рджोрдиों рдХो рдк्рд░рддिрд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░ рд╕рдХрддी рд╣ै। рдпрд╣ рд░ेрд▓рд╡े, рд╕рдоुрдж्рд░ी рдХ्рд╖ेрдд्рд░, рдЬेрдиेрдЯ्рд╕, рдкाрд╡рд░ рдЬрдирд░ेрд╢рди рдФрд░ рдоेрдердиॉрд▓ рдЖрдзाрд░िрдд рд╕ुрдзाрд░рдХों рдоें рдбीрдЬрд▓ рдХो рднी рдмрджрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ै, рд╣ाрдЗрдм्рд░िрдб рдФрд░ рдЗрд▓ेрдХ्рдЯ्рд░िрдХ рдоोрдмिрд▓िрдЯी рдХे рд▓िрдП рдЖрджрд░्рд╢ рдкूрд░рдХ рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै।
рдоेрдердиॉрд▓ рдПрдХ рд╕्рдХेрд▓ेрдмрд▓ рдФрд░ рдЯिрдХाрдК рдИंрдзрди рд╣ै, рдЬिрд╕े рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЧैрд╕, рдХोрдпрд▓ा (рдЗंрдбिрдпрди рд╣ाрдИ рдПрд╢ рдХोрдпрд▓ा), рдмाрдпो-рдоाрд╕, рдо्рдпूрдиिрд╕िрдкрд▓ рд╕ॉрд▓िрдб рдХрдЪрд░े рдФрд░ рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд░ूрдк рд╕े рд╕ीрдУ 2 рд╕े рд╡िрднिрди्рди рдлीрдбрд╕्рдЯॉрдХ्рд╕ рд╕े рдЙрдд्рдкाрджिрдд рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।
рдоेрдердиॉрд▓ рд╕рднी рдЖंрддрд░िрдХ рджрд╣рди рдЗंрдЬрдиों рдоें рдХुрд╢рд▓рддा рд╕े рдЬрд▓рддा рд╣ै, рдХोрдИ рдХрдг рдкрджाрд░्рде рдирд╣ीं, рдХोрдИ рд╕ूрдЯ, рд▓рдЧрднрдЧ рд╢ूрди्рдп рдПрд╕рдУрдПрдХ्рд╕ рдФрд░ рдПрдирдУрдПрдХ्рд╕ рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди (рд╢ूрди्рдп рд╢ूрди्рдп рдкोрд╖рдг) рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░рддा рд╣ै। рдоेрдердиॉрд▓ рдХा рдЧैрд╕ीрдп рд╕ंрд╕्рдХрд░рдг - рдбीрдПрдордИ рдПрд▓рдкीрдЬी рдХे рд╕ाрде рдоिрд╢्рд░िрдд рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै рдФрд░ рдмрдб़ी рдмрд╕ों рдФрд░ рдЯ्рд░рдХों рдоें рдбीрдЬрд▓ рдХे рд▓िрдП рдЙрдд्рдХृрд╖्рдЯ рд╡िрдХрд▓्рдк рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै।
рдкेрдЯ्рд░ोрд▓ рдоें рдоेрдердиॉрд▓ 15% рдоिрд╢्рд░рдг (рдПрдо 15) рдк्рд░рджूрд╖рдг рдХो 33% рддрдХ рдХрдо рдХрд░ेрдЧा рдФрд░ рдоेрдердиॉрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рдбीрдЬрд▓ рдк्рд░рддिрд╕्рдеाрдкрди 80% рд╕े рдХрдо рд╣ो рдЬाрдПрдЧा।
рдКрд░्рдЬा рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें:
рдЕрди्рдп рдк्рд░рдоुрдЦ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдЬрд╣ां рдоेрдердиॉрд▓ рдк्рд░рджूрд╖рдг рдХो рдХрдо рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै рд╡рд╣ рдКрд░्рдЬा рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рд╣ै। рднाрд░рдд рдоें рдЕрдХेрд▓े рдПрдЪрдПрдлрдУ (рднाрд░ी рдИंрдзрди рддेрд▓) рдкрд░ 22000 рдоेрдЧाрд╡ाрдЯ рдХी рд╕्рдеाрдкिрдд рдХ्рд╖рдорддा рд╣ै। рдПрдЪрдПрдлрдУ рд╕рдмрд╕े рдЧंрджे рдИंрдзрди рдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ै рдФрд░ рджुрдиिрдпा рдХे рдЕрдзिрдХांрд╢ рджेрд╢ों рдиे рдЗрд╕े рдЫोрдб़ рджिрдпा рд╣ै। рдкूрд░े рдПрдЪрдПрдлрдУ рдЙрдкрдпोрдЧ рдХो рдоेрдердиॉрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░рддिрд╕्рдеाрдкिрдд рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै। рднाрд░рдд рдоें рдоोрдмाрдЗрд▓ рдЯाрд╡рд░्рд╕ (рд▓рдЧрднрдЧ 750000) рдХे рдкाрд╡рд░ рдоॉрдб्рдпूрд▓ рдЕрдЧрд▓े рджो рд╡рд░्рд╖ों рдоें рдоेрдердиॉрд▓ рд░िрдлाрд░्рдорд░ / рдИंрдзрди рд╕ेрд▓ рдЖрдзाрд░िрдд рдк्рд▓ेрдЯрдлाрд░्рдоों рдж्рд╡ाрд░ा рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕े рдк्рд░рддिрд╕्рдеाрдкिрдд рдХिрдП рдЬा рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдбीрдЬрд▓ рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдЬेрдиेрдЯ्рд╕, рдиेрдкрдеा, рдПрд▓рдПрдлрдУрдЖрдИ (рд▓ाрдЗрдЯ рдИंрдзрди рддेрд▓) рдФрд░ рдЕрди्рдп рдЧंрджे рдИंрдзрди рдкрд░ рдЪрд▓ рд░рд╣ी рдЧैрд╕ рдЯрд░рдмाрдЗрди рднी рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕े рдмрджрд▓ рджी рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै। рдбीрдЬрд▓ рдкрд░ рдЪрд▓ рд░рд╣े рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдмॉрдпрд▓рд░ рднी рдоेрдердиॉрд▓ рдХे рд╕ाрде рдмрджрд▓ рджिрдП рдЬाрдПंрдЧे।
рдоाрдирд╡ рдКрд░्рдЬा рдХी рдЬрд░ूрд░рддों рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рд╕्рдеाрдпी рд╕рдоाрдзाрди рдХे рд░ूрдк рдоें рдоेрдердиॉрд▓?
рдоेрдердиॉрд▓ рдоें рдоाрдирд╡ рдКрд░्рдЬा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддाрдУं рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рд╕्рдеाрдпी рд╕рдоाрдзाрди рд╣ोрдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдоेрдердиॉрд▓ рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рдиे рд╕े рдоेрдердиॉрд▓ рдХा рдЙрдд्рдкाрджрди рдХрд░рдиे рд╕े рдоेрдердиॉрд▓ рдХा рдЙрдд्рдкाрджрди рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд╕ी 0 (рдЧ्рд░ीрди рд╣ाрдЙрд╕ рдЧैрд╕ рдЙрдд्рд╕рд░्рдЬрди) рдмेрд▓्рдЯ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдФрд░ рдоेрдердиॉрд▓ рдХा рдЙрдд्рдкाрджрди рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд╡ाрдкрд╕ рдЯैрдк рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै। рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╕ीрдУ 2 рдЕрдиुрдХ्рд░рдо рдЪрдХ्рд░ рдХा рдПрдХ рдиिрд░्рдмाрдз рдкाрд╢ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдХो рдк्рд░рджूрд╖िрдд рдХिрдП рдмिрдиा рд▓рдЧाрддाрд░ рдИंрдзрди рдЬрд▓ाрдиे рдХे рд▓िрдП рдмрдиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рд╕्рдЯीрд▓ рд╕ंрдпंрдд्рд░ों рд╕े рд╕ी02, рдерд░्рдорд▓ рдкाрд╡рд░ рдк्рд▓ांрдЯ्рд╕, рд╕ीрдоेंрдЯ рдк्рд▓ांрдЯ рдЗрдд्рдпाрджि рдоेрдердиॉрд▓ рдХा рдЙрдд्рдкाрджрди рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдмрдб़ी рдоाрдд्рд░ा рдоें рдЯैрдк рдХिрдП рдЬा рд╕рдХрддे рд╣ैं।
рдЖрдЧे рдХा рд░ाрд╕्рддा:
"рдоेрдердиॉрд▓ рдЗрдХोрдиॉрдоी" рдХी рдЕрд╡рдзाрд░рдгा рдХो рд╕рдХ्рд░िрдп рд░ूрдк рд╕े рдЪीрди, рдЗрдЯрд▓ी, рд╕्рд╡ीрдбрди, рдЗрдЬ़рд░ाрдЗрд▓, рдЕрдоेрд░िрдХा, рдСрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпा, рдЬाрдкाрди рдФрд░ рдХрдИ рдЕрди्рдп рдпूрд░ोрдкीрдп рджेрд╢ों рдж्рд╡ाрд░ा рдкीрдЫा рдХिрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै। рдкрд░िрд╡рд╣рди рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдЪीрди рдоें рдИंрдзрди рдХा 10% рдоेрдердиॉрд▓ рд╣ै। рдоेрдердиॉрд▓ рдЗрдХोрдиॉрдоी, рдЕрдЧрд░ рднाрд░рдд рдж्рд╡ाрд░ा рдЕрдкрдиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै рддो рдмрдв़рддी рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХे рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдгीрдп рдЦрддрд░े рдХो рдХрдо рдХрд░рдиे рдХे рд╕рд░्рд╡ोрдд्рддрдо рддрд░ीрдХों рдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै। рдПрдирдЖрдИрдЯीрдЖрдИ рдЖрдпोрдЧ рдиिрдХрдЯ рднрд╡िрд╖्рдп рдоें рдкूрд░्рдг рдкैрдоाрдиे рдкрд░ рдХाрд░्рдпाрди्рд╡рдпрди рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рд░ोрдб рдоैрдк рддैрдпाрд░ рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ै।
рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 35 рдП
рд╕ंрджрд░्рдн: рдХेंрдж्рд░ рдиे рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 35 рдП рдкрд░ рдХिрд╕ी рднी "рдХाрдЙंрдЯрд░-рд╣рд▓рдлрдиाрдоा" рдХो рджрд░्рдЬ рди рдХрд░рдиे рдХा рдиिрд░्рдгрдп рд▓िрдпा рд╣ै, рдЬिрд╕े рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдм्рдпाрдЬ рдоुрдХрджрдоे (рдкीрдЖрдИрдПрд▓) рдпाрдЪिрдХा рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдоें рдЪुрдиौрддी рджी рдЧрдИ рд╣ै। рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдиे 6 рдЕрдЧрд╕्рдд рдХे рд▓िрдП рдФрд░ рд╕ुрдирд╡ाрдИ рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХी рд╣ै।
рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 35 рдП рдХे рдмाрд░े рдоें рдЖрдкрдХो рдХ्рдпा рдЬाрдирдиे рдХी рдЬ़рд░ूрд░рдд рд╣ै?
рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 35 рдП рд╕ंрд╡िрдзाрди рдоें рдПрдХ рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рд╣ै рдЬो рд░ाрдЬ्рдп рдХे рд╕्рдеाрдпी рдиिрд╡ाрд╕िрдпों рдХो рдкрд░िрднाрд╖िрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЬрдо्рдоू-рдХрд╢्рдоीрд░ рд╡िрдзाрдпिрдХा рдХो рд╢рдХ्рддि рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддा рд╣ै। рдЗрд╕े рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 370 рдХे рддрд╣рдд рдЬाрд░ी рд╕ंрд╡िрдзाрди (рдЬрдо्рдоू-рдХрд╢्рдоीрд░ рдоें рдЖрд╡ेрджрди) рдЖрджेрд╢, 1 9 54 рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдЬोрдб़ा рдЧрдпा рдеा।
рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 35 рдП рдЬрдо्рдоू-рдХрд╢्рдоीрд░ рд╡िрдзाрдпिрдХा рдХो рдЕрдкрдиे рд╡िрд╢ेрд╖ рдЕрдзिрдХाрд░ों рдФрд░ рд╡िрд╢ेрд╖ाрдзिрдХाрд░ों рдХे рд╕ाрде рд░ाрдЬ्рдп рдХे "рд╕्рдеाрдпी рдиिрд╡ाрд╕िрдпों" рдХो рдкрд░िрднाрд╖िрдд рдХрд░рдиे рдХी рд╢рдХ्рддि рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддा рд╣ै। рдЗрд╕ рдЖрд▓ेрдЦ рдоें рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 370 рдХे рд╕ाрде рдПрдХ рдЬрдЯिрд▓ рд╕ंрдмंрдз рд╣ै।
рд╕्рдеाрдпी рдиिрд╡ाрд╕ी рдХौрди рд╣ैं?
рдЬрдо्рдоू-рдХрд╢्рдоीрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдиे рд╕्рдеाрдпी рдиिрд╡ाрд╕ी рдХो рдПрдХ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рд░ूрдк рдоें рдкрд░िрднाрд╖िрдд рдХिрдпा рдЬो 14 рдордИ, 1 9 54 рдХो рд░ाрдЬ्рдп рд╡िрд╖рдп рдеा рдпा рдЬो 10 рд╡рд░्рд╖ों рддрдХ рд░ाрдЬ्рдп рдХे рдиिрд╡ाрд╕ी рд░рд╣े рдеे рдФрд░ "рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдЕрдЪрд▓ рд╕ंрдкрдд्рддि рдЕрдзिрдЧ्рд░рд╣िрдд рдХрд░ рд▓ी рд╣ै।"
рдПрдХ рд╡्рдпрдХ्рддि рдЬो рдЬрдо्рдоू-рдХрд╢्рдоीрд░ рдХे рд╕्рдеाрдпी рдиिрд╡ाрд╕ी рдирд╣ीं рд╣ै, рдЙрд╕े рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд╕ंрдкрдд्рддि рдЦрд░ीрджрдиे рдпा рдЦрд░ीрджрдиे рдХी рдЕрдиुрдорддि рдирд╣ीं рд╣ै рдпा рд░ाрдЬ्рдп рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ рдоें рдорддрджाрди рдпा рд░ाрдЬ्рдп рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ рд▓рдб़рдиे рдХी рдЕрдиुрдорддि рдирд╣ीं рд╣ै। рдЬрдо्рдоू-рдХрд╢्рдоीрд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдоें рдПрдХ рдмाрд╣рд░ी рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рдиौрдХрд░ी рдирд╣ीं рдоिрд▓ рд╕рдХрддी рд╣ै।
рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 35 рдП рдХे рдЦिрд▓ाрдл рддрд░्рдХ:
рдпाрдЪिрдХा рдоें рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै рдХि рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 35 рдП "рднाрд░рдд рдХी рдПрдХрддा рдХी рднाрд╡рдиा" рдХे рдЦिрд▓ाрдл рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдпрд╣ "рднाрд░рддीрдп рдиाрдЧрд░िрдХों рдХे рд╡рд░्рдЧ рдХे рднीрддрд░ рд╡рд░्рдЧ" рдмрдиाрддा рд╣ै। рдЕрди्рдп рд░ाрдЬ्рдпों рд╕े рдиाрдЧрд░िрдХों рдХो рдЬрдо्рдоू-рдХрд╢्рдоीрд░ рдХे рднीрддрд░ рд░ोрдЬрдЧाрд░ рдпा рд╕ंрдкрдд्рддि рдЦрд░ीрджрдиे рд╕े рдк्рд░рддिрдмंрдзिрдд рдХрд░рдиा рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХे рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 14, 1 9 рдФрд░ 21 рдХे рддрд╣рдд рдоौрд▓िрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ों рдХा рдЙрд▓्рд▓ंрдШрди рд╣ै।
рд╕ाрде рд╣ी, рдХाрдиूрди рдмрдиाрдиे рдХे рд╕ंрд╕рджीрдп рдоाрд░्рдЧ рдХो рддрдм рднी рд╣рдЯा рджिрдпा рдЧрдпा рдЬрдм рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдиे рд╕ंрд╡िрдзाрди рдоें рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 35 рдП рдХो рд╢ाрдоिрд▓ рдХिрдпा। рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХे рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 368 (i) рдХेрд╡рд▓ рд╕ंрд╡िрдзाрди рдоें рд╕ंрд╢ोрдзрди рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд╕ंрд╕рдж рдХो рд╢рдХ्рддि рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддा рд╣ै।
рдЕрдм рдХ्рдпा рдоाрдорд▓ा рд╣ै?
рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХे рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 35 рдП рдХो рдкूрд░्рд╡рд╡рдд рдХрд░рдиे рдХे рдк्рд░рдпाрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рд╡ाрджिрдпों рдХे рд▓िрдП рдШाрддрдХ рдЭрдЯрдХा рд▓рдЧाрдПंрдЧे। рдХрд╢्рдоीрд░िрдпों рдХो рдбрд░ рд╣ै рдХि рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХी рдПрдХ рдЪाрд▓ рдШाрдЯी рдХे рдЬрдирд╕ांрдЦ्рдпिрдХीрдп рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХे рд▓िрдП рд╕्рд▓ूрд╕ рдЧेрдЯ рдЦोрд▓ рджेрдЧा। рдЬрдо्рдоू-рдХрд╢्рдоीрд░ рд╕рд░рдХाрд░ рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдоें рдХाрдЙंрдЯрд░ рд╣рд▓рдлрдиाрдоा рджाрдпрд░ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдХेंрдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдЕрдиिрдЪ्рдЫा рдкрд░ рднी рдЪिंрддिрдд рд╣ै। рдХрд╢्рдоीрд░ рдоें рдмрдв़рддे рд╡िрд░ोрдзों рдХी рдкृрд╖्рдарднूрдоि рдХे рдЦिрд▓ाрдл, рдпрд╣ рдоुрдж्рджा рд╕ंрднाрд╡िрдд рд░ूрдк рд╕े рд╡िрд╕्рдлोрдЯрдХ рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै।
рд╕्рд░ोрдд: рд╣िंрджू।
Q. рдЧुрдЯрдиिрд░рдкेрдХ्рд╖ рдЖंрджोрд▓рди рдХो ‘рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдн्рд░рдо рдХा рдордЬ़ाрдХिрдпा рдЖंрджोрд▓рди’ рдХिрд╕рдиे рдХрд╣ा рдеा?
A. рдХрд░्рдирд▓ рдЧрдж्рджाрдл़ी
B. рдИрджी рдЕрдоीрди
C. рдПрди. рдХ्рд░ुрд░ूрдоा
D. рдЗрдирдоें рд╕े рдХोрдИ рдирд╣ीं
Answer: A
Q. рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдХिрд╕े рдХो рдмीрд╕ рд╕ूрдд्рд░ी рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдХे рдЖрдпोрдЬрди, рдХ्рд░िрдпाрди्рд╡рдп рдПрд╡ं рд╕рдорди्рд╡рдп рдХे рд▓िрдП рдЧрдаिрдд рд░ाрдЬ्рдп рд╕्рддрд░ीрдп рд╕рдоिрддि рдХा рдЙрдкाрдз्рдпрдХ्рд╖ рдордиोрдиीрдд рдХिрдпा ?
A. рдбा. рджिрдЧрдо्рдмрд░ рд╕िंрд╣
B. рд░ाрдЬेंрдж्рд░ рд╕िंрд╣
C. рдЧुрд▓ाрдмрдЪंрдж рдХрдЯाрд░िрдпा
D. рдк्рд░ो рд╕ांрд╡рд░рд▓ाрд▓ рдЬाрдЯ
Answer: A
Q. рдЧ्рд░ीрд╖्рдо рдЛрддु рдоें рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдЖंрдзिрдпाँ рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХे рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдЬ़िрд▓ों рдоें рд╕े рдХिрд╕ рдЬ़िрд▓े рдоें рдЖрддी рд╣ैं?
A. рдЧंрдЧाрдирдЧрд░
B. рдмीрдХाрдиेрд░
C. рдЬैрд╕рд▓рдоेрд░
D. рдмाрдб़рдоेрд░
Answer: A
Q. ‘рднाрд░рддीрдп рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдХांрдЧ्рд░ेрд╕’ рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХिрд╕ рд╡рд░्рд╖ рд╣ुрдИ рдеी?
A. 1 рдЬрдирд╡рд░ी, 1885
B. 28 рдл़рд░рд╡рд░ी, 1906
C. 25 рдоाрд░्рдЪ, 1885
D. 28 рджिрд╕рдо्рдмрд░, 1885
Answer: D
Q. "рдЧंрдЧाрддीрд░ी" рдХिрд╕ рдкрд╢ु рдХी рдПрдХ рдирд╢्рд▓ рд╣ै ?
A. рдмрдХрд░ी
B. рдЧाрдп
C. рднेреЬ
D. рднैंрд╕
Answer: B
Q. рдпрд╣ рднी ‘рдмрдгी-рдардгी’ рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдЪिрдд्рд░рдХाрд░ рдиिрд╣ाрд▓рдЪрди्рдж рдХी рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдХृрддि рд░рд╣ी рд╣ै।
A. рдЪोрд░ рдкंрдЪाрд╢िрдХा
B. рд░ाрдЧрдоाрд▓ा
C. рд░ाрдзा-рдХृрд╖्рдг
D. рдЧुрд▓िрд╕्рддां
Answer: C
Q. рдЙрдд्рдкрдд्рддि рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдЕрд░ाрд╡рд▓ी рдкрд░्рд╡рддрдоाрд▓ा рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рд╣ै?
A. рд╡рд▓िрдд
B. рдЦрдг्рдб
C. рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ीрдд
D. рдЕрд╡рд╢िрд╖्рдЯ
Answer: A
Q. “рд╕ाрдо्рд░ाрдЬ्рдпрд╡ाрдж рдкूँрдЬीрд╡ाрдж рдХा рдЕंрддिрдо рдЪрд░рдг рд╣ै”। рдпрд╣ рдХिрд╕рдХा рдордд рд╣ै?
A. рдоाрдУ
B. рд▓ेрдиिрди
C. рдоाрд░्рдХ्рд╕
D. рдЙрдкрд░ोрдХ्рдд рд╕рднी
Answer: B
Q. рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдоें рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рднेрдб़ рдк्рд░рдЬрдирди рдХेрди्рдж्рд░ рдХрд╣ाँ рд╕्рдеिрдд рд╣ै?
A. рдЖंрдмिрдХा рдирдЧрд░
B. рдмॉрдХрд▓िрдпाрдп
C. рдЬोрдб़рдмीрд░
D. рдлрддेрд╣рдкुрд░
Answer: A
Q. рдиिрдо्рди рдоें рд╕े рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХा рдХौрди-рд╕ा рдирдЧрд░ 'рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд░ाрдЬрдоाрд░्рдЧ 15' рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рдирд╣ीं рд╣ै?
A. рдмाрдб़рдоेрд░
B. рдЬैрд╕рд▓рдоेрд░
C. рдмीрдХाрдиेрд░
D. рдЬोрдзрдкुрд░
Answer: D
Q. рдиिрдо्рди рдоें рд╕े рдХौрдирд╕ी рд░рдмी рдХी рдлрд╕рд▓ рд╣ै ?
A. рдмाрдЬрд░ा
B. рддिрд▓
C. рдЬौ
D. рдЪाँрд╡рд▓
Answer: C
Q. рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдоें ‘рдЕрд▓ाрдЙрдж्рджीрди рдорд╕्рдЬिрдж’ рдХрд╣ाँ рд╕्рдеिрдд рд╣ै?
A. рдмीрдХाрдиेрд░
B. рдЕрдЬрдоेрд░
C. рдЬाрд▓ौрд░
D. рдмाреЬрдоेрд░
Answer: C
Q. рдзौрд▓рдкुрд░ рдХे рд╢ाрд╕рдХ рдХो рдорджрдж рджेрдиे рд╡ाрд▓ा рд░ाрдЬ्рдп рдиिрдо्рди рдоें рд╕े рдХौрди-рд╕ा рдеा?
A. рдЙрджрдпрдкुрд░
B. рдкрдЯिрдпाрд▓ा
C. рдЬोрдзрдкुрд░
D. рдЕрд▓рд╡рд░
Answer: B
Q. рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рд▓ंрдмा рдмांрдз рд╣ीрд░ाрдХुंрдб рдмांрдз рдХिрд╕ рдирджी рдкрд░ рдмрдиा рд╣ै?
A. рдирд░्рдорджा
B. рдпрдоुрдиा
C. рдорд╣ाрдирджी
D. рддाрдк्рддी
Answer: C
Q. рд╣िрди्рджी рдХे рдмाрдж рднाрд░рдд рдоें рд╕рдмрд╕े рдЬ्рдпाрджा рдмोрд▓ी рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ी рднाрд╖ा рдХौрди рд╕ी рд╣ै?
A. рдорд░ाрдаी
B. рддрдоिрд▓
C. рдмंрдЧाрд▓ी
D. рддेрд▓ुрдЧु
Answer: C
Q. рдЕрдЬрди्рддा рдХी рдЧुрдлाрдУं рдоें рдЪिрдд्рд░ рдХिрд╕ рдХाрд▓ рдХे рд╣ैं ?
A. рдоौрд░्рдп рдХाрд▓
B. рдХुрд╖ाрдг рдХाрд▓
C. рдЧुрдк्рдд рдХाрд▓
D. рд╡рд░्рдзрди рдХाрд▓
Answer: C
Q. рдХिрд╕ рд╢िрд▓ाрд▓ेрдЦ рдоें "рдЕрдоृрдд рдоंрдерди" рдПрд╡ं "рд╣ाрдеिрдпों рдХे рдпुрдж्рдз" рдХा рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рдоिрд▓рддा рд╣ै?
A. рдЖрднाрдиेрд░ी
B. рдоाрдирдоोрд░ी
C. рдзूрд▓рдХोрдЯ
D. рдмिрдЬोрд▓िрдпा
Answer B
Q. рдоेрд╡ाрдб़ рдк्рд░рдЬाрдоंрдбрд▓ рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХिрд╕рдиे рдХी рдеी?
A. рдоाрдгिрдХ्рдпрд▓ाрд▓ рд╡рд░्рдоा
B. рдХेрд╕рд░ीрд▓ाрд▓ рдмाрд░рд╣рдЯ
C. рдоोрд╣рдирд▓ाрд▓ рд╕ुрдЦाрдбिрдпा
D. рд╣ीрд░ाрд▓ाрд▓ рд╢ाрд╕्рдд्рд░ी
Answer: A
Q. рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХा рдЬिрдм्рд░ाрд▓्рдЯрд░ рдХिрд╕ рджुрд░्рдЧ рдХो рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै?
A. рддाрд░ाрдЧрдв़ рдХो
B. рдХुрдо्рднрд▓рдЧрдв़ рдХो
C. рдЪिрдд्рддौрдб़рдЧрдв़ рдХो
D. рд▓ाрд▓рдЧрдв़ рдХो
Answer: A
Q. рдЙрдо्рдоेрдж рднрд╡рди рдкैрд▓ेрд╕ (рдЬोрдзрдкुрд░) рдХिрд╕ рд╕्рдеाрдкрдд्рдп рдХрд▓ा рдкрд░ рдмрдиा рд╣ै?
A. рдЕрдлрдЧाрдиी
B. рдоुреЪрд▓
C. рдИрд░ाрдиी
D. рдЗрдЯाрд▓िрдпрди, рдЧौрд▓िрдХ рдПрд╡ं рдпूрдиाрдиी
Answer: A
Q. рдиिрдо्рди рдоें рд╕े рдХिрди рдЬिрд▓ों рдоें рдХोрдИ рднी рдирджी рдирд╣ीं рд╣ै?
A. рдЬैрд╕рд▓рдоेрд░ рдмाрдб़рдоेрд░
B. рдЬैрд╕рд▓рдоेрд░ рдЬाрд▓ोрд░
C. рдмीрдХाрдиेрд░ рдЪुрд░ू
D. рдЬोрдзрдкुрд░ рдкाрд▓ी
Answer: C
Q. рджेрд╢ рдХा рдкрд╣рд▓ा рд╣ोрдо्рдпोрдкैрдеिрдХ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХрд╣ाँ рдмрдиाрдпा рдЧрдпा рд╣ै?
A. рдЬोрдзрдкुрд░
B. рдмीрдХाрдиेрд░
C. рдЬрдпрдкुрд░
D. рднीрд▓рд╡ाреЬा
Answer: C
Q. рдЪौрд╣ाрди рдирд░ेрд╢ рдЧुрдмूрдХ рдж्рд╡ाрд░ा рдиिрд░्рдоिрдд ”рд╣рд░्рд╖рдиाрде рдорди्рджिрд░” рдХрд╣ाँ рд╕्рдеिрдд рд╣ै?
A. рд╕ीрдХрд░
B. рд╕ांрднрд░
C. рдЕрдЬрдоेрд░
D. рдЗрдирдоें рд╕े рдХोрдИ рдирд╣ीं
Answer: A
Q. 'рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХा рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдж्рд╡ाрд░' рдХिрд╕े рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै?
A. рднрд░рддрдкुрд░
B. рдзौрд▓рдкुрд░
C. рдмрджрдиौрд░
D. рдмाँрд╕рд╡ाрдб़ा
Answer: A
Q . рдЯेрд▓ीрдлोрди рдиंрдмрд░ 1090 рдХा рд╕рдо्рдмрди्рдз рдХिрд╕ рд╕ेрд╡ा рд╕े рд╣ै ?
A. рдорд╣िрд▓ा рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдПрд╡ं рд╕рд╣ाрдпрддा
B. рд╡ृрдж्рдзрдЬрди рд╕рд╣ाрдпрддा
C. рдСрдирд▓ाрдЗрди рдбॉрдХ्рдЯрд░
D. BSNL рдм्рд░ॉрдбрдмैंрдб
Answer: A
Q. рджौрд▓рдд рдЦ़ाँ рдХिрд╕ рдШрд░ाрдиा рдХे рдЧाрдпрдХ рдеे?
A. рдЬрдпрдкुрд░ рдШрд░ाрдиा
B. рдЕрддрд░ौрд▓ी рдШрд░ाрдиा
C. рд░ंрдЧीрд▓ा рдШрд░ाрдиा
D. рдоेрд╡ाрддी рдШрд░ाрдиा
Answer: B
Q. 'рддрдорди्рдЪाрд╢ाрд╣ी рд╕िрдХ्рдХा' рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдоें рдХिрд╕ рд░िрдпाрд╕рдд рдХी рдЯрдХрд╕ाрд▓ рд╕े рдЬाрд░ी рд╣ुрдЖ рдХрд░рддा рдеा?
A. рдзौрд▓рдкुрд░
B. рдЬрдпрдкुрд░
C. рднрд░рддрдкुрд░
D. рдЙрджрдпрдкुрд░
Answer: A
Q. "рдиाрдЧाрд░्рдЬुрди рд╕ाрдЧрд░" рдмाँрдз рдХрд╣ाँ рд╕्рдеिрдд рд╣ै ?
A. рдХेрд░рд▓
B. рдЖंрдз्рд░ рдк्рд░рджेрд╢
C. рдЙрдбिрд╢ा
D. рдХрд░्рдиाрдЯрдХ
Answer: B
Q. рдЙрджрдпрдкुрд░ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХे рддрд╢्рддрд░ीрдиुрдоा рдкрд╣ाрдб़ों рдХो рд╕्рдеाрдиीрдп рднाрд╖ा рдоें рдХ्рдпा рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै?
A. рдЧिрд░рд╡ा
B. рднाрд▓
C. рдмिрдард▓ी
D. рднाрдХрд░
Answer: A
Q. рдХांрдХेрд░ рдЬ़िрд▓ा рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै ?
A. рдмिрд╣ाрд░
B. рдЫрдд्рддीрд╕рдЧреЭ
C. рдЧुрдЬрд░ाрдд
D. рдУрдбिрд╢ा
Answer: B
Q. “рдЖрдзुрдиिрдХ рднाрд░рдд рдХा рдЗрддिрд╣ाрд╕” рдкुрд╕्рддрдХ рдХे рд▓ेрдЦрдХ рдХौрди рдеे ?
A. рдЬрд╡ाрд╣рд░рд▓ाрд▓ рдиेрд╣рд░ू
B. рдмिрдкिрдирдЪрди्рдж्рд░
C. рдЧोрдкाрд▓ рдк्рд░рд╕ाрдж рд╡्рдпाрд╕
D. рд░рд╡िंрдж्рд░рдиाрде рдЯैрдЧोрд░
Answer: B
Q. 'рджрд╣ेрдЬ рдиिрд░ोрдзрдХ рдЕрдзिрдиिрдпрдо' рдХрдм рд▓ाрдЧू рдХिрдпा рдЧрдпा?
A. 1 рдЬрдирд╡рд░ी, 1961
B. 1 рдЕрдк्рд░ैрд▓, 1961
C. 5 рдЬूрди, 1961
D. 20 рдордИ, 1961
Answer: D
Q. Who repaired the Achalgarh fort::
A. Ratan singh
B. Sanga
C. Kumbha
D. Rajsingh
Answer: C
ЁЯМ╕рдХाрд▓ीрдмंрдЧा рд╕рдн्рдпрддाЁЯМ╕
1. рдЬिрд▓ा - рд╣рдиुрдоाрдирдЧрдв़
2. рдирджी - рд╕рд░рд╕्рд╡рддी(рд╡рд░्рддрдоाрди рдХी рдШрдЧ्рдШрд░)
3. рд╕рдордп - 3000 рдИрд╕ा рдкूрд░्рд╡ рд╕े 1750 рдИрд╕ा рдкूрд░्рд╡ рддрдХ
4. рдХाрд▓ - рдХाрд╕्рдп рдпुрдЧीрди рдХाрд▓
5. рдЦोрдЬрдХрд░्рддा - 1952 рдЕрдорд▓ाрдирди्рдж рдШोрд╕
6. рдЙрдд्рдЦрдирди рдХрд░्рддा - (1961-69) рдмी. рдмी. рд▓ाрд▓, рд╡ी. рдХे. рдеाрдкрд░
7. рдмी. рдмी. рд▓ाрд▓ - рдмृрдЬрдмाрд╕ी рд▓ाрд▓
8. рдмी. рдХे. рдеाрдкрд░ - рдмाрд▓рдХृрд╖्рдг рдеाрдкрд░
9. рд╢ाрдм्рджीрдХ рдЕрд░्рде - рдХाрд▓ी рдЪुрдбि़рдпां
рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПं
1. рджोрд╣рд░े рдЬुрддे рд╣ुрдР рдЦेрдд рдХे рд╕ाрдХ्рд╖्рдп
2. рдпрд╣ рдирдЧрд░ рджो рднाрдЧों рдоें рд╡िрднाрдЬिрдд рд╣ै рдФрд░ рджोрдиों рднाрдЧ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рджिрд╡ाрд░(рдкрд░рдХोрдЯा) рд╕े рдШिрд░े рд╣ुрдП рд╣ैं।
3. рдЕрд▓ंрдХृрдд рдИрдЯों, рдЕрд▓ंрдХृрдд рдлрд░्рд╢ рдХे рд╕ाрдХ्рд╖्рдп рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдП рд╣ै।
4. рд▓рдХрдб़ी рд╕े рдмрдиी рдиाрд▓ी рдХे рд╕ाрдХ्рд╖्рдп рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдП рд╣ै।
5. рдпрд╣ां рд╕े рдИрдЯों рд╕े рдиिрд░्рдоिрдд рдЪрдмुрддрд░े рдкрд░ рд╕ाрдд рдЕрдЧ्рдиि рдХुрдг्рдб рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдП рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рд░ाрдЦ рдПрд╡рдо् рдкрд╢ुрдУं рдХी рд╣рдб्рдбिрдпां рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдИ рд╣ै। рдпрд╣ां рд╕े рдКंрдЯ рдХी рд╣рдб्рдбिрдпां рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдИ рд╣ै, рдКंрдЯ рдЗрдирдХा рдкाрд▓рддु рдкрд╢ु рд╣ै।
6. рдпрд╣ां рд╕े рд╕ुрддी рд╡рд╕्рдд्рд░ рдоें рд▓िрдкрдЯा рд╣ुрдЖ ‘рдЙрд╕्рддрд░ा‘ рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдЖ рд╣ै।
7. рдпрд╣ां рд╕े рдХрдкाрд╕ рдХी рдЦेрддी рдХे рд╕ाрдХ्рд╖्рдп рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдП рд╣ै।
8. рдЬрд▓े рд╣ुрдП рдЪाрд╡рд▓ рдХे рд╕ाрдХ्рд╖्рдп рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдП рд╣ैं।
9. рдпुрдЧрд▓ рд╕рдоाрдзी рдХे рд╕ाрдХ्рд╖्рдп рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдП рд╣ैं।
10. рдпрд╣ां рд╕े рдоिрдЯ्рдЯी рд╕े рдиिрд░्рдоिрдЯ рд╕्рдХेрд▓(рдлुрдЯा) рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдЖ рд╣ै।
11. рдпрд╣ां рд╕े рд╢рд▓्рдп рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдХे рд╕ाрдХ्рд╖्рдп рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдЖ рд╣ै। рдПрдХ рдмрдЪ्рдЪे рдХा рдХंрдХाрд▓ рдоिрд▓ा рд╣ै।
Important Questions
1. рдоुрдЧрд▓ рд╕ाрдо्рд░ाрдЬ्рдп рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рдк्рд░ांрддों рдоें рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рд╕ंрдкрди्рди рд░ाрдЬ्рдп рдХौрди рдеा ?
►-рдмंрдЧाрд▓
2. рдЗрдЬाрд░ेрджाрд░ी рдк्рд░рдеा рдХिрд╕рдиे рд╢ुрд░ू рдХी ?
►-рдоुрд░्рд╢ीрдж рдХुрд▓ी рдЦां
3. рдЦेрддी рдХे рд▓िрдП рдХिрд╕ाрдиों рдХो рдХिрд╕рдиे рдЕрдЧ्рд░िрдо рдЛрдг рджेрдиा рд╢ुрд░ू рдХिрдпा ?
►-рдоुрд░्рд╢ीрдж рдХुрд▓ी рдЦां
4. рдХिрд╕ाрдиों рдХो рдЦेрддी рдХे рд▓िрдП рджिрдП рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рдЕрдЧ्рд░िрдо рдЛрдг рдХो рдХ्рдпा рдХрд╣ा рдЬाрддा рдеा
►-рддрдХाрдмी рдЛрдг
5. рдХिрд╕рдХे рд╢ाрд╕рди рдХाрд▓ рдоें рдмंрдЧाрд▓ рднाрд░рдд рдХा рд╕्рд╡рд░्рдЧ рдХрд╣ा рдЬाрдиे рд▓рдЧा ?
►-рдЕрд▓ीрд╡рд░्рджी рдЦां
6. рднाрд░рдд рдоें рдИрд╕्рдЯ рдЗंрдбिрдпा рдХंрдкрдиी рдХे рдЕрдзीрди рдкрд╣рд▓ा рдЧрд░्рд╡рдирд░ рдЬрдирд░рд▓ рдХौрди рдеा ?
►-рд╡ाрд░ेрди рд╣ेрд╕्рдЯिंрдЧ्рд╕ (1774-85 рдИ.)
7. рдХिрд╕рдиे рд╕рд░рдХाрд░ी рдЦрдЬाрдиे рдХा рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдорд░्рд╢िрджाрдмाрдж рд╕े рдХрд▓рдХрдд्рддा рдХिрдпा ?
►-рд╡ाрд░ेрди рд╣ेрд╕्рдЯिंрдЧ्рд╕
8. рдХिрд╕ рдПрдХ्рдЯ рдХे рдмाрдж рд╡ाрд░ेрди рд╣ेрд╕्рдЯिंрдЧ्рд╕ рдХो рдмंрдЧाрд▓ рдЧрд░्рд╡рдирд░ рдЬрдирд░рд▓ рдмрдиाрдпा рдЧрдпा ?
►-рд░ेрдЧ्рдпूрд▓ेрдЯिंрдЧ рдПрдХ्рдЯ
9. рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдЬिрд▓े рдоें рдПрдХ рджीрд╡ाрдиी рддрдеा рдлौрдЬрджाрд░ी рди्рдпाрдпрд▓рдп рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХिрд╕рдиे рдХी
►-рд╡ाрд░ेрди рд╣ेрд╕्рдЯिंрдЧ्рд╕
10. 1773 рдИ. рдХे рд░ेрдЧ्рдпूрд▓ेрдЯिंрдЧ рдПрдХ्рдЯ рдХे рддрд╣рдд рд╡ाрд░ेрди рд╣ेрд╕्рдЯिंрдЧ्рд╕ рдиे рдХрд╣ां рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдХा рдЧрдарди рдХिрдпा ?
►-рдХोрд▓рдХाрддा
11. рдж рдПрд╢िрдпाрдЯिрдХ рд╕ोрд╕ाрдпрдЯी рдСрдл рдмंрдЧाрд▓ рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХिрд╕рдиे рдХी ?
►-1784 рдоें рд╡िрд▓рдпрдо рдЬोंрд╕ рдиे ।
12. рдХिрд╕ рдЧрд░्рд╡рдирд░ рдЬрдирд░рд▓ рдкрд░ рдм्рд░िрдЯिрд╢ рдкाрд░्рд▓िрдпाрдоेंрдЯ рдоें рдорд╣ाрднिрдпोрдЧ рдЪрд▓ाрдпा рдЧрдпा ?
►-рд╡ाрд░ेрди рд╣ेрд╕्рдЯिंрдЧ्рд╕ । рдмाрдж рдоें рдЗрд╕े рджोрд╖рдоुрдХ्рдд рдХрд░ рджिрдпा рдЧрдпा ।
13. рдХिрд╕ рдПрдХ्рдЯ рдХे рд╡िрд░ोрдз рдХे рдХाрд░рдг рд╡ाрд░ेрди рд╣ेрд╕्рдЯिंрдЧ्рд╕ рдкрд░ рдорд╣ाрднिрдпोрдЧ рдЪрд▓ा ?
►-рдкिрдЯ्рд╕ рдЗंрдбिрдпा рдПрдХ्рдЯ (1784 рдИ.) । рдЗрд╕ рдПрдХ्рдЯ рдХे рд╡िрд░ोрдз рдоें рдЬрдм рдЙрд╕рдиे рдЗрд╕्рддीрдлा рджिрдпा рдФрд░ рдЗंрдЧ्рд▓ैंрдб рдкрд╣ुंрдЪा рддो рдЙрд╕ рдкрд░ рдорд╣ाрднिрдпोрдЧ рдЪрд▓ा ।
14. рдЧीрддा рдХे рдХिрд╕ рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рдЕрдиुрд╡ाрдж рдХो рд╣ेрд╕्рдЯिंрдЧ्рд╕ рдиे рдЖрд╢्рд░рдп рдк्рд░рджाрди рдХिрдпा ?
►-рд╡िрд▓िрдпрдо рд╡िрд▓्рдХिрди्рд╕
15. рдмोрд░्рдб рдСрдл рд░ेрд╡рди्рдпु рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХिрд╕рдХे рдХाрд▓ рдоें рд╣ुрдИ ?
►-рд╡ाрд░ेрди рд╣ेрд╕्рдЯिंрдЧ्рд╕
16. рд▓ॉрд░्рдб рдХाрд░्рдирд╡ाрд▓िрд╕ (1786-93 рдИ.) рдХे рд╕рдордп рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬों рд╕े рддृрддीрдп рдЖंрдЧ्рд▓-рдоैрд╕ूрд░ рдпुрдж्рдз рдХिрд╕рдХे рд╕ाрде рд╣ुрдЖ ?
►-рдЯीрдкू рд╕ुрд▓्рддाрди
17. рддृрддीрдп рдЖंрдЧ्рд▓-рдоैрд╕ूрд░ рдпुрдж्рдз рдХे рдмाрдж рдЯीрдкू рд╕े рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬों рдиे рдХौрди рд╕ी рд╕ंрдзि рдХी рдЧрдИ ?
►-рд╢्рд░ीрд░ंрдЧрдкрдЯ्рдЯрдирдо्
18. рд╕्рдеाрдпी рдмंрджोрдмрд╕्рдд рдХрдм рдФрд░ рдХिрд╕рдиे рдХी ?
►-1793 рдИ. рдоें рд▓ॉрд░्рдб рдХाрд░्рдирд╡ाрд▓िрд╕ рдиे ।
19. рд▓ॉрд░्рдб рдХाрд░्рдирд╡ाрд▓िрд╕ рдиे рдЬिрд▓ा рдлौрдЬрджाрд░ी рди्рдпाрдпाрд▓рдпों рдХो рд╕рдоाрдк्рдд рдХрд░ рдХौрди рд╕ी рдЖрджाрд▓рддें рд╢ुрд░ू рдХीं ?
►-рдн्рд░рдордг рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рдЕрджाрд▓рдд । (рдмंрдЧाрд▓ рдоें рддीрди рдФрд░ рдмिрд╣ाрд░ рдоें рдПрдХ )
20. рдХिрд╕े рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рд╕ेрд╡ाрдУं рдХा рдЬрдирдХ рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै ?
►-рд▓ॉрд░्рдб рдХाрд░्рдирд╡ाрд▓िрд╕
21. рднाрд░рдд рдоें рдиाрдЧрд░िрдХ рд╕ेрд╡ा рдХा рдЬрдирдХ рдХिрд╕े рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै ?
►-рд▓ॉрд░्рдб рдХाрд░्рдирд╡ाрд▓िрд╕
22. рдЪाрд░्рдЯрд░ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХिрд╕рдХे рдХाрд▓ рдоें рдкाрд░िрдд рд╣ुрдЖ ?
►-рд╕рд░ рдЬॉрди рд╢ोрд░ (1793-98 рдИ.)
23. рд╕рд░ рдЬॉрди рд╢ोрд░ рдиे рдХौрди рд╕ी рдиीрддि рдЕрдкрдиाрдИ ?
►-рддрдЯрд╕्рдерддा рддрдеा рдЕрд╣рд╕्рддрдХ्рд╖ेрдк
24. рд▓ॉрд░्рдб рд╡ेрд▓ेрдЬрд▓ी рдХे рдХाрд░्рдп рдХा рд╕рдордп рд░рд╣ा рд╣ै ?
►- (1798-1805 рдИ.) рд▓ॉрд░्рдб рд╡ेрд▓ेрдЬрд▓ी
24. рдЪौрдеा рдЖंрдЧ्рд▓ рдоैрд╕ूрд░ рдпुрдж्рдз рдХрдм рдФрд░ рдХिрд╕рдХे рдмीрдЪ рд╣ुрдЖ ?
►-1799 рдИ. рдоें рдЯीрдкू рд╕ुрд▓्рддाрди рдФрд░ рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬों рдХे рдмीрдЪ - рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬों рдХा рдиेрддृрдд्рд╡ рд▓ॉрд░्рдб рд╡ेрд▓ेрдЬрд▓ी рдиे рдХिрдпा ।
25. рдЯीрдк рд╕ुрд▓्рддाрди рдХिрд╕ рдпुрдж्рдз рдоें рдоाрд░ा рдЧрдпा ?
►-рдЪौрдеा рдЖंрдЧ्рд▓-рдоैрд╕ूрд░ рдпुрдж्рдз
26. рд▓ॉрд░्рдб рд╡ेрд▓ेрдЬрд▓ी рдиे рдХौрди рд╕ी рдиीрддि рдЕрдкрдиाрдИ ?
►-рд╕рд╣ाрдпрдХ рд╕ंрдзि
27. рд╕рд╣ाрдпрдХ рд╕ंрдзि рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рдкрд╣рд▓ा рд░ाрдЬ्рдп рдХौрди рдеा ?
►-рд╣ैрджрд░ाрдмाрдж
28. рдж्рд╡िрддीрдп рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬ рдорд░ाрдаा рдпुрдж्рдз рддрдеा рдмेрд╕िрди рдХी рд╕ंрдзि рдХिрд╕рдХे рд╕рдордп рд╣ुрдИ ?
►-рд▓ॉрд░्рдб рд╡ेрд▓ेрдЬрд▓ी
29. рдлोрд░्рдЯ рд╡िрд▓िрдпрдо рдХॉрд▓ेрдЬ рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХिрд╕рдиे рдХी ?
►-рд▓ॉрд░्рдб рд╡ेрд▓ेрдЬрд▓ी
30. рдлोрд░्рдЯ рд╡िрд▓िрдпрдо рдХॉрд▓ेрдЬ рдХिрд╕ рдкрдв़ाрдИ рдХे рд▓िрдП рдЦोрд▓ा рдЧрдпा ?
►-рд╕िрд╡िрд▓ рд╕ेрд╡ा рдоें рдиिрдпुрдХ्рдд рдм्рд░िрдЯिрд╢ рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдХे рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг рдХे рд▓िрдП рдЗрд╕ рдХॉрд▓ेрдЬ рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХी рдЧрдИ ।
31. рд▓ॉрд░्рдб рд╡ेрд▓ेрдЬрд▓ी рдЦुрдж рдХो рдХ्рдпा рдХрд╣ा рдХрд░рддा рдеा ?
►-рдмंрдЧाрд▓ рдХा рд╢ेрд░
32. рд╕рд░ рдЬाрд░्рдЬ рдмाрд░्рд▓ो рдХे рдХाрд░्рдп рдХा рд╕рдордп рд░рд╣ा рд╣ै ?
►-(1805-07 рдИ.) рд╕рд░ рдЬाрд░्рдЬ рдмाрд░्рд▓ो
33. рд╕рд░ рдЬाрд░्рдЬ рдмाрд░्рд▓ो рдиे рдХिрд╕рдХे рд╡्рдпाрдкाрд░ рдкрд░ рд░ोрдХ рд▓рдЧाрдИ ?
►-рджाрд╕ों рдХे рд╡्рдпाрдкाрд░ рдкрд░ ।
34. рд╕рд░ рдЬाрд░्рдЬ рдмाрд░्рд▓ों рдХे рд╕рдордп рдХौрди рд╕ा рд╡िрдж्рд░ोрд╣ рд╣ुрдЖ рдеा ?
►-рд╡ेрд▓्рд▓ोрд░ рд╡िрдж्рд░ोрд╣ । рдЗрд╕рдоें рднाрд░рддीрдп рд╕िрдкाрд╣िрдпों рдиे рдХंрдкрдиी рдХी рд╕ेрд╡ा рд╢рд░्рддों рдХे рдк्рд░рддि рдЧुрд╕्рд╕ा рдЬाрд╣िрд░ рдХिрдпा рдеा ।
35. рд▓ॉрд░्рдб рдоिрдг्рдЯो рдк्рд░рдердо рдХे рдХाрд░्рдп рдХा рд╕рдордп рд░рд╣ा рд╣ै ?
►-(1807-13 рдИ.) рд▓ॉрд░्рдб рдоिрдг्рдЯो рдк्рд░рдердо
36. рд▓ॉрд░्рдб рдоिрдг्рдЯो рдк्рд░рдердо рдХे рд╕рдордп рдХौрди-рд╕ा рдПрдХ्рдЯ рдкाрд░िрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा ?
►-1813 рдИ. рдХा рдЪाрд░्рдЯрд░ рдПрдХ्рдЯ ।
37. рд▓ॉрд░्рдб рдоिрдг्рдЯो рдк्рд░рдердо рдиे рдХिрд╕े рд░рдгрдЬीрдд рд╕िंрд╣ рдХे рд╕ाрде рдЕрдоृрддрд░рд╕рд░ рдХी рд╕ंрдзि рдХे рд▓िрдП рднेрдЬा рдеा ?
►-1809 рдИ. рдоें рдЪाрд░्рд▓्рд╕ рдоेрдЯрдлॉрдХ рдХो ।
38. рд▓ॉрд░्рдб рд╣ेрд╕्рдЯिंрдЧ्рд╕ рдХे рдХाрд░्рдп рдХा рд╕рдордп рд░рд╣ा рд╣ै ?
►-(1813-23 рдИ.) рд▓ॉрд░्рдб рд╣ेрд╕्рдЯिंрдЧ्рд╕
39. рд▓ॉрд░्рдб рд╣ेрд╕्рдЯिंрдЧ्рд╕ рдиे 1816 рдИ. рдоें рд╕рдЧोрд▓ी рдХी рд╕ंрдзि рдХिрд╕рдХे рд╕ाрде рдХी ?
►-рдиेрдкाрд▓
40. рд▓ॉрд░्рдб рд╣ेрд╕्рдЯिंрдЧ्рд╕ рдиे рдХिрд╕ рдкрд░ рд▓рдЧे рдк्рд░рддिрдмंрдз рдХो рд╣рдЯाрдпा ?
►-рдк्рд░ेрд╕
41. 1822 рдИ. рдоें 'рдЯैрдиेрди्рд╕ी рдПрдХ्рдЯ рдпा рдХाрд╢्рддрдХाрд░ी рдЕрдзिрдиिрдпрдо' рдХिрд╕ рдЧрд░्рд╡рдирд░ рдХे рд╢ाрд╕рди рдоें рд▓ाрдЧू рдХिрдпा рдЧрдпा ?
►-рд▓ॉрд░्рдб рд╣ेрд╕्рдЯिंрдЧ्рд╕ рдХे рд╕рдордп ।
42. рд▓ॉрд░्рдб рдПрдорд╣рд░्рд╕्рдЯ рдХे рдХाрд░्рдп рдХा рд╕рдордп рд░рд╣ा рд╣ै ?
►-(1823-28 рдИ.) рд▓ॉрд░्рдб рдПрдорд╣рд░्рд╕्рдЯ
43. 'рдпрди्рджाрдмू рдХी рд╕ंрдзि' рдХे рддрд╣рдд рдХौрди-рд╕ा рдпुрдж्рдз рдЦрдд्рдо рд╣ुрдЖ ?
►-рдЖंрдЧ्рд▓-рдмрд░्рдоा рдпुрдж्рдз
44. рдХिрд╕ рдЧрд╡рд░्рдирд░ рдХे рд╕рдордп рдЖंрдЧ्рд▓-рдмрд░्рдоा рдпुрдж्рдз рд╣ुрдЖ ? рдпрд╣ рдпुрдж्рдз рдХрдм рддрдХ рдЪрд▓ा ?
►-рд▓ॉрд░्рдб рдПрдорд╣рд░्рд╕्рдЯ рдХे рд╕рдордп 1824 рд╕े 1826 рдИ. рддрдХ ।
Join @dsguruji
ЁЯМАЁЯМАЁЯМА ⚜ЁЯХЙ⚜ ЁЯМАЁЯМАЁЯМА
*ЁЯЩПреР рд╢्рд░ीрдЧрдгेрд╢ाрдп рдирдо:ЁЯЩП*
*ЁЯЩПрд╢ुрднрдк्рд░рднाрддрдо् рдЬीЁЯЩП*
*рдкрдЮ्рдЪांрдЧ-рдоुрдЦ्рдпांрд╢*
*ЁЯУЭрдЖрдЬ рджिрдиांрдХ ЁЯСЙ*
*ЁЯУЬ 08 рдЬूрди 2018*
*рд╢ुрдХ्рд░рд╡ाрд░*
*ЁЯПЪрдирдИ рджिрд▓्рд▓ी рдЕрдиुрд╕ाрд░ЁЯПЪ*
*ЁЯЗоЁЯЗ│рд╢рдХ рд╕рдо्рд╡рдд-* 1940
*ЁЯЗоЁЯЗ│рд╡िрдХ्рд░рдо рд╕рдо्рд╡рдд-* 2075
*ЁЯЗоЁЯЗ│рдоाрд╕-* рдЬ्рдпेрд╖्рда (рдЕрдзिрдХрдоाрд╕)
*ЁЯМУрдкрдХ्рд╖-* рдХृрд╖्рдгрдкрдХ्рд╖
*ЁЯЧТрддिрдеि-* рдирд╡рдоी-13:15 рддрдХ
*ЁЯЧТрдкрд╢्рдЪाрдд्-* рджрд╢рдоी
*ЁЯМардирдХ्рд╖рдд्рд░-* рдЙрдд्рддрд░рднाрдж्рд░рдкрджा-23:02 рддрдХ
*ЁЯМардкрд╢्рдЪाрдд्-* рд░ेрд╡рддी
*ЁЯТлрдХрд░рдг-* рдЧрд░ -13:15 рддрдХ
*ЁЯТлрдкрд╢्рдЪाрдд्-* рд╡рдгिрдЬ
*✨рдпोрдЧ-* рдЖрдпुрд╖्рдоाрди-22:17 рддрдХ
*✨рдкрд╢्рдЪाрдд्-* рд╕ौрднाрдЧ्рдп
*ЁЯМЕрд╕ूрд░्рдпोрджрдп-* 05:22
*ЁЯМДрд╕ूрд░्рдпाрд╕्рдд-* 19:17
*ЁЯМЩрдЪрди्рдж्рд░ोрджрдп-* 26:03
*ЁЯМЩрдЪрди्рдж्рд░рд░ाрд╢ि-* рдоीрди-рджिрдирд░ाрдд
*ЁЯМЮрд╕ूрд░्рдпाрдпрдг-* рдЙрдд्рддрд░ाрдпрдгे
*ЁЯМЮрдЧोрд▓-* рдЙрдд्рддрд░рдЧोрд▓े
*ЁЯТбрдЕрднिрдЬिрдд-* 11:52 рд╕े 12:47
*ЁЯдЦрд░ाрд╣ुрдХाрд▓-* 10:35 рд╕े 12:20
*ЁЯОСрдЛрддु-* рдЧ्рд░ीрд╖्рдо
*⏳рджिрд╢ाрд╢ूрд▓-* рдкрд╢्рдЪिрдо
*✍рд╡िрд╢ेрд╖ЁЯСЙ*
*ЁЯФЕрдЖрдЬ рд╢ुрдХ्рд░рд╡ाрд░ рдХोЁЯСЙ рдЬ्рдпेрд╖्рда (рдЕрдзिрдХрдоाрд╕) рдмрджी рдирд╡рдоी 13:15 рддрдХ рдкрд╢्рдЪाрдд् рджрд╢рдоी рд╢ुрд░ु , рдкंрдЪрдХ рдЬाрд░ी , рд╕рд░्рд╡ाрд░्рдерд╕िрдж्рдзिрдпोрдЧ / рдЕрдоृрддрд╕िрдж्рдзिрдпोрдЧ / рдХाрд░्рдпрд╕िрдж्рдзिрдпोрдЧ 23:01 рд╕े , рдоूрд▓ рд╕ंрдЬ्рдЮрдХ рдирдХ्рд╖рдд्рд░ 23:02 рд╕े , рд╡िрдШ्рдирдХाрд░рдХ рднрдж्рд░ा 25:06 рд╕े , рд╕ूрд░्рдп рдоृрдЧрд╢िрд░ा рдирдХ्рд╖рдд्рд░ рдоें 12:18 рдкрд░ , рд╢ुрдХ्рд░ рдХрд░्рдХ рд░ाрд╢ि рдоें 26:03 рдкрд░ , рд╡िрд╢्рд╡ рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рджिрд╡рд╕ рд╡ рд╡िрд╢्рд╡ рдм्рд░ेрди рдЯ्рдпूрдорд░ рджिрд╡рд╕।*
*ЁЯФЕрдХрд▓ рд╢рдиिрд╡ाрд░ рдХोЁЯСЙ рдЬ्рдпेрд╖्рда (рдЕрдзिрдХрдоाрд╕) рдмрджी рджрд╢рдоी 13:01 рддрдХ рдкрд╢्рдЪाрдд् рдПрдХाрджрд╢ी рд╢ुрд░ु , рд╕рд░्рд╡ाрд░्рдерд╕िрдж्рдзिрдпोрдЧ / рдЕрдоृрддрд╕िрдж्рдзिрдпोрдЧ / рдХाрд░्рдпрд╕िрдж्рдзिрдпोрдЧ 05:27 рддрдХ , рд╡िрдШ्рдирдХाрд░рдХ рднрдж्рд░ा 12:59 рддрдХ , рдоूрд▓ рд╕ंрдЬ्рдЮрдХ рдирдХ्рд╖рдд्рд░ рдЬाрд░ी ,рдкंрдЪрдХ 23:09 рддрдХ , рдЕрди्рддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрднिрд▓ेрдЦ рджिрд╡рд╕ рд╡ рдЕрдорд░ рд╢рд╣ीрдж рдмिрд░рд╕ा рдоुрдг्рдбा рдкुрдг्рдпрддिрдеि।*
*ЁЯОпрдЖрдЬ рдХी рд╡ाрдгीЁЯСЙ*
ЁЯМ║
*рдпрдеा рдЪрддुрд░्рднिः рдХрдирдХं рдкрд░ीрдХ्рд╖्рдпрддे*
*рдиिрд░्рдШрд╖рдгрдЪ्рдЫेрджрди рддाрдкрддाрдбрдиैः ।*
*рддрдеा рдЪрддुрд░्рднिः рдкुрд░ुрд╖ः рдкрд░ीрдХ्рд╖्рдпрддे*
*рдд्рдпाрдЧेрди рд╢ीрд▓ेрди рдЧुрдгेрди рдХрд░्рдордгा।।*
*рднाрд╡ाрд░्рдеЁЯСЙ*
рдШिрд╕рдиे, рдХाрдЯрдиे, рддाрдкрдиे рдФрд░ рдкीрдЯрдиे, рдЗрди рдЪाрд░ рдк्рд░рдХाрд░ों рд╕े рдЬैрд╕े рд╕ोрдиे рдХा рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг рд╣ोрддा рд╣ै, рдЗрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рдд्рдпाрдЧ, рд╢ीрд▓, рдЧुрдг, рдПрд╡ं рдХрд░्рдоों рд╕े рдкुрд░ुрд╖ рдХी рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рд╣ोрддी рд╣ै ।
ЁЯМ║
*8 рдЬूрди рдХी рдорд╣рдд्рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдШрдЯрдиाрдПँЁЯСЙ*
979 – рд▓ुрдИ рдкंрдЪрдо рдбी рд▓ुрдП рдл्рд░ांрд╕ рдХे рд╕рдо्рд░ाрдЯ рдмрдиे।
1557 – рдЗंрдЧ्рд▓ैंрдб рдиे рдл्рд░ांрд╕ рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдпुрдж्рдз рдХी рдШोрд╖рдгा рдХी।
1658 - рдФрд░ंрдЧрдЬेрдм рдиे рдЖрдЧрд░े рдХे рдХ़िрд▓े рдкрд░ рдХ़рдм्рдЬ़ा рдХिрдпा।
1707 – рдмाрджрд╢ाрд╣ рдоुрдЕрдЬ्рдЬрдо (рд╢ाрд╣ рдЖрд▓рдо) рдиे рдЖрдЧрд░ा рдХे рд╕рдоीрдк рдЬрдЬाрдЙ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдЙрдд्рддрд░ाрдзिрдХाрд░ рдХी рд▓рдб़ाрдИ рдоें рдмाрджрд╢ाрд╣ рдЖрдЬрдо рдХो рд╣рд░ाрдпा।
1786 – рдЖрдЗрд╕рдХ्рд░ीрдо рдХे рд▓िрдП рд╡्рдпाрд╡рд╕ाрдпिрдХ рддौрд░ рдкрд░ рдкрд╣рд▓ा рд╡िрдЬ्рдЮाрдкрди рдмрдиाрдпा рдЧрдпा ।
1824 – рдиोрд╣ рдХुрд╢िंрдЧ рдиे рд╡ाрд╢िंрдЧ рдорд╢ीрди рдХा рдкेंрдЯेрдЯ рдХрд░ाрдпा।
1869 – рд╢िрдХाрдЧो рдХे рдЖрдЗрд╡िрд╕ рдбрдм्рд▓्рдпू рдоैрдХрдЬैрдлी рдХे рдкрд╣рд▓े рд╡ैрдХ्рдпूрдо рдХ्рд▓ीрдирд░ рдХा рдкेрдЯेंрдЯ рд╣ुрдЖ।
1936 – рднाрд░рдд рдХे рд╕рд░рдХाрд░ी рд░ेрдбिрдпो рдиेрдЯрд╡рд░्рдХ рдЗंрдбिрдпрди рд╕्рдЯेрдЯ рдм्рд░ोрдбрдХाрд╕्рдЯिंрдЧ्рд╕ рд╕рд░्рд╡िрд╕ рдХा рдиाрдо рдмрджрд▓рдХрд░ рдСрд▓ рдЗंрдбिрдпा рд░ेрдбिрдпो рд░рдЦा рдЧрдпा।
1937 – рдЕрдоेрд░िрдХा рдоें рди्рдпूрдпाрд░्рдХ рд╢рд╣рд░ рдХे рдПрдХ рдмोрдЯेрдиिрдХрд▓ рдЧाрд░्рдбрди рдоें рджुрдиिрдпा рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдлूрд▓ рдЦिрд▓ा।
1940 – 93рд╡ें рддрдд्рд╡ рдиेрдкрдк्рдЯुрдиिрдпрдо рдХी рдЦोрдЬ рдХी рдШोрд╖рдгा рдХी рдЧрдИ।
1948 - рднाрд░рдд рдХी рдкрд╣рд▓ी рд╡िрдоाрди рд╕ेрд╡ा рдПрдпрд░ рдЗंрдбिрдпा рдиे рднाрд░рдд рдФрд░ рдм्рд░िрдЯेрди рдХे рдмीрдЪ рд╣рд╡ाрдИ рд╕ेрд╡ा рд╢ुрд░ू рдХी।
1949 – рд╕्рдпाрдо рдХा рдиाрдо рдмрджрд▓рдХрд░ рдеाрдИрд▓ैंрдб рдХिрдпा рдЧрдпा।
1955 – рдЕрдкрдиे рдХिрд╕्рдо рдХे рдкрд╣рд▓े рдоुрдХрджрдоे рдоें рдм्рд░िрдЯेрди рдоें рдПрдХ рдкुрд░ुрд╖ рдХो рджूрд╕рд░े рдкुрд░ुрд╖ рдХे рд╕ाрде рд░ेрдк рдХे рдоाрдорд▓े рдоें рд╕рдЬा рд╕ुрдиाрдИ рдЧрдИ।
1963 – рдЕрдоेрд░िрдХी рд╣ृрджрдп рд╕ंрдШ рдПрдЬेंрд╕ी (AHA) рд╕िрдЧрд░ेрдЯ рдХे рд╡िрд░ोрдз рдоें рдЕрднिрдпाрди рдЪрд▓ाрдиे рд╡ाрд▓ी рдкрд╣рд▓ी рдПрдЬेंрд╕ी рдмрдиी।
1968 – рдмрд░рдоुрдбा рдоें рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХो рдЕंрдЧीрдХाрд░ рдХिрдпा рдЧрдпा।
1970 - рдЬॉрд░्рдбрди рдХे рд╢ाрд╣ рд╣ुрд╕ैрди рдкрд░ рджेрд╢ рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी рд╕े рдХुрдЫ рдХिрд▓ोрдоीрдЯрд░ рдХी рджूрд░ी рдкрд░ рдЧोрд▓िрдпां рджाрдЧीं рдЧрдИं рдеी. рд╣ाрд▓ाँрдХि рд╢ाрд╣ рд╣ुрд╕ैрди рдЗрд╕ рд╣рдорд▓े рдоें рдмрдЪ рдЧрдП рдеे рдкрд░ рдЙрдирдХे рд╡ाрд╣рди рдЪाрд▓ाрдХ рдХे рдШाрдпрд▓ рд╣ोрдиे рдХी рдЦ़рдмрд░ рдЖрдИ рдеी।
1972 – рдЗंрдЧ्рд▓ैंрдб рдХे рдкूрд░्рд╡ рдХ्рд░िрдХेрдЯрд░ рдЯॉрдиी рдЧ्рд░ेрдЧ рдиे рдСрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпा рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЯेрд╕्рдЯ рдХрд░िрдпрд░ рдХा рдЖрдЧाрдЬ рдХिрдпा। рдЗрд╕рдоें рдЙрди्рд╣ोंрдиे рджोрдиों рдкाрд░िрдпों рдоें рдХ्рд░рдорд╢: 57 рдФрд░ 62 рд░рди рдмрдиाрдП।
1975 – рдЬрд░्рдордиी рдХे рдо्рдпूрдиिрдЦ рдоें рджो рдЯ्рд░ेрдиों рдХी рднिрдб़ंрдд рдоें 35 рд▓ोрдЧों рдХी рдоौрдд рд╣ुрдИ।
1982 – рдм्рд░ाрдЬीрд▓ी рд╡िрдоाрди рдмी-727 рджुрд░्рдШрдЯрдиाрдЧ्рд░рд╕्рдд рд╣ोрдиे рд╕े 135 рд▓ोрдЧों рдХी рдоौрдд рд╣ुрдИ।
1983 - рдоाрд░्рдЧрд░ेрдЯ рдеैрдЪрд░ рдХे рдиेрддृрдд्рд╡ рдоें рдм्рд░िрдЯेрди рдХे рдЖрдо рдЪुрдиाрд╡ों рдоें рдХंрдЬ़рд░्рд╡ेрдЯिрд╡ рдкाрд░्рдЯी рдиे рд╡िрдкрдХ्рд╖ी рд▓ेрдмрд░ рдкाрд░्рдЯी рдХी 209 рд╕ीрдЯों рдХे рдоुрдХ़ाрдмрд▓े 397 рд╕ीрдЯें рд▓े рдХрд░ рджूрд╕рд░ी рдмाрд░ рдмрд╣ुрдордд рд╣ाрд╕िрд▓ рдХिрдпा.
1992 – рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рдоें рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рд╡рд░्рд▓्рдб рдУрд╢िрдпрди рдбे (World Oceans Day) рдордиाрдпा рдЧрдпा।
1997 - рдкेрд░िрд╕ рдоें рдл़्рд░ेंрдЪ рдУрдкрди рдЯेрдиिрд╕ рдк्рд░рддिрдпोрдЧिрддा рдоें рднाрд░рдд рдХे рдорд╣ेрд╢ рднूрдкрддि рдиे рдоिрд╢्рд░िрдд рдпुрдЧрд▓ рдЦ़िрддाрдм рдЬीрддрдХрд░ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдмрдиाрдпा।
1998 – 16 рд▓ाрдЦ рдХाрд░ों рдоें рдк्рд░рджूрд╖рдгрд░рд╣िрдд рдЙрдкрдХрд░рдг рд╣рдЯाрдиे рдХे рдмрджрд▓े рд╣ोंрдбा рдХो 17.1 рд▓ाрдЦ рдбॉрд▓рд░ рдЪुрдХाрдиे рдкрдб़े।
2001 - рдм्рд░िрдЯिрд╢ рд╕ंрд╕рджीрдп рдЪुрдиाрд╡ों рдоें рдЯोрдиी рдм्рд▓ेрдпрд░ рдХी рд▓ेрдмрд░ рдкाрд░्рдЯी рдХो рдкुрди: рдмрд╣ुрдордд рдк्рд░ाрдк्рдд।
2001 - рд░ूрд╕ рдХे рдЖрдпुрдз рдбिрдкो рдоें рдЖрдЧ, 5 рдк्рд░рдХ्рд╖ेрдкाрд╕्рдд्рд░ рдлрдЯे।
2002 - рдлिрд▓ीрдкींрд╕ рдХे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдиे рдЖрддंрдХрд╡ाрджी рд╕ंрдЧрдарди рдЕрдмू рд╕рдп्рдпाрдл़ рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рдЕрднिрдпाрди рд╢ुрд░ू рдХрд░рдиे рдХा рдЖрджेрд╢ рджिрдпा।
2004 - рджुрдмрдИ рд╣рд╡ाрдИ рдЕрдб्рдбे рдкрд░ рдпाрдд्рд░िрдпों рдХो 30 рджिрд░рд╣рдо рдпा 8.2 рдбाрд▓рд░ рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рд╢ुрд▓्рдХ рдХा рднाрд░।
2004 - рднाрд░рдд рд╕рд╣िрдд рд╡िрд╢्рд╡ рдХे рдХрдИ рджेрд╢ों рдоें 122 рд╡рд░्рд╖ рдмाрдж рдкुрди: рджेрдЦा рдЧрдпा рд╢ुрдХ्рд░ рдкाрд░рдЧрдорди рдХा рдЕрдж्рднुрдд
рдирдЬ़ाрд░ा।
2006 - рдЕрд▓рдХाрдпрджा рдиेрддा рдЕрдмू рдоुрд╕ाрдм рдЕрд▓-рдЬрд░рдХाрд╡ी рд╣рд╡ाрдИ рдЖрдХ्рд░рдордг рдоें рдИрд░ाрдХ рдоें рдоाрд░ा рдЧрдпा।
2008 - рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХे рдордЫрд▓ी рдкाрд▓рди рдоंрдд्рд░ी рдЬрдоुрдиा рдиिрд╖ाрдж рдХो рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдоाрдпाрд╡рддी рдиे рдмрд░्рдЦ़ाрд╕्рдд рдХिрдпा।
2008 - рджрдХ्рд╖िрдгी рд╕ोрдоाрд▓िрдпा рдоें рдЖрддंрдХрд╡ाрджिрдпों рдиे рдм्рд░िрдЯिрд╢ рдм्рд░ाрдбрдХाрд╕्рдЯिंрдЧ рдХाрд░рдкोрд░ेрд╢рди рдХे рдПрдХ рд╕्рдеाрдиीрдп рдкрдд्рд░рдХाрд░ рдХी рдЧोрд▓ी рдоाрд░рдХрд░ рд╣рдд्рдпा рдХрд░ рджी।
2012 – рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдоें рдПрдХ рдмрд╕ рдоें рд╣ुрдпे рдмрдо рдзрдоाрдХे рдоें 18 рд▓ोрдЧों рдХी рдоौрдд рд╣ो рдЧрдИ рдФрд░ 35 рдЕрди्рдп рдШाрдпрд▓ рд╣ो рдЧрдпे।
2014 – рд░ूрд╕ рдХी рдЯेрдиिрд╕ рдЦिрд▓ाрдб़ी рдоाрд░िрдпा рд╢ाрд░ाрдкोрд╡ा рдиे рд╕िрдоाेрдиा рд╣ाрд▓ेрдк рдХो рд╣рд░ाрдХрд░ рдл्рд░ेंрдЪ рдУрдкрди рдЦिрддाрдм рдЬीрддा।
*8 рдЬूрди рдХो рдЬрди्рдоे рд╡्рдпрдХ्рддिЁЯСЙ*
1955 - рд╡िрд╢्рд╡ рд╡्рдпाрдкी рд╡ेрдм (www) рдХे рдЕрд╡िрд╖्рдХाрд░рдХ рдФрд░ рдПрдХ рд╢ोрдзрдХрд░्рдд्рддा рдЯिрдо рдмрд░्рдирд░्рд╕ рд▓ी рдХा рдЬрди्рдо рдЗंрдЧрд▓ैंрдб рдоें ।
1957 -рдмॉрд▓ीрд╡ुрдб рдХी рдЬाрдиी рдоाрдиी рдЕрднिрдиेрдд्рд░ी рдбिрдо्рдкрд▓ рдХрдкाрдбिрдпा ।
*8 рдЬूрди рдХो рд╣ुрдП рдиिрдзрдиЁЯСЙ*
1968 - рдорджुрд░ाрдИ рдордгि рдЕрдп्рдпрд░ - рдХрд░्рдиाрдЯрдХ рд╕ंрдЧीрдд рдХे рдЧाрдпрдХ рдеे।
2009 - рд╣рдмीрдм рддрдирд╡ीрд░- рдорд╢рд╣ूрд░ рдкрдЯрдХрдеा рд▓ेрдЦрдХ, рдиाрдЯ्рдп рдиिрд░्рджेрд╢рдХ, рдХрд╡ि рдФрд░ рдЕрднिрдиेрддा
*8 рдЬूрди рдХे рдорд╣рдд्рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЕрд╡рд╕рд░ рдПрд╡ं рдЙрдд्рд╕рд╡ЁЯСЙ*
ЁЯФЕрд╡िрд╢्рд╡ рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рджिрд╡рд╕ ।
ЁЯФЕрд╡िрд╢्рд╡ рдм्рд░ेрди рдЯ्рдпू।ЁЯТР
⚜⚜ ЁЯМ┤ ЁЯМ┤⚜⚜
ЁЯМНрд╕्рд╡ाрдзीрдирддा рдЖрди्рджोрд▓рди рдХे рджौрд░ाрди рд▓िрдЦी рдкुрд╕्рддрдХें,ЁЯМН
ЁЯМНрдоाрдЗ рдПрдХ्рд╕рдкेрд░ीрдоेंрдЯ рд╡िрдж рдж рдЯ्рд░ुрде, рдЗंрдбिрдпрди рд╣ोрдорд░ुрд▓, рдоाрдИ рдЕрд░्рд▓ी рд▓ाрдЗрдл, рдоेрд░ी рдЖрдд्рдордХрдеा, рдоाрдИ рдЪाрдЗрд▓्рдбрд╣ुрдб рдФрд░ рд╣िрди्рджू рд╕्рд╡рд░ाрдЬ
— рдоोрд╣рдирджाрд╕ рдХрд░рдордЪрди्рдж рдЧाँрдзी
ЁЯМНрдбिрд╕्рдХрд╡рд░ी рдЖрдл рдЗंрдбिрдпा, рдЧ्рд▓िрдо्рдкрд╕ेрдЬ рдЖॅрдл рд╣िрд╕्рдЯ्рд░ी, рдП рдмрди्рдЪ рдЖॅрдл рдУрд▓्рдб рд▓ेрдЯрд░्рд╕, рдоेрд░ी рдЖрдд्рдордХрдеा (рдЖॅрдЯोрд╡ाрдпोрдЧ्рд░ाрдлी), рдЗंрдбिрдпा рдПрдг्рдб рдж рд╡рд▓्рд░्рдб, рдП рд▓ेрдЯрд░ рдл्рд░ाॅрдо рд╣िрдЬ рдлाрджрд░ рдЯू рд╣िрдЬ рдбाॅрдЯрд░
— рдЬрд╡ाрд╣рд░ рд▓ाрд▓ рдиेрд╣рд░ू
ЁЯМНрдЗंрдбिрдпा рдбिрд╡ाрдЗрдбेрдб — рд░ाрдЬेрди्рдж्рд░ рдк्рд░рд╕ाрдж
ЁЯМНрдЕрдирд╣ैрдкी рдЗंрдбिрдпा — рд▓ाрд▓ा рд▓ाрдЬрдкрдд рд░ाрдп
ЁЯМНрд╡ाрд░ рдЖॅрдл рдЗंрдбिрдпрди рдЗंрдбिрдкेрди्рдбेрди्рд╕ — рд╡ी.рдбी. рд╕ाрд╡рд░рдХрд░
ЁЯМНрд╣िंрдЯ्рд╕ рдлाрд░ рд╕ेрд▓्рдл рдХрд▓्рдЪрд░ — рд╣рд░рджрдпाрд▓
ЁЯМНрдЗंрдбिрдпा рд╡िрди्рд╕ рдл्рд░ीрдбрдо — рдЕрдмुрд▓ рдХрд▓ाрдо рдЖрдЬाрдж
ЁЯМНрдиीрд▓ рджрд░्рдкрдг — рджीрди рдмрди्рдзु рдоिрдд्рд░
ЁЯМНрддрд░ाрдиा-рдП-рд╣िंрдж — рдЗрдХрдмाрд▓
ЁЯМНрдЖрдирди्рдж рдорда, рдХрдкाрд▓ рдХुрдг्рдбрд▓ा, рдЪрди्рдж्рд░рд╢ेрдЦрд░, рджुрд░्рдЧेрд╢ рдирди्рджिрдиी
— рдмंрдХिрдо рдЪрди्рдж्рд░ рдЪрдЯрд░्рдЬी
ЁЯМНрдкाрд╡рд░्рдЯी рдПрдг्рдб рдЕрдирдм्рд░िрдЯिрд╢ рд░ुрд▓ рдЗрди рдЗंрдбिрдпा — рджाрджा рднाрдИ рдиौрд░ोрдЬी
ЁЯМНрдП рдиेрд╢рди рдЗрди рдоेрдХिंрдЧ — рд╕ुрд░ेрди्рдж्рд░рдиाрде рдЯैрдЧोрд░
ЁЯМНрд╣ाрдЙ рдЗंрдбिрдпा рдлाॅрдЯ рдлाॅрд░ рдл्рд░ीрдбрдо — рдПрдиी рдмेрд╕ेрди्рдЯ
ЁЯМОрдП рдлेрдЬ рдЖॅрдл рдж рдЗंрдбिрдпрди рд╕्рдЯ्рд░рдЧрд▓ — рд╢्рдпाрдоा рдк्рд░рд╕ाрдж рдоुрдЦрд░्рдЬी
ЁЯМПрдЧीрддांрдЬрд▓ी, рдЪिрдд्рд░ा, рдЧोрд░ा, рд╣ंрдЧрд░ी рд╕्рдЯोрди्рд╕, рдкोрд╕्рдЯ рдЖрдлिрд╕,
рдХ्рд░ीрд╕ेрди्рдЯ рдоूрди, рдХोрд░्рдЯ рдбाрди्рд╕рд░, рдЧाрд░्рдбрдирд░ — рд░рд╡ीрди्рдж्рд░рдиाрде рдЯैрдЧोрд░
ЁЯМПрдЗंрдбिрдпा рдл्рд░ाрдо рдХрд░्рдЬрди рдЯू рдиेрд╣рд░ू рдПрдг्рдб рдЖрдл्рдЯрд░ — рджुрд░्рдЧाрджाрд╕
ЁЯМПрд▓ाрдЗрдл рдбिрд╡ाрдЗрди, рдПрд╕ेрдЬ рдЖрди рдЧीрддा, рд╕ाрд╡िрдд्рд░ी — рдЕрд░рд╡िрди्рдж рдШोрд╖
ЁЯМПрдм्рд░ोрдХрди рд╡िंрдЧ, рд╕ांрдЧ рдЖॅрдл рдЗंрдбिрдпा, рдЧोрд▓्рдбेрди рдеे्рд░ेрд╢ рд╡рд▓्рд░्рдб рдЖॅрдл рдЯाрдЗ — рд╕рд░ोрдЬिрдиी рдиाрдпрдбू
ЁЯМПрд░िрд▓ीрдЬрди рдПрдг्рдб рдХрд▓्рдЪрд░, рдиेрд╢рди्рд╕ рд╡ाॅрдпрд╕, рд░िрдХाрди्рд╕ीрд▓िрдПрд╢рди — рд╕ी. рд░ाрдЬрдЧोрдкाрд▓ाрдЪाрд░ी
ЁЯМПрд╣िрди्рджू рд╡्рдпू рдЖॅрдл рд▓ाрдЗрдл, рд░ेрд▓िрдЬрди рдПрдг्рдб рд╕ोрд╕ाрдпрдЯी, рд░ेрд▓िрдЬрди рдПрдг्рдб рдХрд▓्рдЪрд░, рдЗंрдбिрдпрди рдлिрд▓ाрд╕рдлी, рдИрд╕्рдЯ рдПрдг्рдб рд╡ेрд╕्рдЯ рдЗрди рд░ेрд▓िрдЬрди, рдЖрдЗрдбिрдпрд▓ोрдЬिрд╕्рдЯ рд╡्рдпू рдЖॅрдл рд▓ाрдЗрдл — рдбाॅ. рд░ाрдзाрдХृрд╖्рдг
ЁЯМНрдж рд╕्рдЯोрд░ी рдЖॅрдл рдоाрдИ рд▓ाрдЗрдл — рдоोрд░ाрд░рдЬी рджेрд╕ाрдИ
ЁЯМОрдж рд╕्рдХोрдк рдЖॅрдл рд╣ैрдкीрдиेрд╕ — рд╡िрдЬрдпрд▓рдХ्рд╖्рдоी рдкंрдбिрдд
ЁЯМПрд╡ाрдпрд╕рд░ाрдп рдЬрдирд░рд▓ (рд▓ाрд░्рдб рд╡ैрд╡ेрд▓), рдЧैрджрд░िंрдЧ рд╕्рдЯाрдо्рд░्рд╕, рд╣िрд╕्рдЯ्рд░ी рдЖрдл рдж рд╕ेрдХेрдг्рдб рд╡рд▓्рд░्рдб рд╡ाрд░, рдоाрдЙрди्рдЯрдмेрдЯрди рдПрдг्рдб рдкाрд░्рдЯिрд╢рди рдЖॅрдл рдЗंрдбिрдпा — рд╡िंрд╕्рдЯрди рдЪрд░्рдЪिрд▓
ЁЯМПрдл्рд░ीрдбрдо рдПрдЯ рдоिрдбрдиाрдЗрдЯ, рдлिрдл्рде рд╣ाрд░्рд╕рдоेрди — рд▓ैрд░ी рдХाрд▓िрди्рд╕, рдбोрдоिрдиिрдХ рд▓ैрдкिрдпрд░े
ЁЯМПрднाрд░рдд рд╡िрднाрдЬрди рдХे рдЧुрдирд╣рдЧाрд░ — рдбाॅ. рд░ाрдо рдордиोрд╣рд░ рд▓ोрд╣िрдпा
ЁЯМПрдЗंрдбिрдпा рдЯूрдбे — рд░рдЬрдиी рдкाрдорджрдд्рдд
ЁЯМПрдЗंрдбिрдпाрдЬ рдкाрд╕्рдЯ — рдЖрд░्рдерд░-рдП-рдоैрдХ्рдбोрдиिрд▓
ЁЯМОрдЗंрдбिрдпрди рд░ेрдиेрд╕ा — рд╕ी.рдПрдл. рдПрди्рдб्рд░ूрдЬ
ЁЯМНрдЗंрдбिрдпрди рдЗрд╕्рд▓ाрдо — рдЯाрдЗрдЯрд╕
ЁЯМНрдЗрдирдлैрди्рдЯ рдоैрд░ेрдЬ рдПрдг्рдб рдЗрдирдлोрд╕्рд░्рдб рд╡िрдбोрд╣ुрдб рдЗрди рдЗंрдбिрдпा — рдмी.рдПрдо. рдоाрд▓ाрдмाрд░ी
ЁЯМПрдЕрд╣рдорджिрдпा рдоूрд╡рдоेрди्рдЯ (рдЕрд╣рдорджिрдпा рдЖрди्рджोрд▓рди) — рдПрдЪ.рдП. рдмाрдЯрд░
ЁЯМОрдм्рд░рд╣्рдо рд╕рдоाрдЬ — рдордиीрд▓ाрд▓.рд╕ी. рдкाрд░ोрдЦि
ЁЯМНрдХाрди्рдлेрд╢рди рдЖॅрдл рдП-рдардЧ — рдоीрдбोрдЬ рдЯाрдпрд▓рд░
ЁЯМНрдПрдЬूрдХेрд╢рди рдЗрди рдЗंрдбिрдпा — рдЖрд░्рдерд░
*рднाрд░рддीрдп рд░ाрдЬрдиीрддि рдХे рдПрдХ рд▓ाрдЗрди 50 рдк्рд░рд╢्рди рдЙрдд्рддрд░*
*Part :- A*
1. рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рд╕ंрдШ рдоें рд╣िрди्рджी рдоें рднाрд╖рдг рджेрдиे рдХे рд╡ाрд▓े рдк्рд░рдердо рд╡्рдпрдХ्рддि рд╣ैं ? рдЕрдЯрд▓ рдмिрд╣ाрд░ी рд╡ाрдЬрдкेрдпी
2. рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рд╕ंрдШ рдиे рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдоें рд╕े рдХौрди рд╕े рджिрди рдоाрдирд╡ рдЕрдзिрдХाрд░ों рдХा рдШोрд╖рдгा-рдкрдд्рд░ рд╕्рд╡ीрдХृрдд рдХिрдпा рдеा ? 1948
3. рдЕрди्рддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдоें рдХिрддрдиे рдЬрдЬ рд╣ोрддे рд╣ैं ? 15
4. рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рд╕े рдЬुреЬा рдкрд╣рд▓ा рд╡िрд╢िрд╖्рда рд╕ंрдЧрдарди рд╣ै ? рдЕрди्рддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╢्рд░рдо рд╕ंрдЧрдарди
5. рдЕрди्рддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдоुрдж्рд░ा рдХोрд╖ рдХा рдоुрдЦ्рдпाрд▓рдп рдХрд╣ाँ рдкрд░ рд╣ै ? рд╡ाрд╢िंрдЧрдЯрди рдоें
6. рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдоें рд╕े рдХौрди рд╕ा рджेрд╢ рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдкрд░िрд╖рдж् рдХा рд╕्рдеाрдпी рд╕рджрд╕्рдп рдирд╣ीं рд╣ै ?
рдЬрд░्рдордиी
7. рд╡िрд╢्рд╡ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рд╕ंрдЧрдарди рдХे рдЕंрддрдЧрд░्рдд рдХुрд▓ рдХिрддрдиे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рд╣ैं ? 193
8. рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рд╕ंрдШ рдХे рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдкрд░िрд╖рдж् рдХी рд╕рджрд╕्рдп рд╕ंрдЦ्рдпा рд╣ै ? 15
9. рдЗंрдЯрд░рдиेрд╢рдирд▓ рдХрдо्рдпुрдиिрдХेрд╢рди рдпूрдиिрдпрди рдХा рдоुрдЦ्рдпाрд▓рдп рд╕्рдеिрдд рд╣ै ? рдЬेрдиेрд╡ा рдоें
10. рд╡िрд╢्рд╡ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рджिрд╡рд╕ рдХрдм рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै ? 5 рдЬूрди
11. рд░ेрдбрдХ्рд░ॉрд╕ рдХा рд╕ंрд╕्рдеाрдкрдХ рдХौрди рдеा ? рдЬे. рдПрдЪ. рдб्рдпूрдиाрди्рдЯ
12. рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рд╕ंрдШ рдХрдм рдЕрд╕्рддिрдд्рд╡ рдоें рдЖрдпा ? 1945
13. рдЕрди्рддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдХрд╣ाँ рд╕्рдеिрдд рд╣ै ? рд╣ेрдЧ рдоें
14. рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рд╕ंрдШ рдХी рдЖрдо рд╕рднा рдХी рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдПрдХрдоाрдд्рд░ рдХौрди рднाрд░рддीрдп рдорд╣िрд▓ा рдмрдиी рдеी ?
рд╡िрдЬрдп рд▓рдХ्рд╖्рдоी рдкंрдбिрдд
15. рд╡рд░्рдг рднेрдж рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрдЬ्рдп рд╕рдо्рдоेрд▓рди рдХрд╣ाँ рдЖрдпोрдЬिрдд рд╣ुрдЖ ? рдбрд░рдмрди рдоें
16. рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдкрд░िрд╖рдж् рдХे рдЕрд╕्рдеाрдпी рд╕рджрд╕्рдп рдХा рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдХिрддрдиा рд╣ै ? 2 рд╡рд░्рд╖
17. рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдкрд░िрд╖рдж् рдоें рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдмाрд░ рдиिрд╖ेрдзाрдзिрдХाрд░ рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХिрд╕ рджेрд╢ рдиे рдХिрдпा ?
рд░ूрд╕
18. UNDP рдХा рдкूрд░ा рдиाрдо рд╣ै ? рдпूрдиाрдЗрдЯेрдб рдиेрд╢рди्рд╕ рдбेрд╡рд▓рдкрдоेрди्рдЯ рдк्рд░ोрдЧ्рд░ाрдо
19. рдпूрдиेрд╕्рдХो рдХा рдоुрдЦ्рдпाрд▓рдп рдХрд╣ाँ рд╕्рдеिрдд рд╣ै ? рдЬेрдиेрд╡ा рдоें
20. рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХे рдХिрд╕ рд╕ंрд╢ोрдзрди рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░рд╕्рддाрд╡рдиा рдоें рджो рд╢рдм्рдж рд╕рдоाрдЬрд╡ाрджी рдФрд░ рдзрд░्рдордиिрд░рдкेрдХ्рд╖ рдЬोреЬे рдЧрдП рдеे । 42 рд╡ें
21. рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХो рдЕрдкрдиाрдпा рдЧрдпा ? рд╕ंрд╡िрдзाрди рд╕рднा рдж्рд╡ाрд░ा
22. рд╕ंрд╡िрдзाрди рд╕рднा рдиे рднाрд░рдд рдХे рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХो рдХрдм рд╕्рд╡ीрдХृрдд рдХिрдпा рдеा ? 26 рдирд╡рдо्рдмрд░ 1949
23. рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╡िрдзाрди рд╕рднा рдХे рдк्рд░рдердо рджिрди рдХे рдЕрдзिрд╡ेрд╢рди рдХी рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖рддा рдЗрди्рд╣ोंрдиे рдХी рдеी ?
рдбॉ. рд╕рдЪ्рдЪिрджाрдиंрдж рд╕िрди्рд╣ा
24. рд╕ंрд╡िрдзाрди рд╕рднा рдоें рдХिрд╕ рдк्рд░ाрди्рдд рдХा рдк्рд░рддिрдиिрдзिрдд्рд╡ рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рдеा ? рд╕ंрдпुрдХ्рдд рдк्рд░ाрди्рдд
25. рд╕ंрд╡िрдзाрди рд╕рднा рдХा рдк्рд░рдердо рдЕрдзिрд╡ेрд╢рди рдХрд╣ाँ рд╣ुрдЖ рдеा ? рджिрд▓्рд▓ी рдоें
26. рднाрд░рдд рдХी рдЖрдЬाрджी рдХे рд╕рдордп рдЗंрдЧ्рд▓ैंрдб рдоें рдХिрд╕ рдкाрд░्рдЯी рдХी рд╕рд░рдХाрд░ рдеी ? рд▓ेрдмрд░ рдкाрд░्рдЯी
27. рдХिрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХी рдк्рд░рдо
рд╕ाрдоाрди्рдп рдЬ्рдЮाрди :-
☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆
● рд░ुрдкрдП рдХा рд╕рд░्рд╡рдк्рд░рдердо рдЕрд╡рдоूрд▓्рдпрди рдХрдм рд╣ुрдЖ— 20 рд╕िрддंрдмрд░, 1949
● рджूрд╕рд░ी рдмाрд░ рд░ुрдкрдП рдХा рдЕрд╡рдоूрд▓्рдпрди рдХрдм рд╣ुрдЖ— 6 рдЬूрди, 1966
● рд░ुрдкрдП рдХा рддीрд╕рд░ी рдмाрд░ рдЕрд╡рдоूрд▓्рдпрди рдХрдм рд╣ुрдЖ— 1 рдЬुрд▓ाрдИ, 1991
● рд╡िрджेрд╢ों рдоें рд╕्рдеिрдд рд╡िрджेрд╢ी рдмैंрдХों рдХे рд╕ाрде рд╡िрджेрд╢ी рдоुрдж्рд░ा рдоें рднाрд░рддीрдп рдмैंрдХों рдж्рд╡ाрд░ा рд░рдЦे рдЧрдП рдЦाрддे рдХो рдХ्рдпा рдХрд╣рддे рд╣ैं— рдиोрд╕्рдЯ्рд░ो рдПрдХाрдЙंрдЯ्рд╕
● рднाрд░рдд рдоें рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рдХी рдЧрдгрдиा рдХिрд╕ рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ै— рдеोрдХ рдоूрд▓्рдп рд╕ूрдЪрдХांрдХ
● рдХिрд╕ рд╕्рдеिрддि рдоें рдоुрдж्рд░ा рдХे рдоूрд▓्рдп рдоें рд╡ृрдж्рдзि рд╣ोрддी рд╣ै рддрдеा рд╡рд╕्рддुрдУं рдПрд╡ं рд╕ेрд╡ाрдУं рдХी рдХीрдорддों рдоें рдЧिрд░ाрд╡рдЯ рд╣ोрддी рд╣ै— рдоुрдж्рд░ा рд╕ंрдХुрдЪрди рдпा рдЕрд╡рд╕्рдлीрддि
● рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рдХे рджुрд╖्рдкрд░िрдгाрдоों рдХो рджूрд░ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЬाрди-рдмूрдЭрдХрд░ рдоुрдж्рд░ा рдХी рдоाрдд्рд░ा рдХрдо рдХрд░рдиे рдХा рдХ्рдпा рдХрд╣рддे рд╣ैं— рдоुрдж्рд░ा рдЕрдкрд╕्рдлीрддि
● рд╕рдХрд▓ рдШрд░ेрд▓ू (рдЬीрдбीрдкी) рдоें рдХृрд╖ि рдПрд╡ं рд╕ंрдмंрдз рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рдХिрддрдиा рд╣ै— 13.67 рдк्рд░рддिрд╢рдд
● 1950-51 рдоें рднाрд░рдд рдХे рд╕рдХрд▓ рдШрд░ेрд▓ू рдЙрдд्рдкाрдж рдоें рдХृрд╖ि рдХा рдпोрдЧрджाрди рдХिрддрдиा рдеा— 52.2 рдк्рд░рддिрд╢рдд
● рд░рдмी рдХी рдлрд╕рд▓ों рдХी рдмुрдЖрдИ рдХрдм рдХी рдЬाрддी рд╣ै— рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░, рдирд╡ंрдмрд░, рджिрд╕ंрдмрд░
● рд░рдмी рдХी рдлрд╕рд▓ों рдоें рдХौрди-рд╕ी рдлрд╕рд▓ें рдЖрддी рд╣ैं— рдЧेрд╣ूँ, рдЬौ, рдЪрдиा рдордЯрд░, рд╕рд░рд╕ों рд╡ рдЖрд▓ू рдЖрджि
● рдЦрд░ीрдл рдХी рдлрд╕рд▓ों рдХी рдмुрдЖрдИ рдХрдм рдХी рдЬाрддी рд╣ै— рдЬूрди-рдЬुрд▓ाрдИ
● рдЦрд░ीрдл рдХी рдлрд╕рд▓ों рдоें рдХौрди-рд╕ी рдлрд╕рд▓ें рдЖрддी рд╣ैं— рдЬ्рд╡ाрд░, рдмाрдЬрд░ा, рдордХ्рдХा, рддिрд▓, рдоूँрдЧрдлрд▓ी, рдЕрд░рд╣рд░ рдЖрджि
● рдЬाрдпрдж рдХी рдлрд╕рд▓ों рдХो рдХрдм рдкैрджा рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै— рдоाрд░्рдЪ рд╕े рдЬुрд▓ाрдИ рдХे рдордз्рдп
● рдЬाрдпрдж рдХी рдлрд╕рд▓ों рдоें рдХौрди-рд╕ी рдлрд╕рд▓ें рдЖрддी рд╣ै— рддрд░рдмूрдЬ, рдЦрд░рдмूрдЬ, рдХрдХрдб़ी рддрдеा рдкрд╢ुрдЪाрд░ा
● рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рдпा рдирдХрджी рдлрд╕рд▓ें рдХौрди-рд╕ी рд╣ोрддी рд╣ैं— рдХрдкाрд╕, рдЧрди्рдиा, рддिрд▓рд╣рди, рдЪाрдп, рдЬूрдЯ рддрдеा рддंрдмाрдХू
● рднाрд░рдд рдоें рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдоाрдд्рд░ा рдоें рдЦाрдж्рдпाрди्рди рдХा рдЙрдд्рдкाрджрди рд╣ोрддा рд╣ै— рдЪाрд╡рд▓
● рджेрд╢ рдоें рдХृрд╖ि рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдХिрд╕ рддрд░рд╣ рдХे рдЙрд░्рд╡рд░рдХों рдХा рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдЙрдкрдпोрдЧ рд╣ोрддा рд╣ै— рдиाрдЗрдЯ्рд░ोрдЬрдиी
● рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рдорд╕рд▓ों рдХे рд╕рдмрд╕े рдмрдб़े рдЙрдд्рдкाрджрдХ, рдЙрдкрднोрдХ्рддा рдФрд░ рдиिрд░्рдпाрдд्рдХ рд╣ोрдиे рдХा рдЧौрд░рд╡ рдХिрд╕ рджेрд╢ рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ै— рднाрд░рдд
● рд░рдмрдб़ рдХे рдЙрдд्рдкाрджрди рдоें рднाрд░рдд рдХा рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рдХौрди-рд╕ा рд╕्рдеाрди рд╣ै— рдЪौрдеा
● рд░рдмрдб़ рдХी рдк्рд░рддि рд╣ेрдХ्рдЯेрдпрд░ рдЙрдд्рдкाрджрдХ рдоें рднाрд░рдд рдХा рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рдХौрди-рд╕ा рд╕्рдеाрди рд╣ै— рдкрд╣рд▓ा
● рд╣рд░िрдд рдХ्рд░ांрддि рд╕े рдХिрд╕ рдлрд╕рд▓ рдХे рдЙрдд्рдкाрджрди рдоें рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рд╡ृрдж्рдзि рд╣ुрдИ— рдЧेрд╣ूँ
● рдЕंрдЧूрд░ рдХी рдк्рд░рддि рд╣ेрдХ्рдЯेрдпрд░ рдЙрдкрдЬ рдоें рднाрд░рдд рдХा рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рдХौрди-рд╕ा рд╕्рдеाрди рд╣ै— рдкрд╣рд▓ा
● рдоोрдЯे рдЕрдиाрдЬ рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдХौрди-рд╕ी рдлрд╕рд▓ें рдЖрддी рд╣ैं— рдмाрдЬрд░ा, рдЬ्рд╡ाрд░, рд░ाрдЧी, рдордХ्рдХा рддрдеा рдЬौ
● рдХृрд╖ि рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдЯ्рд░ैрдХ्рдЯрд░्рд╕ рдХे рдЙрдкрдпोрдЧ рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рднाрд░рдд рдХा рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рдХौрди-рд╕ा рд╕्рдеाрди рд╣ै— рдЪौрдеा
● рдХाрд▓ी рдЪाрдп рдХा рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдЙрдд्рдкाрджрдХ рдФрд░ рдЙрдкрднोрдХ्рддा рджेрд╢ рдХौрди-рд╕ा рд╣ै— рднाрд░рдд
● рднाрд░рдд рдХा рд╡िрд╢्рд╡ рджुрдЧ्рдз рдЙрдд्рдкाрджрди рдоें рдХौрди-рд╕ा рд╕्рдеाрди рд╣ै— рдкрд╣рд▓ा
● рдХुрд▓ рдкрд╢ुрдУं рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рднाрд░рдд рдХा рдХौрди-рд╕ा рд╕्рдеाрди рд╣ै— рджूрд╕рд░ा
● рдХुрд▓ рдкрд╢ुрдУं рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рдХौрди-рд╕ा рджेрд╢ рдкрд╣рд▓े рд╕्рдеाрди рдкрд░ рд╣ै— рдм्рд░ाрдЬीрд▓
● рдЕंрдбों рдХे рдЙрдд्рдкाрджрди рдоें рднाрд░рдд рдХा рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рдХौрди-рд╕ा рд╕्рдеाрди рд╣ै— рддीрд╕рд░ा
● рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдЪрдордб़ा рдЙрдд्рдкाрджрдХ рджेрд╢ рдХौрди-рд╕ा рд╣ै— рднाрд░рдд
● ‘рдСрдкрд░ेрд╢рди рдл्рд▓рдб’ рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдХрдм рд╢ुрд░ू рдХिрдпा рдЧрдпा— 1970
● ‘рдСрдкрд░ेрд╢рди рдл्рд▓рдб’ рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдХिрд╕рдХे рдЙрдд्рдкाрджрди рдоें рдмрдв़ोрддрд░ी рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╣ै— рджूрдз
● ‘рдСрдкрд░ेрд╢рди рдл्рд▓рдб’ рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдХे рд╕ूрдд्рд░рдзाрд░ рдХौрди рдеे— рдбॉ. рд╡рд░्рдЧीрдЬ рдХूрд░िрдпрди
● рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рд╕рдоुрдж्рд░ी рдордд्рд╕्рдп рдЙрдд्рдкाрджрди рдоें рднाрд░рдд рдХा рдХौрди-рд╕ा рд╕्рдеाрди рд╣ै— рдЫрдаा
● рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рдЕंрддрд░्рджेрд╢ीрдп рдордд्рд╕्рдп рдЙрдд्рдкाрджрди рдоें рднाрд░рдд рдХा рдХौрди-рд╕ा рд╕्рдеाрди рд╣ै— рджूрд╕рд░ा
*рднाрд░рдд_рдХे_рдк्рд░рдоुрдЦ_рдмांрдз_рдПрд╡ं_рдирджी_рдкрд░िрдпोрдЬрдиाрдПँ*
1. рдЗрдбुрдХ्рдХी рдкрд░िрдпोрдЬрдиा (Idukki Dam) - рдкेрд░िрдпाрд░ рдирджी (Periyar River)
- рдХेрд░рд▓ (Kerala)
2. рдЙрдХाрдИ рдкрд░िрдпोрдЬрдиा (Ukai Project) - рддाрдк्рддी рдирджी (Tapi river)
- рдЧुुрдЬрд░ाрдд (Gujarat)
3. рдХाрдХрдб़ाрдкाрд░ा рдкрд░िрдпोрдЬрдиा (Kakrapar project) - рддाрдк्рддी рдирджी (Tapi river)
- рдЧुुрдЬрд░ाрдд (Gujarat)
4. рдХोрд▓рдбैрдо рдкрд░िрдпोрдЬрдиा (Koldam project) - рд╕рддрд▓ुрдЬ рдирджी - (Sutlej River)
- рд╣िрдоाрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢ (Himachal Pradesh)
5. рдЧंрдЧाрд╕ाрдЧрд░ рдкрд░िрдпोрдЬрдиा (Ganga Sagar project) - рдЪрдо्рдмрд▓ рдирджी (Chambal River)
- рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢ (Madhya Pradesh)
6. рдЬрд╡ाрд╣рд░ рд╕ाрдЧрд░ рдкрд░िрдпोрдЬрдиा (Jawahar Sagar Project) - рдЪрдо्рдмрд▓ рдирджी (Chambal River)
- рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди (Rajasthan)
7. рдЬाрдпрдХрд╡ाрдб़ी рдкрд░िрдпोрдЬрдиा (Jayakwadi project ) - рдЧोрджाрд╡рд░ी рдирджी (Godavari river)
- рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ (Maharashtra)
8. рдЯिрд╣рд░ी рдмाँрдз рдкрд░िрдпोрдЬрдиा (Tehri Dam Project) - рднाрдЧीрд░рдеी рдирджी (Bhagirathi River)
- рдЙрдд्рддрд░ाрдЦрдг्рдб (Uttarakhand)
9. рддिрд▓ैрдпा рдкрд░िрдпोрдЬрдиा (Tilaiya Project) - рдмрд░ाрдХрд░ рдирджी (Barakar River)
- рдЭाрд░рдЦंрдб (Jharkhand)
10. рддुрд▓рдмुрд▓ рдкрд░िрдпोрдЬрдиा (Tulbul Project) - рдЭेрд▓рдо рдирджी (Jhelum River)
- рдЬрдо्рдоू рдФрд░ рдХрд╢्рдоीрд░ (Jammu and Kashmir)
11. рджुрд░्рдЧाрдкुрд░ рдмैрд░ाрдЬ рдкрд░िрдпोрдЬрдиा (Durgapur Barrage Project) - рджाрдоोрджрд░ рдирджी (Damodar River)
- рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓ (West Bengal)
12. рджुрд▓рд╣рд╕्рддी рдкрд░िрдпोрдЬрдиा (Dul Hasti Project ) - рдЪिрдиाрдм рдирджी (Chenab River)
- рдЬрдо्рдоू рдФрд░ рдХрд╢्рдоीрд░ (Jammu and Kashmir)
13. рдиाрдЧрдкुрд░ рд╢рдХ्рддि рдЧृрд╣ рдкрд░िрдпोрдЬрдиा (Nagpur Power Station Project)
- рдХोрд░ाрдбी рдирджी (Koradi River) - рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ (Maharashtra)
14. рдиाрдЧाрд░्рдЬुрдирд╕ाрдЧрд░ рдкрд░िрдпोрдЬрдиा (Nagarjuna Sagar Project) - рдХृрд╖्рдгा рдирджी (Krishna River)
- рдЖрди्рдз्рд░ рдк्рд░рджेрд╢ (Andhra Pradesh)
15. рдиाрдердкा рдЭाрдХрд░ी рдкрд░िрдпोрдЬрдиा (Nathpa Jhakri project) - рд╕рддрд▓рдЬ рдирджी (Sutlej River)
- рд╣िрдоाрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢ (Himachal Pradesh)
16. рдкंрдЪेрдд рдмांрдз (Panchet Dam) - рджाрдоोрджрд░ рдирджी (Damodar River)
- рдЭाрд░рдЦंрдб (Jharkhand)
17. рдкोрдЪрдо्рдкाрдж рдкрд░िрдпोрдЬрдиा (Pochampad project) - рдорд╣ाрдирджी (Mahanadi)
- рдХрд░्рдиाрдЯрдХ (Karnataka)
18. рдлрд░рдХ्рдХा рдкрд░िрдпोрдЬрдиा (Farakka project) - рдЧंрдЧा рдирджी (Ganges River )
- рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓ (West Bengal)
19. рдмाрдгрд╕ाрдЧрд░ рдкрд░िрдпोрдЬрдиा (Bansagar project) - рд╕ोрди рдирджी (Son River)
- рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢ (Madya Pradesh)
20. рднाрдЦрдб़ा рдиांрдЧрд▓ рдкрд░िрдпोрдЬрдиा (Bhakra Nangal Project) - рд╕рддрд▓рдЬ рдирджी (Sutlej River)
- рд╣िрдоाрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢ (Himachal Pradesh)
21. рднीрдоा рдкрд░िрдпोрдЬрдиा (Bhima Project) - рдкрд╡рдиा рдирджी (Pavana River)
- рддेрд▓ंрдЧाрдиा (Telangana)
22. рдоाрддाрдЯीрд▓ा рдкрд░िрдпोрдЬрдиा (Matatila project ) - рдмेрддрд╡ा рдирджी (Betwa River)
- рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢ (Uttar Pradesh)
23. рд░ंрдЬीрдд рд╕ाрдЧрд░ рдмांрдз рдкрд░िрдпोрдЬрдиा (Ranjit Sagar Dam Project ) - рд░ाрд╡ी рдирджी (Ravi River)
- рдЬрдо्рдоू рдФрд░ рдХрд╢्рдоीрд░ (Jammu and Kashmir)
24. рд░ाрдгा рдк्рд░рддाрдк рд╕ाрдЧрд░ рдкрд░िрдпोрдЬрдиा (Rana Pratap Sagar Project ) - рдЪрдо्рдмрд▓ рдирджी (Chambal River)
- рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди (Rajasthan)
25. рд╕рддрд▓рдЬ рдкрд░िрдпोрдЬрдиा (Sutlej Project) - рдЪिрдиाрдм рдирджी (Chenab River)
- рдЬрдо्рдоू рдФрд░ рдХрд╢्рдоीрд░ (Jammu and Kashmir)
26. рд╕рд░рджाрд░ рд╕рд░ोрд╡рд░ рдкрд░िрдпोрдЬрдиा (Sardar Sarovar Project) - рдирд░्рдорджा рдирджी (Narmada River)
- рдЧुुрдЬрд░ाрдд (Gujarat)
27. рд╣िрдбрдХрд▓ рдкрд░िрдпोрдЬрдиा (Hidkal project) - рдШाрдЯрдк्рд░рднा рдкрд░िрдпोрдЬрдиा (Ghataprabha River)
- рдХрд░्рдиाрдЯрдХ (Karnataka)
28. рд╣िрд░ाрдХुрдб рдмाँрдз рдкрд░िрдпोрдЬрдиा (Hirakud Dam Project) - рдорд╣ाрдирджी (Mahanadi)
рдЙрдбिрд╢ा
Que : рддीрди рдЧेрдЬ рд╡ाрд▓ा рд░ेрд▓рд╡े рд╕्рдЯेрд╢рди рд╣ै-
Ans : рд╕िрд▓ीрдЧुрдб़ी рд░ेрд▓рд╡े рд╕्рдЯेрд╢рди
Que : рднाрд░рдд рдХी рдкрд╣рд▓ी рд░ेрд▓ рдХрдм рдФрд░ рдХрд╣ाँ рдЪрд▓ी
Ans : 16 рдЕрдк्рд░ैрд▓ 1853 рдХो рдоुंрдмрдИ рд╕े рдаाрдгे рддрдХ
Que : рдЖрдИ. рдЖрд░. рд╕ी. рдЯी. рд╕ी. рдХी рдлुрд▓ рдлाрд░्рдо рдХ्рдпा рд╣ै
Ans : рдЗंрдбिрдпрди рд░ेрд▓рд╡े рдХेрдЯрд░िंрдЧ рдПрдбं рдЯूрд░िрдЬ्рдо рдХाрд░рдкोрд░ेрд╢рди
Que : рднाрд░рддीрдп рд░ेрд▓рд╡े рдоें рд▓рдЧрднрдЧ рдХिрддрдиे рд▓ाрдЦ рдиिрдпрдоिрдд рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдХाрд░्рдпрд░рдд рд╣ैं?
Ans : 13.28 рд▓ाрдЦ рдиिрдпрдоिрдд рдХрд░्рдордЪाрд░ी
Que : рднाрд░рдд рдХा рд╕рдмрд╕े рд▓ंрдмा Railway рдЯ्рдпूрдирд▓ рдХौрди рд╕ा рд╣ै
Ans : рдкीрд░ рдкंрдЬрд▓ рд░ेрд▓рд╡े рдЯ्рдпूрдирд▓
Que : рднाрд░рдд рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рд░ेрд▓рд╡े рдпाрд░्рдб рдХрд╣ाँ рд╣ै?
Ans : рдоुрдЧрд▓рд╕рд░ाрдп ( рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢ )
Que : рднाрд░рддीрдп рд░ेрд▓рд╡े рдиे рдХिрд╕ рд╕ाрд▓ рдХो Year of Rail UsersрдШोрд╖िрдд рдХिрдпा рдеा
Ans : 1995 рдХो
Que : рдЬीрд╡рди рд░ेрдЦा рдПрдХ्рд╕рдк्рд░ेрд╕ рдХрдм рд╢ुрд░ू рд╣ुрдИ
Ans : 1991 рдоें
Que : рднाрд░рдд рдоें рд╕рдмрд╕े рдкрд╣рд▓े Railway timetable рдХिрд╕рдиे рдмрдиाрдпा рдеा
Ans : рдЬाрд░्рдЬ рдм्рд░ैрдбрд╢ा рдиे
Que : рднाрд░рддीрдп рд░ेрд▓рд╡े рдоें рд╕рд░्рд╡рдк्рд░рдердо рдкрд░्рдпрдЯрди рд░ेрд▓рдЧाрдб़ी рдХрдм, рдХрд╣ाँ рдФрд░ рдХिрд╕ рдиाрдо рд╕े рд╢ुрд░ू рдХी рдЧрдИ рдеी?
Ans : рдкैрд▓ेрд╕ рдСрди рд╣्рд╡ीрд▓्рд╕, 1982 рдоें рджिрд▓्рд▓ी-рдЬрдпрдкुрд░ рдХे рдмीрдЪ
Que : рднाрд░рдд рдХी рдкрд╣рд▓ी рд░ेрд▓ рдиे рдоुंрдмрдИ рд╕े рдаाрдгे рддрдХ рдХिрддрдиी рджूрд░ी рддрдп рдХी рдеी
Ans : 34 рдХि.рдоी.
Que : рднाрд░рддीрдп рд░ेрд▓рд╡े рдХे рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯे рд╕्рдЯेрд╢рди ( рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рд╡рд░्рдг рдЕрдХ्рд╖рд░ों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े ) рдХा рдиाрдо рдХ्рдпा рд╣ै?
Ans : рдИрдм (IB)
Que : рдЖрдИ. рд╡ी. рдЖрд░. рдПрд╕. рдХी рдлुрд▓ рдлाрд░्рдо рдХ्рдпा рд╣ै
Ans : рдЗंрдЯрд░ेрдХ्рдЯिрд╡ рд╡ाрдпрд╕ рд░िрд╕्рдкोंрд╕ рд╕िрд╕्рдЯрдо
Que : рднाрд░рдд рдоें рд╕рдмрд╕े рдкрд╣рд▓ी рдЯ्рд░ेрди рдХрдм рдФрд░ рдХрд╣ाँ рдЪрд▓ी рдеी?
Ans : 16 рдЕрдк्рд░ैрд▓, 1853 рдХो, рдоुрдо्рдмрдИ рдПрд╡ं рдаाрдгे рдХे рдордз्рдп
Que : рд░ेрд▓рд╡े рдХे рд╕рдмрд╕े рд▓рдо्рдмे рдиाрдо рд╡ाрд▓ा рд╕्рдЯेрд╢рди рдХा рдиाрдо рдХ्рдпा рд╣ैं?
Ans : рд╡ेंрдХрдЯрдирд░рд╕िंрд╣ा рд░ाрдЬू рд╡ाрд░िрдкेрдЯा ( рддрдоिрд▓рдиाрдбु )
Que : рднाрд░рдд рдХा рд╕рдмрд╕े рд▓ंрдмा railway рдкूрд▓ рдХौрди рд╕ा рд╣ै
Ans : рдиेрд╣рд░ू рд╕ेрддु
Que : рднाрд░рддीрдп рд░ेрд▓рд╡े рдХा рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рд╡ рд╕ंрдЪाрд▓рди рдХिрд╕рдХे рдкाрд╕ рд╣ैं?
Ans : рд░ेрд▓рд╡े рдмोрд░्рдб
Que : Indian railway рдХा рдПрд╢िрдпा рдоें рдХौрди рд╕ा рд╕्рдеाрди рд╣ै
Ans : рдкрд╣рд▓ा
Que : рдоैрдд्рд░ी рдПрдХ्рд╕рдк्рд░ेрд╕ рдХिрди рджो рджेрд╢ो рдХे рдордз्рдп рдЪрд▓рддी рд╣ै
Ans : рднाрд░рдд рдФрд░ рдмंрдЧрд▓ाрджेрд╢
Que : рдЯी. рдПрдо. рдПрд╕. рдХी рдлुрд▓ рдлाрд░्рдо рдХ्рдпा рд╣ै
Ans : рдЯ्рд░ेрди рдоैрдиेрдЬрдоेंрдЯ рд╕िрд╕्рдЯрдо
Que : рдм्рд░ाрдб рдЧेрдЬ рд░ेрд▓ рдХी рдЪौрдбाрдИ рдХिрддрдиी рд╣ै
Ans : 1.676 рдоीрдЯрд░
Que : рднाрд░рдд рдХी рд╕рдмрд╕े рд▓рдо्рдмी рд░ेрд▓рдЧाрдб़ी рд╣ै-
Ans : рдк्рд░рдпाрдЧрд░ाрдЬ-рдПрдХ्рд╕рдк्рд░ेрд╕
Que : рднाрд░рдд рдХी рдкрд╣рд▓ी рд╡िрдзुрдд рд░ेрд▓ рдХौрди рд╕ी рдеी
Ans : рдбेрдХ्рдХрди рдХ्рд╡ीрди (рдХрд▓्рдпाрдг рд╕े рдкुрдгे)
Que : рднाрд░рддीрдп Railway рдХा рдоुрдЦ्рдпाрд▓рдп рдХрд╣ाँ рд╕्рдеिрдд рд╣ै
Ans : рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी рдоें
Que : рдЖрд░. рдЖрд░. рдПрдл. рдХी рдлुрд▓ рдлाрд░्рдо рдХ्рдпा рд╣ै
Ans : рд░ेрд▓рд╡े рд░िрд░्рдЬрд╡ेрд╢рди рдлोрд░्рдо
Que : рднाрд░рдд рдоें рд░ेрд▓рд╡े рдЬोрдиों рддрдеा рд░ेрд▓рд╡े рдбिрд╡ीрдЬрдиों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдХिрддрдиी рд╣ैं?
Ans : 17 рд░ेрд▓рд╡े рдЬोрди рддрдеा 67 рдбिрд╡ीрдЬрди
Que : рднाрд░рдд рдоें рднूрдоिрдЧрдд рд░ेрд▓ рдХрд╣ाँ рдЪрд▓рддी рд╣ैं?
Ans : рдХोрд▓рдХाрддा, рджिрд▓्рд▓ी рд╡ рдмंрдЧрд▓ुрд░ू
Que : рднाрд░рдд рдХा рд╕рдмрд╕े рд╡्рдпрд╕्рдд railway рд╕्рдЯेрд╢рди рдХौрди рд╕ा рд╣ै
Ans : рд▓рдЦрдирдК
Que : рднाрд░рдд рдХा рд╕рдмрд╕े рд╡्рдпрд╕्рдд рд░ेрд▓рд╡े рд╕्рдЯेрд╢рди рд╣ै-
Ans : рд▓рдЦрдирдК
Que : рдоेрдЯ्рд░ो рдоैрди рдЙрдкрдиाрдо рд╕े рдХौрди рдЬाрдиे рдЬाрддे рд╣ैं?
Ans : рд╢्рд░ीрдзрд░рди
Que : рд░ेрд▓ рдХोрдЪ рдлैрдХ्рдЯрд░ी рдЖрд░. рдПрд╕. рдПрдл. рдХрд╣ां рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै
Ans : рдХрдкूрд░рдерд▓ा
Que : рдЯी. рдЯी. рдИ. рдХी рдлुрд▓ рдлाрд░्рдо рдХ्рдпा рд╣ै
Ans : рдЯ्рд░ैрд╡рд▓िрдЧं рдЯिрдХрдЯ рдПрдЧ्рдЬेрдоिрдирд░
Que : Indian railway рдХा рд╕्рд▓ोрдЧрди рдХ्рдпा рд╣ै
Ans : рд▓ाрдИрдл рд▓ाрдИрди рдЖрдл рдж рдиेрд╢рди
Que : рдоैрдд्рд░ी рдПрдХ्рд╕рдк्рд░ेрд╕ рдХिрди рджो рджेрд╢ों рдХे рдмीрдЪ рдЪрд▓рддी рд╣ै?
Ans : рднाрд░рдд-рдмांрдЧ्рд▓ाрджेрд╢
Que : рднाрд░рдд рдХी рд╕рдмрд╕े рддेрдЬ рдЯ्рд░ेрди рдХौрди рд╕ी рд╣ै
Ans : рд╢рддाрдм्рджी рдПрдХ्рд╕рдк्рд░ेрд╕
Que : рднाрд░рдд рдХा рдкрд╣рд▓ा рдХрдо्рдкрдпुрдЯ्рд░ीрдХृрдд рдЖрд░рдХ्рд╖рдг рдХрд╣ाँ рд╢ुрд░ू рд╣ुрдЖ
Ans : рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी
Que : рдЖрд░. рдЖрд░. рдмी. рдХी рдлुрд▓ рдлाрд░्рдо рдХ्рдпा рд╣ै
Ans : рд░ेрд▓рд╡े рд░िрдХ्рд░ूрдЯрдоेंрдЯ рдмोрд░्рдб
Que : рднाрд░рдд рдоें рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХी рднрд░्рддी рд╣ेрддु рдХिрддрдиे рд░ेрд▓рд╡े рднрд░्рддी рдмोрд░्рдб рд╣ैं?
Ans : 19
Que : рднाрд░рддीрдп Railway рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХрдм рд╣ुрдИ
Ans : 16 рдЕрдк्рд░ैрд▓ 1853
Que : рднाрд░рдд рдХी рдкрд╣рд▓ी railway рд╕ुрд░ंрдЧ рдХा рдХ्рдпा рдиाрдо рдеा
Ans : рдкाрд░рд╕िрдХ рд░ेрд▓рд╡े
Que : рднाрд░рдд рдоें рд░ेрд▓ рд▓ाрдЗрди рдмिрдЫाрдиे рдХा рд╢्рд░ेрдп рдХिрд╕े рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ै?
Ans : рд▓ाрд░्рдб рдбрд▓рд╣ौрдЬी
Que : рднाрд░рдд рдХा рд╕рдмрд╕े рд▓рдо्рдмा рдк्рд▓ेрдЯрдлॉрд░्рдо рдХрд╣ाँ рд╣ैं?
Ans : рдЦрдб़рдЧрдкुрд░ ( рдк. рдмंрдЧाрд▓ )
Que : рд░ेрд▓ рдмрдЬрдЯ рдкेрд╢ рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рдкрд╣рд▓ा рднाрд░рддीрдп
Ans : рдЬोрди рдордеाрдИ
Que : рдбिрдЬрд▓ рд▓ोрдХोрдоोрдЯिрд╡ рдоोрдбрд░рдиीрдЬेрд╢рди рд╡рд░्рдХрд╕ рдХрд╣ां рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै
Ans : рдкрдЯिрдпाрд▓ा (рдкрдЬांрдм)
Que : рднाрд░рдд-рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдХे рдмीрдЪ рдХौрдирд╕ी рдЯ्рд░ेрди рдЪрд▓рддी рд╣ैं?
Ans : рд╕рдордЭौрддा рдПрдХ्рд╕рдк्рд░ेрд╕ рд╡ рдеाрд░ рдПрдХ्рд╕рдк्рд░ेрд╕
Que : рднाрд░рддीрдп рд░ेрд▓рд╡े рдХा рд╕्рдеाрдпी рд╢ुрднंрдХрд░ рдХ्рдпा рд╣ैं?
Ans : рднोрд▓ू ( рдЧाрд░्рдб рдХे рд░ूрдк рдоें рдЧрдЬ, рд╣рд░ी рдмрдд्рддी рд╡ाрд▓ी рд▓ाрд▓рдЯेрди рдЙрдаाрдП )
Que : рднाрд░рдд рдХे рдЖрдЬाрдж рд╣ोрдиे рдХे рдмाрдж рд╕рдмрд╕े рдкрд╣рд▓ा рд░ेрд▓ рдоंрдд्рд░ी рдХौрди рдмрдиा
Ans : рдЬोрди рдордеाрдИ
Que : Indian Railway рдо्рдпूрдЬिрдпрдо рдХрд╣ाँ рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै
Ans : рдЪाрдгрдХ्рдпाрдкुрд░ी (рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी)
Que : рдЖрд░. рдкी. рдПрдл. рдХी рдлुрд▓ рдлाрд░्рдо рдХ्рдпा рд╣ै
Ans : рд░ेрд▓рд╡े рдк्рд░ोрдЯेрдХ्рд╢рди рдлोрд░्рд╕
Que : рднाрд░рддीрдп рд░ेрд▓рд╡े рдХा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдпрдХрд░рдг рдХिрд╕ рд╡рд░्рд╖ рд╣ुрдЖ?
Ans : 1950 рдоें
Que : рднाрд░рдд рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдбा railway platform рдХрд╣ां рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै
Ans : рдЧोрд░рдЦрдкुрд░ рдоें
Que : рднाрд░рдд рдХी рдкрд╣рд▓ी рдорд╣िрд▓ा рд░ेрд▓ рдоंрдд्рд░ी рдХौрди рдеी
Ans : рдордорддा рдмैрдирд░्рдЬी
Que : рд░ेрд▓рд╡े рдоैрдиेрдЬрдоेंрдЯ рдЧुрд░ू рдХे рдиाрдо рд╕े рдХौрди рд░ेрд▓рдоंрдд्рд░ी рдк्рд░рд╕िрдж्рдз् рд╣ैं?
Ans : рд▓ाрд▓ू рдк्рд░рд╕ाрдж рдпाрджрд╡
Que : Indian railway рдХा рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рдХौрди рд╕ा рд╕्рдеाрди рд╣ै
Ans : рджूрд╕рд░ा
Que : рднाрд░рддीрдп Railway
рдХो рдХिрддрдиे рдЬोрди рдоें рдмांрдЯा рдЧрдпा рд╣ै
Ans : 17 рдЬोрди
Que : рд░ेрд▓ рд╡्рд╣ीрд▓ рдлैрдХ्рдЯрд░ी рдХрд╣ां рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै
Ans : рдпाрд▓ाрд╣рдХां (рдмैंрдЧрд▓ुрд░ू)
Que : рдкी. рдЖрд░. рдПрд╕. рдХी рдлुрд▓ рдлाрд░्рдо рдХ्рдпा рд╣ै
Ans : рдкैрд╕ेрдЬंрд░ рд░िрдЬрд░्рд╡ेрд╢рди рд╕िрд╕्рдЯрдо
Que : рднाрд░рдд рдоें рд╕рдмрд╕े рд▓рдо्рдмा рд░ेрд▓рдоाрд░्рдЧ рдХौрдирд╕ा рд╣ैं?
Ans : рдбिрдм्рд░ूрдЧрдв़ рд╕े рдХрди्рдпाрдХुрдоाрд░ी
Que : рднाрд░рддीрдп рд░ेрд▓рд╡े рдмोрд░्рдб рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХрдм рдХी рдЧрдИ рдеी?
Ans : рдоाрд░्рдЪ 1905 рдоें
Que : рднाрд░рдд рдХे рдХिрди рд░ाрдЬ्рдпों рдоें railway рд╕ुрд╡िрдзा рдирд╣ी рд╣ै
Ans : рдоेрдШाрд▓рдп рдФрд░ рд╕िрдХ्рдХिрдо
Que : рднाрд░рддीрдп рд░ेрд▓рд╡े рдХा рд╕рдмрд╕े рдКँрдЪा рд░ेрд▓рд╡े рд╕्рдЯेрд╢рди рдХौрдирд╕ा рд╣ैं?
Ans : рд╕िрдоिрд▓ीрдЧुрдб़ा
Que : рдЗंрдЯिрдЧрд░्рд▓ рдХोрдЪ рдлैрдХ्рдЯрд░ीрдЖрдИ. рд╕ी. рдПрдл. рдХрд╣ां рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै
Ans : рдЪेрди्рдирдИ
Que : рд╕्рдЯेрд╢рди рдЯिрдХрдЯ рдХा рд╡рд░्рддрдоाрди рдоूрд▓्рдп рдХ्рдпा рд╣ै?
Ans : 5 рд░ुрдкрдпा
Que : рдЖрдИ. рдЖрд░. рдПрд╕. рдХी рдлुрд▓ рдлाрд░्рдо рдХ्рдпा рд╣ै
Ans : рдЗंрдбिрдпрди рд░ेрд▓рд╡े рд╕्рдЯैंрдбрд░्рдб
Que : рднाрд░рдд рдХी рдкрд╣рд▓ी рдоैрдЯ्рд░ो рдЯ्рд░ेрди рдХрд╣ाँ рдЪрд▓ी
Ans : рдХोрд▓рдХाрддा
Que : рджेрд╢ рдХी рд╕рдмрд╕े рд▓рдо्рдмी рджूрд░ी рддрдп рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рд░ेрд▓рдЧाрдб़ी рд╣ैं
Ans : рд╡िрд╡ेрдХ рдПрдХ्рд╕рдк्рд░ेрд╕
Que : рднाрд░рдд рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдбा railway рдпाрд░्рдб рдХрд╣ां рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै
Ans : рдоुрдЧрд▓ рд╕рд░ाрдп
Que : рд░ेрд▓рд╡े рдмोрд░्рдб рдХрдм рд╕्рдеाрдкिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा
Ans : 1905 рдоे
Que : Railway staff collage рдХрд╣ाँ рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै
Ans : рд╡рдбौрджрд░ा рдоें
Que : рднाрд░рддीрдп Railway рдкрд░ рдХिрд╕рдХा рдПрдХाрдзिрдХाрд░ рд╣ै
Ans : рднाрд░рдд рд╕рд░рдХाрд░ рдХा
Que : рднाрд░рддीрдп рд░ेрд▓рд╡े рдоें рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдЖрдорджрдиी рдХा рдЬрд░िрдпा рдХ्рдпा рд╣ैं?
Ans : рдоाрд▓ рднाрдб़ा
Que : рдкी. рдПрди. рдЖрд░. рдХी рдлुрд▓ рдлाрд░्рдо рдХ्рдпा рд╣ै
Ans : рдкैрд╕ेрдЬंрд░ рдиेрдо рд░िрдХाрд░्рдб
Que : рднाрд░рдд рдоें рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯी рд░ेрд▓рд╡े рджूрд░ी рд╣ै-
Ans : рдиाрдЧрдкुрд░ рд╕े рдЕрдЬрдиी ( 3 рдХिрдоी. )
Que : рдХिрд╕ рд░ेрд▓ рдХा рд░ूрдЯ рд╕рдмрд╕े рд▓рдо्рдмा рд╣ै
Ans : рд╡िрд╡ेрдХ рдПрдХ्рд╕рдк्рд░ेрд╕
*рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕ंрд╕्рдеाрди рдПрд╡ं рд╕्рдеाрди*
*1. рдк्рд▓ाрдЬ्рдоा рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рдЧाँрдзीрдирдЧрд░
*2. рднाрд░рддीрдп рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЬैрд╡िрдХ рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рдХोрд▓рдХाрддा
*3. рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рдХाँрдЪ рддрдеा рдоृрддिрдХा рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рдХोрд▓рдХाрддा
*4. рднाрд░рддीрдп рдоौрд╕рдо рд╡ेрдзрд╢ाрд▓ा*
рдкुрдгे
*5. рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕рдоुрдж्рд░ी рд╡िрдЬ्рдЮाрди рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рдкрдгрдЬी
*6. рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рддрдо्рдмाрдХू рд╢ोрдз рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рд░ाрдЬрдоुंрджрд░ी
*7. рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рд▓ीрдЪी рдЕрдиुрд╕рди्рдзाрди рдХेंрдж्рд░*
рдоुрдЬрдл्рдлрд░рдкुрд░
*8. рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдзाрддु рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдк्рд░рдпोрдЧрд╢ाрд▓ा*
рдЬрдорд╢ेрджрдкुрд░
*9. рдХोрд╢рдХीрдп рддрдеा рдЖрдгрд╡िрдХ рдЬीрд╡рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдХेंрдж्рд░*
рд╣ैрджрд░ाрдмाрдж
*10. рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рдпांрдд्рд░िрдХ рдЗंрдЬीрдиिрдпрд░िंрдЧ рдЕрдиुрд╕рди्рдзाрди рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рджुрд░्рдЧाрдкुрд░
*11. рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рдЪाрд╡рд▓ рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рдХрдЯрдХ
*12. рдХेंрдж्рд░ीрдп рдЖрд▓ू рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рд╢िрдорд▓ा
*13. рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рднрд╡рди рдиिрд░्рдоाрдг рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рд░ुрдб़рдХी
*14.рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рд╡рди рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рджेрд╣рд░ाрджूрди
*15. рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рд╡िрд╖ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рд▓рдЦрдирдК
*16. рдХेंрдж्рд░ीрдп рд╡рдирд╕्рдкрддि рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рд▓рдЦрдирдК
*18. рднाрд░рддीрдп рдХृрд╖ि рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी
*19. рднाрд░рддीрдп рдоौрд╕рдо рд╡िрдЬ्рдЮाрди рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी
*20. рднाрд░рддीрдп рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд░ाрдЬрдоाрд░्рдЧ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг*
рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी
*21. рдХेंрдж्рд░ीрдп рд╕рдб़рдХ рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी
*22. рдЕрдЦिрд▓ рднाрд░рддीрдп рдЖрдпुрд░्рд╡िрдЬ्рдЮाрди рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी
*23. рдХेंрдж्рд░ीрдп рдЧрди्рдиा рдк्рд░рдЬрдирди рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рдХोрдпрдо्рдмрдЯूрд░
*24. рднाрд░рддीрдп рдЪीрдиी рддрдХрдиीрдХी рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рдХाрдирдкुрд░
*25. рдХेंрдж्рд░ीрдп рдиाрд░िрдпрд▓ рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рдХाрд╢рд░рдЧोрдб
*26. рднाрднा рдкрд░рдоाрдгु рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рдХेंрдж्рд░*
рдЯ्рд░ाрдо्рдмे
*27. рднाрд░рддीрдп рдЦрдЧोрд▓ рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рдмंрдЧрд▓ुрд░ु
*28. рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдбेрдпрд░ी рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рдХрд░рдиाрд▓
*29. рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рднू рднौрддिрдХी рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рд╣ैрджрд░ाрдмाрдж
*30. рднाрд░рддीрдп рдкुрд░ाрддाрдд्рдд्рд╡िрдХ рд╕рд░्рд╡ेрдХ्рд╖рдг рд╡िрднाрдЧ*
рдХोрд▓рдХाрддा
*31. рдХेंрдж्рд░ीрдп рдЬूрдЯ рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХी рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рдХोрд▓рдХाрддा
*32. рдбीрдЬрд▓ рд▓ोрдХोрдоोрдЯिрд╡ рд╡рд░्рдХ्рд╕*
рд╡ाрд░ाрдгрд╕ी
*33. рднाрд░рддीрдп рднू - рдЪुрдо्рдмрдХीрдп рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рдоुंрдмрдИ
*34. рдХेंрдж्рд░ीрдп рдЦрдирди рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рдзрдирдмाрдж
*35. рдХेंрдж्рд░ीрдп рдИрдзрди рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рдЭрд░рд╕ुрдЧोрдб़ा
*36. рднाрд░рддीрдп рд▓ौрд╣ рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рд░ांрдЪी
*37. рдХेंрдж्рд░ीрдп рдирдордХ рдФрд░ рд╕рдоुрдж्рд░ी рд░ाрд╕ाрдпрди рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рднाрд╡рдирдЧрд░
*38. рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рдЦाрдж्рдп рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХी рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рдоैрд╕ूрд░
*39. рдХрдкрдб़ा рдЙрдж्рдпोрдЧ рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рдЕрд╣рдорджाрдмाрдж
*40. рдХेंрдж्рд░ीрдп рдЪрдордб़ा рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рдЪेрди्рдирдИ
*41. рдЙрдЪ्рдЪ рдЕрдХ्рд╖ांрд╢ рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рдк्рд░рдпोрдЧрд╢ाрд▓ा*
рдЧुрд▓рдорд░्рдЧ
*42. рдХेंрдж्рд░ीрдп рд╢ाрдХ-рднाрдЬी рдк्рд░рдЬрдирди рдХेंрдж्рд░*
рдХुрд▓्рд▓ू
*43. рд╕ेрди्рдЯрд░ рдлॉрд░ DNA рдлिंрдЧрд░ рдк्рд░िँрдЯिँрдЧ рдПрдг्рдб рдбाрдпрдЧ्рдиोрд╕्рдЯिрдХ्рд╕*
рд╣ैрджрд░ाрдмाрдж
*44. рдХेंрдж्рд░ीрдп рдлрд╕рд▓ рд╢ोрдз рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рдд्рд░िрд╡ेंрдж्рд░рдо
*45. рдХेंрдж्рд░ीрдп рдХрдкाрд╕ рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рдиाрдЧрдкुрд░
*46. рдХेंрдж्рд░ीрдп рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдЗंрдЬीрдиिрдпрд░िंрдЧ рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рдиाрдЧрдкुрд░
*47. рднाрд░рддीрдп рдмाрдЧрд╡ाрдиी рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рд╕ंрд╕्рдеाрди*
рдмंрдЧрд▓ूрд░ू
*48. рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕ोрдпाрдмीрди рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рдХेंрдж्рд░*
рдЗंрджौрд░
*49. рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рдЪाрд░ा рдмीрдЬ рдЙрдд्рдкाрджрди рдлाрд░्рдо*
рдХрд░्рдиाрдЯрдХ рдоें рд╣ैрд╕рд░рдШрдЯ
рднाрд░рдд рдоें рд▓реЬрдХिрдпों рдХे рд▓िрдП рдХुрдЫ рдпोрдЬрдиाрдПं
• рдзрди рд▓рдХ्рд╖्рдоी рдпोрдЬрдиा – рднाрд░рдд рд╕рд░рдХाрд░ (рдорд╣िрд▓ा рдФрд░ рдмाрд▓ рд╡िрдХाрд╕ рдоंрдд्рд░ाрд▓рдп)
• рднाрдЧ्рдпрд▓рдХ्рд╖्рдоी рдпोрдЬрдиा – рдХрд░्рдиाрдЯрдХ
• рд▓ाрдбрд▓ी рд▓рдХ्рд╖्рдоी рдпोрдЬрдиा – рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢
• рдмाрд▓िрдХा рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдпोрдЬрдиा – рдЖंрдз्рд░ рдк्рд░рджेрд╢
• рд▓ाрдбрд▓ी рдпोрдЬрдиा – рджिрд▓्рд▓ी рдФрд░ рд╣рд░िрдпाрдгा
• рд░ाрдЬрд▓рдХ्рд╖्рдоी рдпोрдЬрдиा – рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди (рдмंрдж рдХрд░ рджी рдЧрдИ рд╣ै)
• рдмाрд▓िрдХा рд╕рдоृрдж्рдзि рдпोрдЬрдиा (рдмीрдПрд╕рд╡ाрдИ) – рдЧुрдЬрд░ाрдд
• рдмेрдЯी рд╣ै рдЕрдирдоोрд▓ рдпोрдЬрдиा – рд╣िрдоाрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢
• рд░рдХ्рд╖рдХ рдпोрдЬрдиा – рдкंрдЬाрдм
• рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдХрди्рдпा рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдпोрдЬрдиा – рдмिрд╣ाрд░
• рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдХрди्рдпा рд╡िрд╡ाрд╣ рдпोрдЬрдиा – рдмिрд╣ाрд░
• рдХुंрдЕрд░рдмाрдЗрдиू рдордоेрд░ू рдпोрдЬрдиा – рдЧुрдЬрд░ाрдд
• рдЗंрджिрд░ा рдЧांрдзी рдмाрд▓िрдХा рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдпोрдЬрдиा – рд╣िрдоाрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢
• рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдХрди्рдпाрджाрди рдпोрдЬрдиा – рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢
*ЁЯМЕЁЯЧЮ рд╕рдоाрдЪाрд░ рд╕ुрдк्рд░рднाрддЁЯМЕ*
*11 рдЬूрди, 2018 рд╕ोрдорд╡ाрд░*
ЁЯФ░ЁЯФ░ЁЯФ░
ЁЯФ║ *_THE HEADLINES:-_*
★Prime Minister Narendra Modi calls for increasing connectivity in Shangahai Cooperation Organisation region; says India welcomes connectivity projects which are inclusive, sustainable and also respect territorial integrity and sovereignty of countries.
★In Jammu and Kashmir, six terrorists killed as Army foils infiltration bid in Keran Sector of Kupwara district.
★MeT Department forecasts heavy rain and thunderstorms in several places in north India; death toll rises to 16 in rain related incidents in Kerala.
★US President Donald Trump and North Korean leader Kim Jong Un reach Singapore ahead of the historic summit on Tuesday.
★In Women's Cricket, Bangladesh lifts Asia Cup Twenty-20 trophy defeating India by three wickets in Kuala Lumpur
ЁЯФ┤ *_рдоुрдЦ्рдп рд╕рдоाрдЪाрд░ :-_*
▪рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдиे рд╢ंрдШाрдИ рд╕рд╣рдпोрдЧ рд╕ंрдЧрдарди рджेрд╢ों рдХे рдмीрдЪ рд╕ंрдкрд░्рдХ рдмрдв़ाрдиे рдХा рдЖрд╣्рд╡ाрди рдХिрдпा। рдХрд╣ा- рднाрд░рдд рдЙрди рд╕рднी рд╕рдо्рдкрд░्рдХ рдкрд░िрдпोрдЬрдиाрдУं рдХा рд╕्рд╡ाрдЧрдд рдХрд░рддा рд╣ै рдЬो рд╕рдоाрд╡ेрд╢ी рдЯिрдХाрдК рдФрд░ рдХाрд░рдЧрд░ рд╣ों рддрдеा рдХ्рд╖ेрдд्рд░ीрдп рдЕрдЦंрдбрддा рдФрд░ рджेрд╢ों рдХी рд╕ंрдк्рд░рднुрддा рдХे рд╕рдо्рдоाрди рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ों
▪рдЬрдо्рдоू-рдХрд╢्рдоीрд░ рдоें рдХुрдкрд╡ाрдб़ा рдЬिрд▓े рдХे рдХेрд░рди рд╕ेрдХ्рдЯрд░ рдоें рд╕ेрдиा рдиे рдШुрд╕рдкैрда рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдХрд░ рд░рд╣े рдЫрд╣ рдЖрддंрдХрд╡ाрджिрдпों рдХो рдоाрд░ рдЧिрд░ाрдпा
▪рдЙрдд्рддрд░ рднाрд░рдд рдХे рдХрдИ рд╣िрд╕्рд╕ों рдоें рднाрд░ी рд╡рд░्рд╖ा рдФрд░ рдзूрд▓ рднрд░ी рдЖंрдзी рдЪрд▓рдиे рдХा рдкूрд░्рд╡ा рдЕрдиुрдоाрди। рдХेрд░рд▓ рдоें рд╡рд░्рд╖ा рд╕ंрдмंрдзिрдд рдШрдЯрдиाрдУं рдоें рдорд░рдиे рд╡ाрд▓ों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा 16 рдкрд╣ुंрдЪी
▪рдЕрдорд░ीрдХी рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдбॉрдирд▓्рдб рдЯ्рд░ंрдк рдФрд░ рдЙрдд्рддрд░ рдХोрд░िрдпा рдХे рдиेрддा рдХिрдо рдЬोंрдЧ рдЙрди рдоंрдЧрд▓рд╡ाрд░ рдХो рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ी рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рд╢िрдЦрд░ рдмैрдардХ рдХे рд▓िрдП рд╕िंрдЧाрдкुрд░ рдкрд╣ुंрдЪे
▪рдорд╣िрд▓ा рдХ्рд░िрдХेрдЯ рдоें рдХ्рд╡ाрд▓ाрд▓рдо्рдкुрд░ рдоें рдмांрдЧ्рд▓ाрджेрд╢ рдиे рднाрд░рдд рдХो рддीрди рд╡िрдХेрдЯ рд╕े рд╣рд░ाрдХрд░ рдЯ्рд╡ेंрдЯी-рдЯ्рд╡ेंрдЯी рдПрд╢िрдпा рдХрдк рдЯ्рд░ॉрдлी рдЬीрддी
ЁЯТв *_рд╡िрд╡िрдз рдЦрдмрд░ें_*
♦рд╣рд░िрдпाрдгा-рдЦрдЯ्рдЯрд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдорд╣िрд▓ा IAS рдЕрдзिрдХाрд░ी рдиे рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдоुрдЦ्рдп рд╕рдЪिрд╡ рдкрд░ рд▓рдЧाрдпा рдпौрди рд╢ोрд╖рдг рдХा рдЖрд░ोрдк
♦рдкीрдПрдо рдиे рдкाрдХ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рд╕े рдЧрд░्рдордЬोрд╢ी рд╕े рдоिрд▓ाрдпा рд╣ाрде
♦рдЕрдорд░ीрдХा рдоें рдмрдиा рджुрдиिрдпा рдХा рд╕рдмрд╕े рдкाрд╡рд░рдлुрд▓ рд╕ुрдкрд░рдХрдо्рдкрдпूрдЯрд░
♦рдЫрдд्рддीрд╕рдЧрдв़ рдоें рдЧрд░рдЬे рд╢ाрд╣, рдХрд╣ा- рджेрд╢ рдХी рдЬрдирддा рдХो рдЪाрд░ рдкीреЭी рдХा рд╣िрд╕ाрдм рджें рд░ाрд╣ुрд▓
♦рд╕्рдоृрддि рдИрд░ाрдиी рдХा рдлिрд░ рдШрдЯा рдХрдж, рдиीрддि рдЖрдпोрдЧ рд╕े рднी рд╣ुрдИ рдЫुрдЯ्рдЯी
♦SCO рд╕рдоिрдЯ рдоें рдмोрд▓े PM- рдкрдб़ोрд╕ी рджेрд╢ों рдХे рд╕ाрде рд╕ंрдкрд░्рдХ рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рдиा рднाрд░рдд рдХी рдк्рд░ाрдердоिрдХрддा
♦JEE Advanced рдХा рд░िрдЬрд▓्рдЯ рдШोрд╖िрдд , рд░ुрдб़рдХी рдХे рдк्рд░рдгрдм рдЧोрдпрд▓ рдмрдиे рдЯॉрдкрд░
♦рдоुंрдмрдИ-рд╣ाрд╡рдб़ा рдоेрд▓ рдХे 3 рдбिрдм्рдмे рдЙрддрд░े рдкрдЯрд░ी рд╕े, 12 рдЯ्рд░ेрдиें рд░рдж्рдж
♦рдХेрдЬрд░ीрд╡ाрд▓ рдХा рдЖрд░ोрдк- рдоुрдЭे рдлंрд╕ाрдиा рдЪाрд╣рддी рд╣ै CBI рдФрд░ ACB
♦рдорд╣िрд▓ा рдПрд╢िрдпा рдХрдкः рдмांрдЧ्рд▓ाрджेрд╢ рдиे рднाрд░рдд рдХो рддीрди рд╡िрдХेрдЯ рд╕े рд╣рд░ाрдпा
♦рддेрдЬ рдк्рд░рддाрдк рдиे рдкाрд░्рдЯी рдХो рдПрдХрдЬुрдЯ рдФрд░ рдордЬрдмूрдд рдХрд░рдиे рдХी рдмाрдд рдХीः рддेрдЬрд╕्рд╡ी рдпाрджрд╡
♦рдЕрдорд░рдиाрде рдпाрдд्рд░ा:рдЬрдо्рдоू рдХрд╢्рдоीрд░ рдкुрд▓िрд╕ рдиे рдХेंрдж्рд░ рд╕े рдоांрдЧे 22 рд╣рдЬाрд░ рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдЬрд╡ाрди
♦рдЕрдм UPSC рдкाрд╕ рдХिрдП рдмिрдиा рдмрдиेंрдЧे рдЕрдзिрдХाрд░ी, рдоोрджी рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рд▓िрдпा рдмрдб़ा рдлैрд╕рд▓ा
♦SCO Summit 2018: рдкीрдПрдо рдоोрджी рдиे BRI рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ोрдиे рд╕े рдХिрдпा рдЗрдирдХाрд░
♦рдкीрдПрдо рдоोрджी рдХी рд╣рдд्рдпा рдХी рд╕ाрдЬिрд╢, рд╢рд░рдж рдкрд╡ाрд░ рдиे рдзрдордХी рд╡ाрд▓े рдкрдд्рд░ рдкрд░ рдЙрдаाрдП рд╕рд╡ाрд▓
♦рдЯ्рд░ंрдк рдиे рдЬी- 7 рдХे рдмाрдж рдЯ्рд╡ीрдЯ рдХрд░ рдпूрд░ोрдк рдХे рд╕ाрде рд╡िрд╢्рд╡рд╕рдиीрдп рд╕ंрдмंрдз рдХो рдХिрдпा рддाрд░- рддाрд░: рдЬрд░्рдордиी
♦рдЙрдд्рддрд░ рдХोрд░िрдпा рдХे рд╕ाрде рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рд╕рдо्рдоेрд▓рди рдХे рд▓िрдП рд╕िंрдЧाрдкुрд░ рдкрд╣ुंрдЪे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдЯ्рд░ंрдк
♦рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдХैрдмिрдиेрдЯ рд╡िрд╕्рддाрд░ рд╕े рдиाрдЦुрд╢ MLA рдХे рдоुрдж्рджे рдкрд░ рд╣ुрдИ рдЪрд░्рдЪा: рдбिрдк्рдЯी рдЬी. рдкрд░рдоेрд╢्рд╡рд░
♦рддेрд▓ंрдЧाрдиा рдХी рд╕рдмрд╕े рдХрдо рдЙрдо्рд░ рдХी рдЗंрдЬीрдиिрдпрд░ рдмрдиीं рдХाрд╕ीрднрдЯ्рдЯ
♦рд╣िрдоाрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢ः рдмैрди рдХे рдмाрд╡рдЬрджू рдирд╣ीं рд░ुрдХ рд░рд╣ा рдк्рд▓ाрд╕्рдЯिрдХ рдХा рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓, рднाрд░ी рдмाрд░िрд╢ рд╕े рд╕рдб़рдХों рдкрд░ рдЖрдпा рдХрдЪрд░ा
♦рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдоें рдХेрдЬрд░ीрд╡ाрд▓ рдХी рдЙрдкрд╕्рдеिрддि 10 рдк्рд░рддिрд╢рдд рд╕े рднी рдХрдо: рдХрдкिрд▓ рдоिрд╢्рд░ा
♦рдХेрд░рд▓ः рднाрд░ी рдмाрд░िрд╢ рдХे рдЪрд▓рддे 13 рд▓ोрдЧों рдХी рдоौрдд, рдХрдИ рдЬिрд▓ों рдоें рдмाрд░िрд╢ рдЬाрд░ी
♦рд╕рд▓рдоाрди рдЦाрди рдХी рд╣рдд्рдпा рдХी рд╕ाрдЬिрд╢ рдХा рд╣ुрдЖ рдЦुрд▓ाрд╕ा, рдмाрд▓рдХрдиी рдоें рдЧोрд▓िрдпों рд╕े рднूрдирдиा рдЪाрд╣рддा рдеा рдмिрд╢्рдиोрдИ рдЧैंрдЧ, рдЧिрд░рдл्рддाрд░ рд╣ुрдЖ рд╢ूрдЯрд░
♦''рд╕ंрдкрд░्рдХ рдлॉрд░ рд╕рдорд░्рдерди'' рдЕрднिрдпाрди рдХे рддрд╣рдд рдЗрди рдмрдб़ी рд╣рд╕्рддिрдпों рд╕े рдоिрд▓े рд╕ीрдПрдо рдпोрдЧी рдФрд░ рдзрд░्рдоेंрдж्рд░ рдк्рд░рдзाрди
♦рд╕िंрдЧाрдкुрд░ рдоें рдлिрд░ рдРрдХ्рд╢рди рдоें рджिрдЦे рдХिрдо рдХे 'рд░рдиिंрдЧ рдмॉрдбीрдЧाрд░्рдб'
♦рдирд╡ाрдЬ рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХेрд╕ рдкрд░ рдПрдХ рдорд╣ीрдиे рдХे рднीрддрд░ рд╣ोрдЧी рд╕ुрдирд╡ाрдИ
♦рдЬी 7 рд╕рдо्рдоेрд▓рди рдмрдиा рдордЬाрдХ, рдкुрддिрди рдиे рд░ूрд╕ рдХी рдЖрд▓ोрдЪрдиा рдХो рдЧрдкрд╢рдк рдХрд╣рдХрд░ рдЦाрд░िрдЬ рдХिрдпा, рдЯ्рд░ंрдк рднी рдиाрдЦुрд╢
♦рднाрд░рдд, рдкाрдХ рдХे рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ोрдиे рд╕े SCO рдХी рддाрдХрдд рдмрдв़ेрдЧी: рдЪिрдирдлिंрдЧ
♦рд╕िрдЦ рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддा рдХी рд╣рдд्рдпा рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдкाрдХ рдоें рдк्рд░рджрд░्рд╢рди
♦SCO рд╕рдоिрдЯ рдоें рдкीрдПрдо рдоोрджी рдХा рдкाрдХ рдХे рдЖрддंрдХ рдкрд░ рдиिрд╢ाрдиा, рдмोрд▓े-рдЕрдлрдЧाрди рд╕рдмрд╕े рджुःрдЦрдж рдЙрджाрд╣рд░рдг
♦рдбॉрдирд▓्рдб рдЯ्рд░ंрдк рдХे рдЯ्рд╡ीрдЯ рд╕े рджिрдЦी G7 рдоें рджрд░ाрд░, рднрд╡िрд╖्рдп рдкрд░ рдЦрддрд░ा?
♦‘рдЯ्рд░ूрдкिंрдЧ рдж рдХрд▓рд░’ рдкрд░ेрдб рдоें рд╣िрд╕्рд╕ा рд▓ेрдиे рд╡ाрд▓े рдкрд╣рд▓े рдкрдЧрдб़ीрдзाрд░ी рд╕िрдЦ рд╕ैрдиिрдХ рдмрдиे рдЪрд░рдгрдк्рд░ीрдд рд╕िंрд╣ рд▓ाрд▓
♦рдм्рд░рд╣्рдордкुрдд्рд░ рдирджी рдХे рдк्рд░рд╡ाрд╣ рдХी рдЬाрдирдХाрд░ी рджेрдЧा рдЪीрди, рдЪाрд╡рд▓ рдХे рдиिрд░्рдпाрдд рдХो рд▓ेрдХрд░ рднी рд╕рдордЭौрддा
♦рд╕िंрдЧाрдкुрд░ рд╕рдоिрдЯ рдХिрдо рдХे рд▓िрдП рдЖрдЦिрд░ी рдоौрдХा рд╣ोрдЧाः рдЯ्рд░ंрдк
♦рд╡ुрд╣ाрди рдЬैрд╕ी рдЕрдиौрдк
рдЪाрд░िрдХ рд╕рдоिрдЯ рдХे рд▓िрдП рдЕрдЧрд▓े рд╕ाрд▓ рднाрд░рдд рдЖрдПंрдЧे рдЪीрди рдХे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдЪिрдирдлिंрдЧ
♦рднाрд░рдд, рдЕрдоेрд░िрдХा рдФрд░ рдЬाрдкाрди рдХे рдоाрд▓ाрдмाрд░ рдпुрдж्рдзाрдн्рдпाрд╕ рдкрд░ рдЪीрди рдХी рдирдЬрд░
♦рдЖрдо рдЪुрдиाрд╡ рдоें рдХिрд╕्рдордд рдЖрдЬрдоा рд╕рдХрддे рд╣ैं рдкрд░рд╡ेрдЬ рдоुрд╢рд░्рд░рдл, рд▓ौрдЯेंрдЧे рдкाрдХिрд╕्рддाрди
CURRENT AFFAIRS HINDI
ЁЯФ╖1. рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рдХिрд╕ рджेрд╢ рдХे рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдиे рдЕрдкрдиे рдкрдж рд╕े рдЗрд╕्рддीрдлा рджिрдпा рд╣ै?*
рдЬॉрд░्рдбрди рдХे рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рд╣ाрдиी рдЕрд▓-рдоुрд▓्рдХी рдиे рдЕрдкрдиे рдкрдж рд╕े рдЗрд╕्рддीрдлा рджिрдпा рд╣ै| рдЗрди्рд╣ोрдиें рдЬॉрд░्рдбрди рдоें рдЪрд▓ рд░рд╣े рд╡िрд░ोрдз-рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдХे рдХाрд░рдг рдЕрдкрдиे рдкрдж рд╕े рдЗрд╕्рддीрдлा рджिрдпा рд╣ै| рдЬॉрд░्рдбрди рдоें рдк्рд░рджрд░्рд╢рдирдХाрд░ी рдЖрдпрдХрд░ рдХाрдиूрди рдХो рд╡ाрдкिрд╕ рд▓ेрдиे рдХी рдоांрдЧ рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं| рдпрд╣ рдХाрдиूрди 2016 рдоें рдЬॉрд░्рдбрди рдФрд░ рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдоुрдж्рд░ा рдХोрд╖ рдХे рдмीрдЪ рд╣рд╕्рддाрдХ्рд╖рд░िрдд 70 рдХрд░ोрдб़ рдбॉрд▓рд░ рдХे рд╡िрд╕्рддाрд░िрдд рдлंрдб рд╕ुрд╡िрдзा рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдХे рд╣िрд╕्рд╕े рдХे рд░ूрдк рдоें рдХрдИ рд╡िрдд्рддीрдп рд╕ुрдзाрд░ों рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рд╣ै| рдЗрд╕ рд╡िрдзेрдпрдХ рдХा рдоुрдЦ्рдп рд▓рдХ्рд╖्рдп рдХрд░ рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ рдХो рдмेрд╣рддрд░ рдХрд░рдиा, рдХрд░ рдЪोрд░ी рдкрд░ рд▓рдЧाрдо рд▓рдЧाрдиा рдФрд░ рдХрд░ рдЖрдп рдХो рдмрдв़ाрдиा рд╣ै|
*ЁЯФ╖2. рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рдХिрд╕ рджेрд╢ рдХी рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХो рдб्рд░ाрдЗрд╡िंрдЧ рд▓ाрдЗрд╕ेंрд╕ рджेрдиा рд╢ुрд░ू рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै?*
рд╕рдКрджी рдЕрд░рдм рдХी рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХो рдб्рд░ाрдЗрд╡िंрдЧ рд▓ाрдЗрд╕ेंрд╕ рджेрдиा рд╢ुрд░ू рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै| рд╕рдКрджी рдЕрд░рдм рджुрдиिрдпा рдоें рдПрдХрдоाрдд्рд░ рдРрд╕ा рджेрд╢ рд╣ै рдЬрд╣ां рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХे рдЧाрдб़ी рдЪрд▓ाрдиे рдкрд░ рд░ोрдХ рдеी| рд╕рдКрджी рд╢ाрд╣ рдоोрд╣рдо्рдордж рдмिрди рд╕рд▓рдоाрди рдиे рд╡рд░्рд╖ 2017 рдоें рдПрдХ рдЖрджेрд╢ рдЬाрд░ी рдХिрдпा рдеा рдЬिрд╕рдХे рдоुрддाрдмिрдХ рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХो рдб्рд░ाрдЗрд╡िंрдЧ рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै|
*ЁЯФ╖3. рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рдкрд╣рд▓ी рд╣ेрд▓ी-рдЯैрдХ्рд╕ी рд╕ेрд╡ा рдХрд╣ाँ рдкрд░ рд╢ुрд░ू рдХी рдЧрдИ рд╣ै?*
рдкрд╣рд▓ी рд╣ेрд▓ी-рдЯैрдХ्рд╕ी рд╕ेрд╡ा рд╢िрдорд▓ा рдФрд░ рдЪंрдбीрдЧреЭ рдХे рдордз्рдп рд╢ुрд░ू рдХी рдЧрдИ рд╣ै| рдЗрд╕ рд╣ेрд▓ी-рдЯैрдХ्рд╕ी рд╕ेрд╡ा рдоें рдк्рд░рддि рд╡्рдпрдХ्рддि рди्рдпूрдирддрдо рдХिрд░ाрдпा 2,999 рд░ुрдкрдпे рд╣ोрдЧा| рдпрд╣ рд╕ेрд╡ा рдкрд╡рди рд╣ंрд╕ рд╣ेрд▓िрдХॉрдк्рдЯрд░ рд▓िрдоिрдЯेрдб рдХी рд╕рд╣ाрдпрддा рд╕े рд╢ुрд░ू рдХी рдЧрдИ рд╣ै|
*ЁЯФ╖4. рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рдХिрд╕ рд░ेрд▓рд╡े рд╕्рдЯेрд╢рди рдХा рдиाрдо рдмрджрд▓рдХрд░ рджीрдирджрдпाрд▓ рдЙрдкाрдз्рдпाрдп рд░рдЦा рдЧрдпा рд╣ै?*
рдоुрдЧрд▓ рд╕рд░ाрдп рд░ेрд▓рд╡े рд╕्рдЯेрд╢рди рдХा рдиाрдо рдмрджрд▓рдХрд░ рджीрдирджрдпाрд▓ рдЙрдкाрдз्рдпाрдп рд░рдЦा рдЧрдпा рд╣ै| рджीрдирджрдпाрд▓ рдЙрдкाрдз्рдпाрдп рд╕्рд╡рдпंрд╕ेрд╡рдХ рд╕ंрдШ рдХे рд╡िрдЪाрд░рдХ рдеे| рджीрдирджрдпाрд▓ рдЙрдкрдз्рдпाрдп 1968 рдоें рдЗрд╕ी рд░ेрд▓рд╡े рд╕्рдЯेрд╢рди рдХे рдиिрдХрдЯ рдоृрдд рдкाрдпे рдЧрдпे рдеे|
*ЁЯФ╖5. рд╢рд░ीрдл рдЗрд╕्рдоाрдЗрд▓ рдХौрди рд╣ै?*
рд╢рд░ीрдл рдЗрд╕्рдоाрдЗрд▓ рдоिрд╕्рд░ рдХे рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рд╣ै| рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рдЗрди्рд╣ोрдиें рдЕрдкрдиे рдкрдж рд╕े рдЗрд╕्рддीрдлा рджे рджिрдпा рд╣ै| рдЗрдирдХा рдЗрд╕्рддीрдлा рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдкрд░ंрдкрд░ा рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рд╣ै, рдЬिрд╕рдоें рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдХे рдирдП рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдХे рдоौрдХे рдкрд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдЗрд╕्рддीрдлा рджेрддी рд╣ै| рд╢рд░ीрдл рд╕िрддंрдмрд░ 2015 рд╕े рдоिрд╕्рд░ рдХे рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдкрдж рдкрд░ рдЕрдкрдиी рд╕ेрд╡ाрдПँ рджे рд░рд╣े рдеे|
*ЁЯФ╖6. рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें ‘рдорд╣ा рд╕рдо्рдк्рд░ोрдХ्рд╖рдгрдо’ рдиाрдордХ рдЕрдиुрд╖्рдаाрди рдХрд╣ाँ рдкрд░ рдЖрдпोрдЬिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै?*
‘рдорд╣ा рд╕рдо्рдк्рд░ोрдХ्рд╖рдгрдо’ рдиाрдордХ рдЕрдиुрд╖्рдаाрди рд╕िंрдЧाрдкुрд░ рдоें рд╕्рдеिрдд 100 рд╡рд░्рд╖ों рдХे рдЕрдзिрдХ рдкुрд░ाрдиे рд╣िंрджू рдоंрджिрд░ рдоें рдЖрдпोрдЬिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै| рдпрд╣ рдЕрдиुрд╖्рдаाрди рд╣рд░ 12 рд╕े 15 рд╡рд░्рд╖ рдоें рдПрдХ рдмाрд░ рдЖрдпोрдЬिрдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै|
*ЁЯФ╖7. рдкрд╣рд▓ा рджिрд╡्рдпांрдЧ рдХ्рд░िрдХेрдЯ рд╡рд░्рд▓्рдб рдХрдк рдХिрд╕ рджेрд╢ рдоें рдЖрдпोрдЬिрдд рдХिрдпा рдЬाрдпेрдЧा?*
рдкрд╣рд▓ा рджिрд╡्рдпांрдЧ рдХ्рд░िрдХेрдЯ рд╡рд░्рд▓्рдб рдХрдк рдЗंрдЧ्рд▓ैंрдб рдоें рдЖрдпोрдЬिрдд рдХिрдпा рдЬाрдпेрдЧा| рдлिрдЬिрдХрд▓ी рдЪैрд▓ेंрдЬ्рдб рдХ्рд░िрдХेрдЯ рд╡рд░्рд▓्рдб рдХрдк рдЖрдИрд╕ीрд╕ी рд╕े рд╕ंрдмрдж्рдз рдирд╣ीं рд╣ै। рдЗрд╕рдоें 10 рдЯीрдоें рд╣िрд╕्рд╕ा рд▓ेंрдЧी|
ЁЯУЧ #11 рдЬूрди
ЁЯУЧ рдЧ्рд░ेрдЧोрд░ी рдХैрд▓ंрдбрд░ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ 11 рдЬूрди рд╡рд░्рд╖ рдХा 162 рд╡ाँ (рд▓ीрдк рд╡рд░्рд╖ рдоें рдпрд╣ 163 рд╡ाँ) рджिрди рд╣ै। рд╕ाрд▓ рдоें рдЕрднी рдФрд░ 203 рджिрди рд╢ेрд╖ рд╣ैं।
ЁЯУЧ 11 рдЬूрди рдХी рдорд╣рдд्рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдШрдЯрдиाрдПँ
1866 - рдЗрд▓ाрд╣ाрдмाрдж рдЙрдЪ्рдЪ рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рд╣ुрдИ। рдЗрд╕े рдкрд╣рд▓े рдЖрдЧрд░ाрдЙрдЪ्рдЪ рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдХे рдиाрдо рд╕े рдЬाрдиा рдЬाрддा рдеा।
1964 - рдк्рд░рдердо рднाрд░рддीрдп рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдЬрд╡ाрд╣рд░рд▓ाрд▓ рдиेрд╣рд░ू рдХी рдЗрдЪ्рдЫाрдиुрд╕ाрд░ рдЙрдирдХी рдЕрд╕्рдеिрдпों рдХी рднрд╕्рдо рдкूрд░े рджेрд╢ рдоें рд╡िрдЦेрд░ी рдЧрдИ।
2003 - рдХोрд░्рдиिрдХोрд╡ा рдорд╣िрд▓ा рдЯेрдиिрд╕ рдХी рд╕рдмрд╕े рд╕ुрди्рджрд░ рдЦिрд▓ाрдб़ी рдШोрд╖िрдд।
2006 - рдиेрдкाрд▓ी рд╕ंрд╕рдж рдиे рдЖрдо рд░ाрдп рд╕े рдирд░ेрд╢ рдХे рд╡ीрдЯो рдЕрдзिрдХाрд░ рдХो рд╕рдоाрдк्рдд рдХिрдпा।
2007 - рдлिрдЬी рдХे рдЕрдкрджрд╕्рде рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рд▓ाрдбрд╕ेрдиिрдпा рдХрд░ाрд╕े рдХो рд░ाрдЬрдзाрдиी рд╕ुрд╡ा рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдХी рдЗрдЬाрдЬрдд рдоिрд▓ी।
2008 -
рдм्рд░рд╣्рдоोрд╕ рд╕ुрдкрд░рд╕ोрдиिрдХ рдоिрд╕ाрдЗрд▓ рдХो рднाрд░рддीрдп рд╡ाрдпुрд╕ेрдиा рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдХिрдпा рдЧрдпा। рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХी рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдоाрдпाрд╡рддी рдиे рдЬрдоुрдиा рдиिрд╖ाрдж рдХे рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдзрд░्рдорд░ाрдЬ рдиिрд╖ाрдж рдХो рдоंрдд्рд░ीрдордг्рдбрд▓ рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдХिрдпा।
рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдЖрд░ोрдк рдоें рдЬेрд▓ рдоें рдмрди्рдж рдмांрдЧ्рд▓ाрджेрд╢ рдХी рдкूрд░्рд╡ рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рд╢ेрдЦ़ рд╣рд╕ीрдиा рд╡ाрдЬेрдж рд░िрд╣ा рд╣ुрдИं।
ЁЯУЧ 11 рдЬूрди рдХो рдЬрди्рдоे рд╡्рдпрдХ्рддि
1897 -рд░ाрдо рдк्рд░рд╕ाрдж рдмिрд╕्рдоिрд▓ - рдорд╣ाрди् рд╕्рд╡рддрди्рдд्рд░рддा рд╕ेрдиाрдиी।
1948 - рд▓ाрд▓ू рдк्рд░рд╕ाрдж рдпाрджрд╡ - рднाрд░рддीрдп рд░ाрдЬрдиिрддिрдЬ рдПрд╡ं рдмिрд╣ाрд░ рдХे рдкूрд░्рд╡ рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी
1909 - рдХे. рдПрд╕. рд╣ेрдЧрдб़े - рднाрд░рддीрдп рд╡िрдзिрд╡ेрдд्рддा, рд░ाрдЬрдиीрддिрдЬ्рдЮ рдФрд░ рдкूрд░्рд╡ рд▓ोрдХрд╕рднा рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖
ЁЯУМЁЯУЧЁЯУМЁЯУЧЁЯУМЁЯУЧЁЯУМЁЯУЧЁЯУМЁЯУЧЁЯУМЁЯУЧЁЯУМЁЯУЧ



































