August 23, 2018

23 рдЕрдЧрд╕्рдд рдЧुрд░ुрд╡ाрд░ рдПрд╡ं 24 рдЕрдЧрд╕्рдд рд╢ुрдХ्рд░рд╡ाрд░ 2018





























рдЫрдд्рддीрд╕рдЧреЭ рдХे рдб्рд░ीрдо рдк्рд░ोрдЬेрдХ्рдЯ рдирдпा рд░ाрдпрдкुрд░ рдХा рдиाрдо рдЕрдм рдЕрдЯрд▓ рдирдЧрд░ рдХे рдиाрдо рд╕े рдЬाрдиा рдЬाрдПрдЧा ।

рд░ाрдпрдкुрд░. рдЫрдд्рддीрд╕рдЧреЭ рдоें рдХैрдмिрдиेрдЯ рдХी рдмैрдардХ рдХे рдмाрдж рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рд░рдорди рд╕िंрд╣ рдиे рдПрдХ рдмреЬी рдШोрд╖рдгा рдХी। рдЫрдд्рддीрд╕рдЧреЭ рдХे рдб्рд░ीрдо рдк्рд░ोрдЬेрдХ्рдЯ рдирдпा рд░ाрдпрдкुрд░ рдХा рдиाрдо рдЕрдм рдЕрдЯрд▓ рдирдЧрд░ рдХे рдиाрдо рд╕े рдЬाрдиा рдЬाрдПрдЧा । рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдмिрд▓ाрд╕рдкुрд░ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХा рдиाрдо рднी рдЕрдЯрд▓ рдмिрд╣ाрд░ी рд╡ाрдЬрдкेрдпी рдХे рдиाрдо рдкрд░ рд╣ी рд╣ोрдЧा। рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдирдпा рд░ाрдпрдкुрд░ рдоें рдкांрдЪ рдПрдХреЬ рдЬрдоीрди рдкрд░ рдЕрдЯрд▓ рд╕्рдоाрд░рдХ рдХा рднी рдиिрд░्рдоाрдг рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा। рд╕ाрде рд╣ी рдЫрдд्рдд्рддीрд╕рдЧреЭ рдоें рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ी рд╡िрдХाрд╕ рдпाрдд्рд░ा рдХा рдиाрдо рднी рдЕрдм рдЕрдЯрд▓ рдпाрдд्рд░ा рд╣ोрдЧा। рдЫрдд्рддीрд╕рдЧреЭ рдХे рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рд░рдорди рд╕िंрд╣ рдиे рднाрд░рдд рд░рдд्рди рдФрд░ рдкूрд░्рд╡ рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдЕрдЯрд▓ рдмिрд╣ाрд░ी рд╡ाрдЬрдкрдпी рдХो рд╢्рд░рдж्рдзांрдЬрд▓ि рджेрддे рд╣ुрдП рдпे рдШोрд╖рдгाрдПं рдХी рдЧрдИ рд╣ै।



рдЗрди рд╕्рдеाрдиों рдХा рдиाрдо рднी рд╣ोрдЧा рдЕрдЯрд▓ 
1. рд░ाрдЬрдиांрджрдЧाрд╡ рдХे рдоेрдбिрдХрд▓ рдХॉрд▓ेрдЬ рдХा рднी рдиाрдо рд╣ोрдЧा рдЕрдЯрд▓ рдмिрд╣ाрд░ी рдХे рдиाрдо рдкрд░
2. рд░ाрдпрдкुрд░ рдХे рдПрдХ्рд╕рдк्рд░ेрд╕ рд╡े рдХा рдиाрдо рднी рдЕрдм рдЕрдЯрд▓ рдкрде рд╣ोрдЧा। 
3. рдХрд▓ेрдХ्рдЯ्рд░ेрдЯ рдХे рдкाрд╕ рдмрди рд░рд╣ा рд╕ेंрдЯ्рд░рд▓ рдкाрд░्рдХ рдЕрдм рд╣ोрдЧा рдЕрдЯрд▓ рдкाрд░्рдХ 
4. рдирдпा рд░ाрдпрдкुрд░ рд╕рд╣िрдд рдк्рд░рджेрд╢ рдХे 27 рдЬिрд▓ों рдоें рд▓рдЧेрдЧी рдЕрдЯрд▓ рдмिрд╣ाрд░ी рд╡ाрдЬрдкेрдпी рдХी рдк्рд░рддिрдоा
5. рдоाреЬрд╡ा рдк्рд▓ांрдЯ рдХा рдиाрдо рднी рд╣ोрдЧा рдЕрдЯрд▓ рдмिрд╣ाрд░ी рд╡ाрдЬрдкेрдпी рдХे рдиाрдо рдкрд░ рд╣ोрдЧा
6. рд╕्рдХूрд▓ी рдкाрда्рдпрдХ्рд░рдо рдоें рдЙрдирдХी рдХी рдЬीрд╡рдиी рдФрд░ рдХрд╡िрддाрдУं рдХो рд╢ाрдоिрд▓ рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा। 
7. рд░ाрдЬ्рдп рд╕्рдеाрдкрдиा рджिрд╡рд╕ рдкрд░ рд╡ाрдЬрдкेрдпी рдХा рдиाрдо рдкрд░ рд╕ुрд╢ाрд╕рди рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा। рдирдЧрд░ी рдиिрдХाрдп рдФрд░ рдкंрдЪाрдпрддों рдоें рд╢्рд░ेрд╖्рда рдХाрдо рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ों рдХो рднी рдЗрд╕рдоें рдХрд░ेंрдЧे рд╕рдо्рдоाрдиिрдд।
8. рдкुрд▓िрд╕ рдХी рдПрдХ рдмрдЯाрд▓िрдпрди рдХा рдиाрдо рдЕрдм рд╣ोрдЧा рдкोрдЦрд░рдг рдмрдЯाрд▓िрдпрди। 
9. рдЕрдЯрд▓ рдмिрд╣ाрд░ी рд╡ाрдЬрдкेрдпी рдХे рдЬрди्рдорджिрди 25 рджिрд╕ंрдмрд░ рдХो рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕्рддрд░ рдХा рдХрд╡ि рд╕рдо्рдоेрд▓рди рд╣ोрдЧा। рдЬिрд╕рдоे рдХрд╡िрдпों рдХो рд╕рдо्рдоाрдиिрдд рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा।

рд╡ाрдЬрдкेрдпी рдХा рдЫрдд्рддीрд╕рдЧреЭ рдХрдиेрдХ्рд╢рди 
рдЬैрд╕ा рдХि рд╣рдо рдЬाрдирддे рд╣ै рдЫрдд्рддीрд╕рдЧреЭ рд░ाрдЬ्рдп рдХी рдШोрд╖рдгा рдЕрдЯрд▓ рдмिрд╣ाрд░ी рд╡ाрдЬрдкेрдпी рдиे рдЕрдкрдиे рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рд╢ाрд╕рди рдоें рд╣ी рдХी рдеी। рдЗрд╕рд▓िрдП рдЙрди्рд╣ें рдЫрдд्рддीрд╕рдЧреЭ рд░ाрдЬ्рдп рдХा рдиिрд░्рдоाрддा рдпा рдкिрддा рднी рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдЕрдкрдиे рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдХे рджौрд░ाрди рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрдИ рдмाрд░ рдЫрдд्рддीрд╕рдЧреЭ рд░ाрдЬ्рдп рдХा рджौрд░ा рднी рдХिрдпा।

рджी рдеी рдХрдИ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдпों рдХी рд╕ौрдЧाрдд 
рдХुрд╢ाрднाрдК рдаाрдХрд░े рдкрдд्рд░рдХाрд░िрддा рдПрд╡ं рдЬाрди рд╕ंрдЪाрд░ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рд░ाрдпрдкुрд░ , рдкं. рд╕ुрди्рджрд░ рд▓ाрд▓ рд╢рд░्рдоा рдоुрдХ्рдд рд╡िрд╡ि рдмिрд▓ाрд╕рдкुрд░ рдФрд░ рддрдХрдиीрдХी рд╡िрд╡ि рджुрд░्рдЧ рдХी рдиींрд╡ рднी рдкूрд░्рд╡ рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рд╡ाрдЬрдкेрдпी рдиे рд╣ी рд░рдЦी

Year Wise Development of Library and Information Science in India

1774: Rampur Raza Library, Uttar Pradesh.
1808: Funds for the encouragement of literature.
1835: National Library of India. 
1856: Intellectual Property Right Act. 
1867: The Press and Registration of books Act was enacted. 
1890: Connemara Public Library. 
1891: Khuda Baksha Oriental Public Library. 
1910: A. W. Borden start a refresher course for librarians in India. 
1911: The Design Act.
1914: The Andhra Desa Library Association was founded.
1914: Andhra Pradesh Library Association.
1917: Bhandarkar Oriental Research Institute, Pune.
1918: Sarasvati Mahal Library.
1921: Maharashtra Library Association.
1925: Bengal Library Association.
1928: Madras Library Association.
1929: Punjab Library Association.
1929: Karnataka Library Association.
1931: ‘Five Laws of Library Science’ was first published.
1931: Samastha Kerala Pustakalaya Samiti.
1933: Colon Classification (CC) was first published. 
1933: India Library Association (ILA).
1936: Bihar Library Association.
1938: Assam Library Association.
1944: Utkal Library Association.
1945: Kerala Library Association.
1947: Indian National Bibliography first appeared.
1947: National Medical Library, New Delhi.
1948: Tamil Nadu (formerly Madras) Public Libraries Act. 

1951: Delhi Public Library.
1951: National Library of India.
1951: Uttar Pradesh Library Association.
1951: Hyderabad Library Association.
1953: Gujarat Library Association.
1953: Delhi Library Association.
1954: The Delivery of Books (Public Libraries) Act was passed. 
1955: Hyderabad public libraries Act. 
1955: Indian Association of Special Libraries and Information Centre (IASLIC) was founded.
1956: Delivery of Books (Public Libraries Act) 1954 was amended.
1957: Indian Library Association (ILA) became the member of International Federation of Library Associations and Institutions (IFLA). 
1957: Indian National Bibliography (INB) first appeared.
1957: Madhya Bharat Library Association.
1958: First Ph.D in the Library and Information Science in India. 
1960: Andhra Pradesh Public Libraries Act.
1961: Gomantak Library Association.
1962: Rajasthan Library Association.
1962: Dr. S. R. Ranganathan was appointed as a National research professor of Library science. 
1962: Documentation Research and Training Centre (DRTC), Bangalore. 
1965: Karnataka Public Library Act.
1966: Jammu & Kashmir Library Association.
1967: Maharashtra Public Libraries Act.
1867: The Press and Registration of books Act Enacted.
1967: Tripura Library Association.
1972: Raja Rammohan Roy Library Foundation (RRRLF) was established.
1977: NICNET
1979: West Bengal Public Libraries Act. 
1985: Committee On Library and Information Science (CONPOLIS India) was set up.
1986: ERNET.
1986: National Information Policy. 
1986: CALIBNET.
1987: Mizoram Library Association.
1987: Manipur Library Association.
1988: Manipur Public Libraries Act.
1988: INFLIBNET.
1989: Haryana Public Libraries Act. 
1989: Kerala Public Libraries Act.
1992: DELNET.
1993: Goa Public Libraries Act.
1993: MALIBNET.
1993: ADINET.
1993: Mizoram Public Libraries Act 
1993: UGC Curriculum Development Committee.
1994: MYLIBNET.
1994: Meghalaya Library Association.
1996: Nagaland Library Association.

2000: Information Technology Act.
2000: SOUL Software.
2001: J-Gate, an electronic gateway to global e-journal literature. 
2002: UGC INFONET.
2002: Gujarat Public Libraries Act.
2002: Orissa Public Library Act.
2003: HELINET.
2005: Uttaranchal Public Libraries Act. 
2006: Rajasthan Public Libraries Act.

2006: Uttar Pradesh Library Act.
2007: National Knowledge Commission on Libraries.
2007: NEWGENLIB.
2011: International Standard Book Number (ISBN) allocation office in India shifted from Kolkatta to Delhi.


General_Awareness  Questions in Hindi With Explanation
=====================
1. рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें ‘рдЕрднрдпрдо-181’ рдиाрдордХ рдоोрдмाрдЗрд▓ рдПрдк рд▓ांрдЪ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै?

- рдЧुрдЬрд░ाрдд рдоें ‘рдЕрднрдпрдо-181’ рдиाрдордХ рдоोрдмाрдЗрд▓ рдПрдк рд▓ांрдЪ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै| рдпрд╣ рдоोрдмाрдЗрд▓ рдПрдк рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХे рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╕े рд▓ांрдЪ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै| рдпрд╣ рдПрдк рдХिрд╕ी рднी рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдХрд╣ी рднी рдХिрд╕ी рднी рдоुрд╕ीрдмрдд рдХे рджौрд░ाрди рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХो рдХुрдЫ рд╣ी рджेрд░ рдоें рдорджрдж рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрдХ рд╣ै| рдЗрд╕ рдПрдк्рд▓ीрдХेрд╢рди рдХे рдЬрд░िрдП рдШрдЯрдиाрд╕्рдерд▓ рд╕े рдорд╣िрд▓ा рдХे рдХॉрд▓ рдХрд░рдиे рдкрд░ рд╣ेрд▓्рдкрд▓ाрдЗрди рд░िрд╕्рдкॉрди्рд╕ рд╕ेंрдЯрд░ рдХो рдлौрд░рди рдЧूрдЧрд▓ рдХे рдирдХ्рд╢े рдоें рдорд╣िрд▓ा рдХी рд╕рдЯीрдХ рд▓ोрдХेрд╢рди рдХा рдкрддा рдЪрд▓ рдЬाрдПрдЧा। рдЗрд╕ рдЬाрдирдХाрд░ी рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдиिрдХрдЯрд╡рд░्рддी рдкुрд▓िрд╕ рд╕्рдЯेрд╢рди рдпा рд╣ेрд▓्рдкрд▓ाрдЗрди рд░ेрд╕्рдХ्рдпू рд╡ैрди рдХो рд╕ूрдЪिрдд рдХрд░рдиे рдХे рд╕ाрде рд╣ी рдорд╣िрд▓ा рдХी рд▓ोрдХेрд╢рди рд╕рд╣िрдд рдЕрди्рдп рдЬाрдирдХाрд░ी рдЙрд╕рдХे рдкрд░िрдЬрдиों рдХो рддрдд्рдХाрд▓ рднेрдЬी рдЬा рд╕рдХेрдЧी।

2. рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рдХोрдЯा рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХे рдХुрд▓рдкрддि рдХे рд░ूрдк рдоें рдХिрд╕े рдиिрдпुрдХ्рдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै?

- рдХोрдЯा рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХे рдХुрд▓рдкрддि рдХे рд░ूрдк рдоें рдк्рд░ो. рдиीрд▓िрдоा рд╕िंрд╣ рдХो рдиिрдпुрдХ्рдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै| рдиीрд▓िрдоा рд╕िंрд╣ рдЗрд╕ рдкрдж рдкрд░ рдиिрдпुрдХ्рдд рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ी рдкрд╣рд▓ी рдорд╣िрд▓ा рд╣ै|

3. рдЖрд░рдХे рдзрд╡рди рдХौрди рдеे?

- рдЖрд░рдХे рдзрд╡рди рднाрд░рдд рдХी рдкूрд░्рд╡ рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдЗंрджिрд░ा рдЧाँрдзी рдХे рдиिрдЬी рд╕рдЪिрд╡ рдеे| рдзрд╡рди рдХрдИ рд╕ंрд╕рджीрдп рд╕рдоिрддिрдпों рдХे рд╕рджрд╕्рдп рддрдеा рд░ाрдЬ्рдпрд╕рднा рдХे рд╕ांрд╕рдж рднी рд░рд╣ рдЪुрдХे рд╣ै| рдзрд╡рди 1962 рд╕े 1984 рддрдХ рдЗंрджिрд░ा рдЧांрдзी рдХे рдиिрдЬी рд╕рдЪिрд╡ рд░рд╣े рдеे। рдЗрд╕рдоें рдЖрдкाрддрдХाрд▓ рдХा 1975-77 рдХा рджौрд░ рднी рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ै। рдзрд╡рди рдЗंрджिрд░ा рдЧाँрдзी рдХी рд╣рдд्рдпा рдХे рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖рджрд░्рд╢ी рдеे। рдЗंрджिрд░ा рдХे рд╢ाрд╕рдирдХाрд▓ рдоें рдЙрди्рд╣ें рджेрд╢ рдХा рджूрд╕рд░ा рдпा рддीрд╕рд░ा рд╕рдмрд╕े рддाрдХрддрд╡рд░ рд╢рдЦ्рд╕ рдоाрдиा рдЬाрддा рдеा। рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рддрдХ рд╕ूрдЪрдиा рдпा рдХिрд╕ी рдХी рдкрд╣ुंрдЪ рдЙрдирдХे рдЬрд░िрдпे рд╣ी рд╕ंрднрд╡ рдеी। рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рдЗрдирдХा рдиिрдзрди рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै|

4. рдЗंрдж्рд░ा рдиूрдИ рдХौрди рд╣ै?

- рдЗंрдж्рд░ा рдиूрдИ рдкेрдк्рд╕िрдХो рдХी рд╕ीрдИрдУ рд╣ै| рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рдЗрди्рд╣ोрдиें рдЕрдкрдиे рдкрдж рд╕े рдЗрд╕्рддीрдлा рджे рджिрдпा рд╣ै| рдкेрдк्рд╕ीрдХो рдХी рдХोрд▓ा рдм्рд░ांрдб рдЗрдоेрдЬ рдмрджрд▓рдиे рдХे рд▓िрдП рдЗंрдж्рд░ा рдиे рдлрди рдлॉрд░ рдпू, рдмेрдЯрд░ рдлॉрд░ рдпू, рдЧुрдб рдлॉрд░ рдпू рдХा рдлॉрд░्рдоूрд▓ा рджिрдпा рдеा। рдиूрдИ 2008 рд╕े 2017 рддрдХ рдлोрд░्рдм्рд╕ рдХी 100 рд╕рдмрд╕े рддाрдХрддрд╡рд░ рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХी рд▓िрд╕्рдЯ рд╢ाрдоिрд▓ рд░рд╣ी рдеी| рдЗрди्рд╣ें рдкрдж्рдо рднूрд╖рдг рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ рд╕े рд╕рдо्рдоाрдиिрдд рдХिрдпा рдЬा рдЪुрдХा рд╣ै|

5. рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рд╕िрдЯी рдУрдкрди рдХा реЩिрддाрдм рдХिрд╕рдиे рдЬीрддा рд╣ै?

- рд╕िрдЯी рдУрдкрди рдХा реЩिрддाрдм рд░ूрд╕ рдХी рд╕्рд╡ेрддрд▓ाрдиा рдХुрдЬрдиेрдд्рд╕ोрд╡ा рдиे рдЬीрддा рд╣ै| рд╕्рд╡ेрддрд▓ाрдиा рдиे рд╕िрдЯी рдУрдкрди рдХे рдлाрдЗрдирд▓ рдоुрдХाрдмрд▓े рдоें рдХ्рд░ोрдПрд╢िрдпा рдХी рдбोрдиा рд╡ेрдХिрдЪ рдХो 4-6, 7-6-, 6-2 рд╕े рд╣рд░ाрдХрд░ рдпрд╣ реЩिрддाрдм рдЬीрддा рд╣ै| рд╕्рд╡ेрддрд▓ाрдиा рдпрд╣ реЩिрддाрдм рдЬीрддрдиे рд╡ाрд▓ी рд╕рдмрд╕े рдХрдо рд░ैंрдХिंрдЧ рдХी рдЦिрд▓ाрдбी рд╣ै| рд╕्рд╡ेрддрд▓ाрдиा рдиे рджो рд╕ाрд▓ рдХे рдЕрди्рддрд░ाрд▓ рдХे рдмाрдж рдкрд╣рд▓ा рдбрдм्рд▓्рдпूрдЯीрдП реЩिрддाрдм рдЬीрддा рд╣ै| рдЗрди्рд╣ोрдиें рдЗрд╕рд╕े рдкрд╣рд▓े 2016 рдоें рдХ्рд░ेрдорд▓िрди рдХрдк рдЬीрддा рдеा|

6. рдЗрд▓ेрдХ्рдЯ्рд░ॉрдиिрдХ рдХैрд▓рдХुрд▓ेрдЯрд░ рд╣ाрд░्рд╡рд░्рдб рдоाрд░्рдХ рд╡рди рдХрдм рдкेрд╢ рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा?

- рдЗрд▓ेрдХ्рдЯ्рд░ॉрдиिрдХ рдХैрд▓рдХुрд▓ेрдЯрд░ рд╣ाрд░्рд╡рд░्рдб рдоाрд░्рдХ рд╡рди 7 рдЕрдЧрд╕्рдд 1944 рдоें рдкेрд╢ рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा| рдЗрд╕ рдХैрд▓рдХुрд▓ेрдЯрд░ рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдЗрд▓ेрдХ्рдЯ्рд░ॉрдиिрдХ рдХैрд▓рдХुрд▓ेрдЯрд░ рд╣ाрд░्рд╡рд░्рдб рдоाрд░्рдХ рдж्рд╡ाрд░ा рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा| рдпрд╣ рдХैрд▓рдХुрд▓ेрдЯрд░ 51 рдлीрдЯ рд▓ंрдмा, 8 рдлीрдЯ рдКँрдЪा рдФрд░ 5 рдЯрди рд╡рдЬрдиी рдеा|

7. рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рд╕ेंрдЯ рдбेрде рд╕ेрд▓िрдм्рд░ेрд╢рди рдХрд╣ाँ рдкрд░ рдордиाрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै?

- рд╕ेंрдЯ рдбेрде рд╕ेрд▓िрдм्рд░ेрд╢рди рдоेрдХ्рд╕िрдХो рдоें рдордиाрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै| рдпрд╣ рд╕ेрд▓िрдм्рд░ेрд╢рди рд╕ंрдд рдо्рдпूрд░рдд рдХी рдпाрдж рдоें рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै| рд╕ंрдд рдо्рдпूрд░рдд рдХो рдоौрдд рдХा рдЕрд╡рддाрд░ рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै|

8. рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рдордиा рдУрд░рдЪाрдеेрд▓ी рдЙрдд्рд╕рд╡ рдХрд╣ाँ рдордиाрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै?

- рдУрд░рдЪाрдеेрд▓ी рдЙрдд्рд╕рд╡ рдХेрд░рд▓ рдоें рдордиाрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै| рдЗрд╕ рдЙрдд्рд╕рд╡ рдоें рдХिрд╕ाрди рдЕрдкрдиे рдкрд╢ु рд▓ेрдХрд░ рдЖрддे рд╣ैं, рдЬिрдирдХी рд░ेрд╕ рдХрд░рд╡ाрдИ рдЬाрддी рд╣ै।

9. рдЕрди्рддрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдоिрдд्рд░рддा рджिрд╡рд╕ рдХрдм рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै?

- рдЕрди्рддрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдоिрдд्рд░рддा рджिрд╡рд╕ рдк्рд░рддिрд╡рд░्рд╖ рдЕрдЧрд╕्рдд рдоाрд╣ рдХे рдкрд╣рд▓े рд░рд╡िрд╡ाрд░ рдХो рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै| рдЗрд╕ рджिрд╡рд╕ рдХो рдордиाрдиे рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп “рджोрд╕्рддी рдХा рд╕рдо्рдоाрди” рдХрд░рдиा рд╣ै| рджोрд╕्рддी рдХे рдк्рд░рддीрдХ рдХे рд░ूрдк рдоें рдордиाрдП рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рдЗрд╕ рджिрди рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд 1919 рдоें рд╣ुрдИ рдеी, рдЬिрд╕рдХा рд╢्рд░ेрдп рд╣ॉрд▓рдоाрд░्рдХ рдХाрд░्рдбрд╕ рдХे рд╕ंрд╕्рдеाрдкрдХ рдЬॉрдПрд╕ рд╣ॉрд▓ рдХो рдЬाрддा рд╣ै| рд▓ोрдЧ рдЙрди рджिрдиों рдЕрдкрдиे рджोрд╕्рддों рдХो рдл्рд░ेंрдбрд╢िрдк рдбे рдХाрд░्рдб рднेрдЬा рдХрд░рддे рдеे|

10. рдмांрдзрд╡рдЧрдв़ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЙрдж्рдпाрди рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै?

- рдмांрдзрд╡рдЧрдв़ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЙрдж्рдпाрди рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢ рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै| рдпрд╣ рдЙрдж्рдпाрди рдмाрдШों рдХे рд▓िрдП рд╡िрд╢्рд╡ рднрд░ рдоें рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ै|рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╕реЮेрдж рдЪीрддे рдХी рдЦोрдЬ рдЗрд╕ी рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЙрдж्рдпाрди рдоें рд╣ुрдИ рдеी| рдЗрд╕ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЙрдж्рдпाрди рдоें рдкрд╢ुрдУं рдХी 22 рдФрд░ рдкрдХ्рд╖िрдпों рдХी 250 рдк्рд░рдЬाрддिрдпां рдкाрдИ рдЬाрддी рд╣ैं। рдЗрд╕ рдЙрдж्рдпाрди рдХो 1968 рдоें рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЙрдж्рдпाрди рдХे рд░ूрдк рдоें рдШोрд╖िрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा|




рдмॉрд╕ рдЬрд▓ рд╕ंрдзि – рддрд╕्‍рдоाрди рд╕ाрдЧрд░ рдПрд╡ं рджрдХ्рд╖िрдг рд╕ाрдЧрд░ рдХो рдЬोрдбрддी рд╣ै
рд╕ुрдг्‍рдбा рдЬрд▓ рд╕ंрдзि – рдЬाрд╡ा рд╕ाрдЧрд░ рдПрд╡ं рд╣िрди्‍рдж рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рдХो рдЬोрдбрддी рд╣ै
рдЯोрдХрд░ा рдЬрд▓ рд╕ंрдзि – рдкूрд░्рд╡ी рдЪीрди рд╕ाрдЧрд░ рдПрд╡ं рдк्рд░рд╢ाрди्‍рдд рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рдХो рдЬोрдбрддी рд╣ै
рдпूрдХाрдЯрди рдЬрд▓ рд╕ंрдзि – рдоैрдХ्‍рд╕рдХो рдХी рдЦाрдбी рдПрд╡ं рдХैрд░ीрдмिрдпрди рд╕ाрдЧрд░ рдХो рдЬोрдбрддी рд╣ै
рдУрд░рдг्‍рдЯो рдЬрд▓ рд╕ंрдзि – рдПрдб्рд░िрдпाि‍рдЯिрдХ рд╕ाрдЧрд░ рдПрд╡ं рдЖрдпुрдиिрдпрди рд╕ाрдЧрд░ рдХो рдЬोрдбрддी рд╣ै
рд░्рдиोрде рдЪैрдирд▓ рдЬрд▓ рд╕ंрдзि – рдЖрдпрд░िрд╕ рд╕ाрдЧрд░ рдПрд╡ं рдЕрдЯрд▓ाрдг्рдЯिрдХ рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рдХो рдЬोрдбрддी рд╣ै
рд╣ाрд░рдоुрдЬ рдЬрд▓ рд╕ंрдзि – рдлाрд░рд╕ рдХी рдЦाрдбी рдПрд╡ं рдУрдоाрди рдХी рдЦाрдбी рдХो рдЬोрдбрддी рд╣ै
рдЯॉрд░рд╕ рдЬрд▓ рд╕ंрдзि – рдЕрд░ाрдлुрд░ा рд╕ाрдЧрд░ рдПрд╡ं рдПрдЬिрдпрди рд╕ाрдЧрд░ рдХो рдЬोрдбрддी рд╣ै
рдбाрд░्рдбेрдирд▓ीрдЬ рдЬрд▓ рд╕ंрдзि – рдоाрд░рдорд░ा рд╕ाрдЧрд░ рдПрд╡ं рдПрдЬिрдпрди рд╕ाрдЧрд░ рдХो рдЬोрдбрддी рд╣ै
рдмाрд╕рдлोрд░рд╕ рдЬрд▓ рд╕ंрдзि – рдХाрд▓ा рд╕ाрдЧрд░ рдПрд╡ं рдоाрд░рдорд░ा рд╕ाрдЧрд░ рдХो рдЬोрдбрддी рд╣ै
рдордХाрд╕्‍рд╕ाрд░ рдЬрд▓ рд╕ंрдзि – рдЬाрд╡ा рд╕ाрдЧрд░ рдПрд╡ं рд╕ेрд▓ीрдмीрдЬ рд╕ाрдЧрд░ рдХो рдЬोрдбрддी рд╣ै
рдмाрдХ्‍рдЕрд▓ рдордг्‍рдбेрд╡ рдЬрд▓ рд╕ंрдзि – рд▓ाрд▓ рд╕ाрдЧрд░ рдПрд╡ं рдЕрд░рдм рд╕ाрдЧрд░ рдХो рдЬोрдбрддी рд╣ै
рдорд▓рдХ्‍рдХा рдЬрд▓ рд╕ंрдзि – рдЕрдг्‍рдбрдоाрди рд╕ाрдЧрд░ рдПрд╡ं рджрдХ्рд╖िрдг рд╕ाрдЧрд░ рдХो рдЬोрдбрддी рд╣ै
рдкाрдХ рдЬрд▓ рд╕ंрдзि – рдорди्‍рдиाрд░ рдПрд╡ं рдмंрдЧाрд▓ рдХी рдЦाрдбी рдХो рдЬोрдбрддी рд╣ै
рд▓ुрдЬाेрди рдЬрд▓ рд╕ंрдзि – рджрдХ्рд╖िрдг рдЪीрди рдПрд╡ं рдлिрд▓ीрдкीрди्‍рд╕ рд╕ाрдЧрд░ рдХो рдЬोрдбрддी рд╣ै
рдмेрд░िंрдЧ рдЬрд▓ рд╕ंрдзि – рдмेрд░िंрдЧ рд╕ाрдЧрд░ рдПрд╡ं рдЪुрдХрд╕ी рд╕ाрдЧрд░ рдХो рдЬोрдбрддी рд╣ै
рдбेрд╡िрд╕ рдЬрд▓ рд╕ंрдзि -рдмेрдлिрди рдЦाрдбी рдПрд╡ं рдЕрдЯрд▓ाрдг्рдЯिрдХ рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рдХो рдЬोрдбрддी рд╣ै
рдбेрдирдоाрд░्рдХ рдЬрд▓ рд╕ंрдзि – рдЙрдд्‍рддрд░ी рдЕрдЯрд▓ाрдг्рдЯिрдХ рдПрд╡ं рдЖрд░्рдХрдЯिрдХ рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рдХो рдЬोрдбрддी рд╣ै
рдбोрд╡рд░ рдЬрд▓ рд╕ंрдзि – рдЗंрдЧ्рд▓िрд╢ рдЪैрдирд▓ рдПрд╡ं рдЙрдд्‍рддрд░ी рд╕ाрдЧрд░ рдХो рдЬोрдбрддी рд╣ै
рд╣рдбрд╕рди рдЬрд▓ рд╕ंрдзि – рд╣рдбрд╕рди рдХी рдЦाрдбी рдПрд╡ं рдЕрдЯрд▓ाрдг्рдЯिрдХ рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рдХो рдЬोрдбрддी рд╣ै
рдЬिрдм्рд░ाрд▓्‍рдЯрд░ рдЬрд▓ рд╕ंрдзि – рднूрдордз्‍рдп рд╕ाрдЧрд░ рдПрд╡ं рдЕрдЯрд▓ाрдг्рдЯिрдХ рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рдХो рдЬोрдбрддी рд╣ै
рдХोрд░िрдпा рдЬрд▓ рд╕ंрдзि – рдЬाрдкाрди рд╕ाрдЧрд░ рдПрд╡ं рдкूрд░्рд╡ी рдЪीрди рд╕ाрдЧрд░ рдХो рдЬोрдбрддी рд╣ै
рдоैрдЧेрд▓рди рдЬрд▓ рд╕ंрдзि – рдк्рд░рд╢ाрди्‍рдд рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рдПрд╡ं рджрдХ्рд╖िрдгी рдЕрдЯрд▓ाрдг्рдЯिрдХ рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рдХो рдЬोрдбрддी рд╣ै।


ЁЯСЙЁЯП╗ *рдкрд╣рд▓ा рд░ाрдЬ्рдп* ЁЯСИЁЯП╗

рез) рд╕ूрдЪрдиा рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рднाрд░рдд рдХा рдкрд╣рд▓ा рд░ाрдЬ्рдп
- рддрдоिрд▓рдиाрдбु

реи) рдкंрдЪाрдпрддी рд░ाрдЬ рдЖрд░рдо्рдн рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рднाрд░рдд рдХा рдкрд╣рд▓ा рд░ाрдЬ्рдп
- рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди

рей)рд╕ंрд╕्рдХृрдд рдХो рд░ाрдЬрдХीрдп рднाрд╖ा рдХा рджрд░्рдЬा рджेрдиे рд╡ाрд▓ा рднाрд░рдд рдХा рдкрд╣рд▓ा рд░ाрдЬ्рдп
- рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб

рек) рдоूрд▓्рдпрд╡рд░्рдзिрдд рдХрд░ ( рд╡ैрдЯ ) рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рднाрд░рдд рдХा рдкрд╣рд▓ा рд░ाрдЬ्рдп
- рд╣рд░िрдпाрдгा

рел) рднाрд╖ीрдп рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдЧрдаिрдд рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ा рднाрд░рдд рдХा рдкрд╣рд▓ा рд░ाрдЬ्рдп
- рдЖंрдз्рд░рдк्рд░рджेрд╢

рем) рдкूрд░्рдг рд╕ाрдХ्рд╖рд░рддा рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рднाрд░рдд рдХा рдкрд╣рд▓ा рд░ाрдЬ्рдп
- рдХेрд░рд▓

рен) рдк्рд▓ाрд╕्рдЯिрдХ рдмैрдЧ рдХो рдк्рд░рддिрдмंрдзिрдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рднाрд░рдд рдХा рдкрд╣рд▓ा рд░ाрдЬ्рдп
- рд╣िрдоाрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢

рео) рд╡рд╣ рд░ाрдЬ्рдп рдЬрд╣ाँ рдкрд╣ेрд▓ी рдмाрд░ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рд╢ाрд╕рди рд▓ाрдЧू рд╣ुрдЖ
- рдкंрдЬाрдм

реп) рд╡िрд╢ेрд╖ рдмाрдШ рдмрд▓ рдЧрдаिрдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рднाрд░рдд рдХा рдкрд╣рд▓ा рд░ाрдЬ्рдп
- рдХрд░्рдиाрдЯрдХ

резреж) рднूрдоि рд╕ेрдиा рдЧрдаिрдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рднाрд░рдд рдХा рдкрд╣рд▓ा рд░ाрдЬ्рдп
- рдЙрдд्рддрд░рдк्рд░рджेрд╢

резрез) рдоिрдб рдбे рдоीрд▓ рдк्рд░ाрд░рдо्рдн рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рднाрд░рдд рдХा рдкрд╣рд▓ा рд░ाрдЬ्рдп
- рддрдоिрд▓рдиाрдбु

резреи) рд▓ोрдХाрдпुрдХ्рдд рдХी рдиिрдпुрдХ्рддि рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рднाрд░рдд рдХा рдкрд╣рд▓ा рд░ाрдЬ्рдп
- рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░

резрей) рдорд╣िрд▓ा рдмैंрдХ рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рднाрд░рдд рдХा рдкрд╣рд▓ा рд░ाрдЬ्рдп
- рдоुрдо्рдмрдИ, рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░

резрек) рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд░ोрдЬрдЧाрд░ рдЧाрд░ंрдЯी рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо (NREGA) рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рднाрд░рдд рдХा рдкрд╣рд▓ा рд░ाрдЬ्рдп
- рдЖंрдз्рд░рдк्рд░рджेрд╢ ( реирдлрд░рд╡рд░ी реирежрежрем рдмंрджрд▓ा рдкрд▓्рд▓ी рд╕े )

резрел) рд░ोрдЬрдЧाрд░ рдЧाрд░ंрдЯी рдпोрдЬрдиा рд╢ुрд░ू рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рднाрд░рдд рдХा рдкрд╣рд▓ा рд░ाрдЬ्рдп
- рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░

резрем) рдЦाрдж्рдп рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рднाрд░рдд рдХा рдкрд╣рд▓ा рд░ाрдЬ्рдп 
- рдЫрдд्рддीрд╕рдЧреЭ

резрен) рдкूрд░्рдг рд╕्рд╡рдЪ्рдЫрддा рдХा рджрд░्рдЬा рд╣ाрд╕िрд▓ рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рднाрд░рдд рдХा рдкрд╣рд▓ा рд░ाрдЬ्рдп
- рд╕िрдХ्рдХिрдо

резрео) рдЯ्рд░ांрд╕рдЬेрдиिрдХ рдЦेрддी рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рднाрд░рдд рдХा рдкрд╣рд▓ा рд░ाрдЬ्рдп
- рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्

рдбेрд▓ी рдХрд░ेंрдЯ рдЕрдлेрдпрд░्рд╕ 

•    рдкूрд░्рд╡ рдЯेрд╕्рдЯ рд╕्рдкिрди рдЧेंрджрдмाрдЬ рдЬिрди्рд╣ें рднाрд░рддीрдп рдорд╣िрд▓ा рдХ्рд░िрдХेрдЯ рдЯीрдо рдХा рдоुрдЦ्рдп рдХोрдЪ рдиिрдпुрдХ्рдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै - рд░рдоेрд╢ рдкोрд╡ाрд░

•    рд░ेрд▓ рдоंрдд्рд░ाрд▓рдп рдиे рднाрд░рддीрдп рд░ेрд▓ рдХी рд╡िрд░ाрд╕рдд рдХे рдк्рд░рддि рд▓ोрдЧों рдХो рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдЗрддрдиे рд░ेрд▓рд╡े рд╕्рдЯेрд╢рдиों рдкрд░ 'рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╕्рдХ्рд░ीрди' рд▓ॉрди्рдЪ рдХिрдпा – 22

•    рдЗрд╕ рднाрд░рддीрдп рдХ्рд░рди्рддिрдХाрд░ी рдХे рдиाрдо рдкрд░ рджुрдиिрдпाрднрд░ рдоें 37 рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рдХेंрдж्рд░ों рдХा рдиाрдо рд░рдЦा рдЬाрдПрдЧा – рд╕्рд╡ाрдоी рд╡िрд╡ेрдХाрдиंрдж

•    рд╡рд╣ рд░ाрдЬ्рдп рдЬिрд╕рдХे рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдиे рдХिрд╕ाрдиों рдХे рд▓िрдП рдкांрдЪ рд▓ाрдЦ рд░ुрдкрдпे рдХी 'рдЛрддु рдмीрдоा' рдпोрдЬрдиा рд▓ॉрди्рдЪ рдХी рд╣ै – рддेрд▓ंрдЧाрдиा

•    рд╡рд╣ рджेрд╢ рдЬрд╣ां рдоृрджा рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдХी рд╡िрд╢्рд╡ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдЖрдпोрдЬिрдд рдХी рдЧрдИ рдеी – рдм्рд░ाреЫीрд▓

•    рднाрд░рдд рдХे рдЗрд╕ рд╢рд╣рд░ рдоें рджेрд╢ рдХे рдкрд╣рд▓े рд╣рдо्рдмोрд▓्рдЯ рдкेंрдЧुрдЗрди рдХा рдЬрди्рдо рд╣ुрдЖ – рдоुंрдмрдИ

•    рд╡рд╣ рджेрд╢ рдЬिрд╕рдоें рд░ाрдЬрдоाрд░्рдЧ рдиिрд░्рдоाрдг рд╣ेрддु рднाрд░рдд рдиे 470 рдоिрд▓िрдпрди рд░ुрдкрдпे рдХी рд╕рд╣ाрдпрддा рд░ाрд╢ि рдЬाрд░ी рдХी рд╣ै – рдиेрдкाрд▓

•    рд╡рд╣ рджेрд╢ рдЬिрд╕рд╕े рдкрд░рдоाрдгु рд╕ंрдзि рд╕рдоाрдк्рдд рдХिрдпे рдЬाрдиे рдХे рдмाрдж рдЕрдоेрд░िрдХा рдиे рдПрдХ्рд╢рди рдЧ्рд░ुрдк рдмрдиाрдиे рдХी рдШोрд╖рдгा рдХी рд╣ै – рдИрд░ाрди

•    рд╡рд╣ рдХрдо्рдкрдиी рдЬिрд╕рдХे рд╕ाрде рдЖрдИрдЖрд░рд╕ीрдЯीрд╕ी рдж्рд╡ाрд░ा рдЯ्рд░ेрди рдЯिрдХрдЯ рдмुрдХिंрдЧ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд╕рдордЭौрддा рдХिрдпा рдЧрдпा – реЮोрдирдкे 

•    рд╡рд╣ рдбैрдо рдЬिрд╕े рдмрдиाрдпे рдЬाрдиे рдоें рднाрд░рдд рдж्рд╡ाрд░ा рдЕрдлрдЧाрдиिрд╕्рддाрди рдХी рдорджрдж рдХा рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдиे рд╡िрд░ोрдз рдХिрдпा – рд╢рд╣рддूрдд рдбैрдо

•    рдЗрди्рд╣ें рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рдЕंрддрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдиाрдЗрдЯ्рд░ोрдЬрди рдкрд╣рд▓ рдХा рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдмрдиाрдпा рдЧрдпा – рдиंрджूрд▓ा рд░рдШुрд░ाрдо

•    рд╡рд╣ рднाрд░рддीрдп рдЯेрдиिрд╕ рдЦिрд▓ाреЬी рдЬिрд╕рдиे рдПрд╢िрдпाрдИ рдЦेрд▓ों рд╕े рдиाрдо рд╡ाрдкिрд╕ рд▓िрдпा – рд▓िрдПंрдбрд░ рдкेрд╕

•    рдЯ्рд░ंрдк рдиे рд╕ीрдЖрдИрдП рдХे рдЗрд╕ рдкूрд░्рд╡ рдк्рд░рдоुрдЦ рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдоंрдЬूрд░ी рд░рдж्рдж рдХी - рдЬॉрди рдм्рд░ेрдирди

•    рд╕ूрдбाрди рдХी рд╡рд╣ рдирджी рдЬिрд╕рдоें рдмрдЪ्рдЪों рд╕े рднрд░ी рдПрдХ рдиाрд╡ рдкрд▓рдЯрдиे рдкрд░ 22 рдмрдЪ्рдЪों рдХी рдоौрдд рд╣ो рдЧрдИ – рдиीрд▓ рдирджी

•    рд╡рд╣ рджेрд╢ рдЬिрд╕рдиे рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рд╡िрджेрд╢िрдпों рдж्рд╡ाрд░ा рдЙрдирдХे рджेрд╢ рдоें рдШрд░ рдЦрд░ीрджрдиे рдкрд░ рдк्рд░рддिрдмрди्рдз рд▓рдЧाрдпा рд╣ै – рди्рдпूреЫीрд▓ैंрдб

•    рднाрд░рдд рдиे рдиेрдкाрд▓ рдоें рддрд░ाрдИ рд╕рдб़рдХ рдкрд░िрдпोрдЬрдиा рдХे рд▓िрдП рдЬिрддрдиे рдоिрд▓िрдпрди рдиेрдкाрд▓ी рд░ुрдкрдпे рдХा рдЕрдиुрджाрди рдЬाрд░ी рдХिрдпा-470 рдоिрд▓िрдпрди

•    рд╡рди्рдпрдЬीрд╡ рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдХे рд▓िрдП рднाрд░рдд рдХे рдкрд╣рд▓े рдЕрдиुрд╡ांрд╢िрдХ рдмैंрдХ рдХा рдЬिрд╕ рд╢рд╣рд░ рдоें рдЙрдж्рдШाрдЯрди рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै- рд╣ैрджрд░ाрдмाрдж

•    рднाрд░рдд рдиे рдЕрдкрдиे 72рд╡ें рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рджिрд╡рд╕ рдХे рдоौрдХे рдкрд░ рдЬिрд╕ рджेрд╢ рдХे рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ों, рдЪैрд░िрдЯेрдмрд▓ рдЯ्рд░рд╕्рдЯों рдФрд░ рд╢ैрдХ्рд╖рдгिрдХ рд╕ंрд╕्рдеाрдиों рдХो 30 рдРंрдмुрд▓ेंрд╕ рдФрд░ 6 рдмрд╕ें рдЙрдкрд╣ाрд░ рдоें рджी рд╣ै- рдиेрдкाрд▓

•    рдХेंрдж्рд░ीрдп рдЧृрд╣ рдоंрдд्рд░ी рд░ाрдЬрдиाрде рд╕िंрд╣ рдиे 'рд╕्рдоाрд░्рдЯ рд╕िрдЯी' рдк्рд░ोрдЬेрдХ्рдЯ्рд╕ рд▓ॉрди्рдЪ рдХिрдП рд╣ैं рдЬिрд╕рдХे рддрд╣рдд рдЬिрд╕ рд╢рд╣рд░ рдХे рдХрдИ рд╣िрд╕्рд╕ों рдоें рдоुрдл्рдд рд╡ाрдИрдлाрдИ рдФрд░ рд╣ाрдИ рд╕्рдкीрдб рдм्рд░ॉрдбрдмैंрдб рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдпा рдЬाрдПрдЧा- рджिрд▓्рд▓ी

•    рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдирд░ेंрдж्рд░ рдоोрджी рдиे 72рд╡ें рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рджिрд╡рд╕ рдХे рдоौрдХे рдкрд░ рд▓ाрд▓ рдХिрд▓े рд╕े рдХрд░ीрдм рдЬिрддрдиे рдоिрдирдЯ рдХा рднाрд╖рдг рджिрдпे-82 рдоिрдирдЯ

•    рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдиे рдХрд╣ा рд╣ै рдХि рддंрдмाрдХू рдЙрдд्рдкाрджों рдХे рдкैрдХेрдЯ рдХे рдЬिрддрдиे рдк्рд░рддिрд╢рдд рд╣िрд╕्рд╕े рдкрд░ рдЪेрддाрд╡рдиी рд╡ाрд▓ी рддрд╕्рд╡ीрд░ рдЫाрдкрдиा рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд░ूрдк рд╕े рдЬाрд░ी рд░рд╣ेрдЧा-85%

•    рдЗрди्рд╣ें рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рдЫрдд्рддीрд╕рдЧреЭ рдХे рд░ाрдЬ्рдпрдкाрд▓ рдХा рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдХाрд░्рдпрднाрд░ рд╕ौंрдкा рдЧрдпा рд╣ै - рдЖрдиंрджीрдмेрди рдкрдЯेрд▓

•    рднाрд░рддीрдп рдЯीрдо рдХो рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рд╡िрджेрд╢ी рдзрд░рддी рдкрд░ рд╕ीрд░ीреЫ рдЬिрддाрдиे рд╡ाрд▓े рдЙрд╕ рдкूрд░्рд╡ рдХ्рд░िрдХेрдЯ рдХрдк्рддाрди рдХा рдиाрдо рдЬिрдирдХा рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рдиिрдзрди рд╣ो рдЧрдпा – рдЕрдЬीрдд рд╡ाрдбेрдХрд░

•    рд╡рд╣ рд╢рд╣рд░ рдЬो рдЗрдХॉрдирдоिрд╕्рдЯ рдЗंрдЯेрд▓िрдЬेंрд╕ рдпूрдиिрдЯ рд░ैंрдХिंрдЧ्рд╕ рдж्рд╡ाрд░ा рд╡िрд╢्рд╡ рдХे 140 рд╢рд╣рд░ों рдоें рдХिрдпे рдЧрдП рд╕рд░्рд╡ेрдХ्рд╖рдг рдоें рд░рд╣рдиे рдХे рд▓िрдП рд▓िрд╣ाрдЬ рд╕े рдк्рд░рдердо рд╕्рдеाрди рдкрд░ рд╣ै – рд╡िрдпрдиा

•    рд╡рд╣ рд╢рд╣рд░ рдЬो рдЗрдХॉрдирдоिрд╕्рдЯ рдЗंрдЯेрд▓िрдЬेंрд╕ рдпूрдиिрдЯ рд░ैंрдХिंрдЧ्рд╕ рдж्рд╡ाрд░ा рд╡िрд╢्рд╡ рдХे 140 рд╢рд╣рд░ों рдоें рдХिрдпे рдЧрдП рд╕рд░्рд╡ेрдХ्рд╖рдг рдХे рдкрд░िрдгाрдорд╕्рд╡рд░ूрдк рдЬाрд░ी рдЖंрдХреЬों рдоें рдЕंрддिрдо рдкाрдпрджाрди рдкрд░ рд░рд╣ा – рджрдоिрд╢्рдХ (рд╕ीрд░िрдпा)

•    рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдирд░ेंрдж्рд░ рдоोрджी рдиे рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рджिрд╡рд╕ рднाрд╖рдг рдоें рднाрд░рдд рдж्рд╡ाрд░ा 2022 рдоें рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рдоें рднेрдЬे рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рдЗрд╕ рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рдпाрди рдХे рдмाрд░े рдоें рдЬिрдХ्рд░ рдХिрдпा – рдЧрдЧрдирдпाрди

•    рд╡рд╣ рдЕрднिрдиेрддा рдЬिрди्рд╣ें рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рд╕реЬрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдЕрднिрдпाрди рдХा рдм्рд░ांрдб рдПрдо्рдмेрд╕рдбрд░ рдмрдиाрдпा рдЧрдпा рд╣ै – рдЕрдХ्рд╖рдп рдХुрдоाрд░

•    рд╡рд╣ рд╢рд╣рд░ рдЬिрд╕рдХा рдиाрдо рд╣िрди्рджू рджेрд╡ी рд▓рдХ्рд╖्рдоी рдХे рдиाрдо рдкрд░ рд░рдЦा рдЧрдпा рд╣ै – рдХिрдЪीрдЬोрдЬी (рдЯोрдХ्рдпो)

•    рдПрдХ рд╕рд░्рд╡ेрдХ्рд╖рдг рдХे рддрд╣рдд рдЗрди्рд╣ें рднाрд░рдд рдХी рд╕рдмрд╕े рдЕрдоीрд░ рдорд╣िрд▓ा рдШोрд╖िрдд рдХिрдпा рдЧрдпा  рд╣ै – рд╕्рдоिрддा рдХृрд╖्рдгा рдЧोрджрд░ेрдЬ

•    рдЗрди्рд╣ें рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдлрд╕рд▓ рдмीрдоा рдпोрдЬрдиा рдХा рд╕ीрдИрдУ рдиिрдпुрдХ्рдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै – рдЖрд╢ीрд╖ рдХुрдоाрд░ рднूрдЯाрдиी

•    рд╡рд╣ рд░ेрд▓рд╡े рд╕्рдЯेрд╢рди рдХो рд╕्рд╡рдЪ्рдЫрддा рдХे рдоाрдорд▓े рдоें рдк्рд░рдердо рд╕्рдеाрди рдкрд░ рд░рд╣ा – рдЬोрдзрдкुрд░

•    рдЧृрд╣ рдоंрдд्рд░ाрд▓рдп рдиे рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рджिрд╡рд╕ рдХे рдордж्рджेрдиреЫрд░ рд░ाрдЬ्рдпों рдФрд░ рдХेंрдж्рд░ рд╢ाрд╕िрдд рдк्рд░рджेрд╢ों рдХो рдПрдбрд╡ाрдЗрдЬ़рд░ी рдЬाрд░ी рдХрд░ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдз्рд╡рдЬ рд╕ंрд╣िрддा, 2002 рдХा рдкाрд▓рди рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиे рдФрд░ рд▓ोрдЧों рд╕े рдЬिрд╕рдХे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдз्рд╡рдЬों рдХा рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рди рдХрд░рдиे рдХो рдХрд╣ा рд╣ै- рдк्рд▓ाрд╕्рдЯिрдХ

•    рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдкीрдПрдирдмी рдзोрдЦाрдзрдб़ी рдоाрдорд▓े рдоें рдЬिрд╕ рдмैंрдХ рдХी рдкूрд░्рд╡ рдПрдордбी рдЙрд╖ा рдЕрдиंрддрд╕ुрдм्рд░рдордг्рдпрдо рдХो рдмрд░्рдЦाрд╕्рдд рдХрд░ рджिрдпा рд╣ै-рдЗрд▓ाрд╣ाрдмाрдж рдмैंрдХ

•    рд░рдХ्рд╖ा рдЕрдзिрдЧ्рд░рд╣рдг рдкрд░िрд╖рдж рдиे рдиौрд╕ेрдиा рдХे рд▓िрдП рджेрд╢ рдоें рдиिрд░्рдоिрдд рдЬिрддрдиे рдЖрдзुрдиिрдХ рддрдЯрд░рдХ्рд╖рдХ рдЧрд╢्рддी рдкोрддों рдХी рдЦрд░ीрджाрд░ी рдХो рдоंрдЬूрд░ी рджी- рдЫрд╣

•    рднाрд░рддीрдп рдмैрдбрдоिंрдЯрди рдЦिрд▓ाрдб़ी рдЕрдЬрдп рдЬрдпрд░ाрдо рдиे 12 рдЕрдЧрд╕्рдд 2018 рдХो рд╡िрдпрддрдиाрдо рдУрдкрди рдоें рдЬो рдкрджрдХ рдЕрдкрдиे рдиाрдо рдХिрдпा-рд░рдЬрдд рдкрджрдХ

•    рдХेрди्рдж्рд░рдм рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рджेрд╢ рдоें рдЬिрд╕ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХे рд╡िрд╕्рддािрд░ рдХे рд▓िрдП 66 рд╣рдЬाрд░ рдХрд░ोрдб़ рд░ूрдкрдпे рд╕े рдЕрдзिрдХ рдХी рд░ाрд╢ि рдЬाрд░ी рдХрд░рдиे рдХा рдлैрд╕рд▓ा рдХिрдпा рд╣ै- рд╡рди рдХ्рд╖ेрдд्рд░

•    рдЬिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рдЛрдг рдоाрдлी рдпोрдЬрдиा рдХा рджाрдпрд░ा рдмрдв़ा рджिрдпा рд╣ै- рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рд╕рд░рдХाрд░

•    рднाрд░рддीрдп рдиौрд╕ेрдиा рдХा рдЬрд╣ाрдЬ рдЬो 13 рд╕े 16 рдЕрдЧрд╕्рдд рддрдХ рдлिрдЬी рдХी рдпाрдд्рд░ा рдкрд░ рд░рд╡ाрдиा рд╣ुрдЖ - рдЖрдИрдПрдирдПрд╕ рд╕рд╣рдпाрдж्рд░ि

•    рд╡рд╣ рд░ाрдЬ्рдп рдЬिрд╕рдХे рдЧрд╡рд░्рдирд░ рдХा рдкрдж рдкрд░ рд░рд╣рддे рд╣ुрдП рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рдиिрдзрди рд╣ो рдЧрдпा – рдЫрдд्рддीрд╕рдЧреЭ

•    рдЬिрд╕ рдкूрд░्рд╡ рд▓ोрдХрд╕рднा рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХा 13 рдЕрдЧрд╕्рдд 2018 рдХो рдХोрд▓рдХाрддा рдоें 89 рд╕ाрд▓ рдХी рдЙрдо्рд░ рдоें рдиिрдзрди рд╣ो рдЧрдпा- рд╕ोрдордиाрде рдЪрдЯрд░्рдЬी

•    рдЬिрд╕ рджेрд╢ рдоें рдПрд╢िрдпाрдИ рдЦेрд▓ 2018 рдЖрдпोрдЬिрдд рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा- рдЗंрдбोрдиेрд╢िрдпा

•    рдХेрд░рд▓ рдмाрдв़ рд╕े рдиिрдкрдЯрдиे рд╣ेрддु рджрдХ्рд╖िрдгी рдиौрд╕ेрдиा рдХрдоाрди рдж्рд╡ाрд░ा рд╢ुрд░ू рдХिрдП рдЧрдП рдСрдкрд░ेрд╢рди рдХा рдиाрдо рд╣ै- рдСрдкрд░ेрд╢рди рдорджрдж

•    рдЬिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рд╕рд░рдХाрд░ рдиे 13 рдЕрдЧрд╕्рдд 2018 рд╕े рд░ाрдЬ्рдп рднрд░ рдоें рд╕ंрдкрдд्рддि рдкंрдЬीрдХрд░рдг рдХे рд▓िрдП ‘рддрдд्рдХाрд▓ рд╕ेрд╡ा’ рд╢ुрд░ू рдХी- рдкंрдЬाрдм рд╕рд░рдХाрд░

•    рдЬिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдкुрд▓िрд╕ рдоें рдЖрддंрдХрд╡ाрдж рд╡िрд░ोрдзी рдЕрднिрдпाрдиों рдХे рд▓िрдП рднाрд░рдд рдХी рдкрд╣рд▓ी рдорд╣िрд▓ा рд╡िрд╢ेрд╖ рд╣рдеिрдпाрд░ рдФрд░ рд░рдгрдиीрддि (SWAT) рдЯीрдо рд╢ाрдоिрд▓ рдХी рдЧрдИ рд╣ै- рджिрд▓्рд▓ी рдкुрд▓िрд╕

•    рдЗंрдбोрдиेрд╢िрдпा рдХे рдЬрдХाрд░्рддा рдоें 2018 рдПрд╢िрдпाрдИ рдЦेрд▓ों рдХे рдЙрдж्рдШाрдЯрди рд╕рдоाрд░ोрд╣ рдоें рднाрд░рдд рдХे рдз्рд╡рдЬрд╡ाрд╣рдХ рдЬो рд╣ोंрдЧे- рдиीрд░рдЬ рдЪोрдкрдб़ा

•    рд░ेрд▓ рдоंрдд्рд░ाрд▓рдп рдиे рдЖрд░рдкीрдПрдл рднрд░्рддी рдоें рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХो рдЬिрддрдиे рдлीрд╕рджी рдЖрд░рдХ्рд╖рдг рджेрдиे рдХी рдШोрд╖рдгा рдХी-50 рдлीрд╕рджी

•    рдХेंрдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдПрдирдбीрдЖрд░рдПрдл рдХी рдЬिрддрдиे рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдмрдЯाрд▓िрдпрди рдХे рдЧрдарди рдХो рдоंрдЬूрд░ी рдк्рд░рджाрди рдХी- рдЪाрд░

•    рдХेंрдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдмाрдв़ рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХेрд░рд▓ рдХे рд▓िрдП рдЬिрддрдиे рдХрд░ोреЬ рд░ुрдкрдпे рдХी рд╕рд╣ाрдпрддा рд░ाрд╢ि рджेрдиे рдХा рдлैрд╕рд▓ा рдХिрдпा рд╣ै-100 рдХрд░ोреЬ рд░ुрдкрдпे

•    рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХे рд▓िрдП рд╡рд░्рд╖ 2001 рдоें рдиोрдмेрд▓ рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ рдкाрдиे рд╡ाрд▓े рдЬिрд╕ рднाрд░рддीрдп рдоूрд▓ рдХे рдорд╢рд╣ूрд░ рд▓ेрдЦрдХ рдХा рд▓ंрджрди рд╕्рдеिрдд рдЕрдкрдиे рдШрд░ рдоें 85 рд╡рд░्рд╖ рдХी рдЙрдо्рд░ рдоें рдиिрдзрди рд╣ो рдЧрдпा- рд╡ी.рдПрд╕. рдиाрдпрдкॉрд▓

BIG BREAKING-

*рдЯेрдЯ-2018-®-рдЖрдЧрдоी 68500 рд╢िрдХ्рд╖рдХ рднрд░्рддी*

*✍ рдЖрдЬ рдмेрд╕िрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдоंрдд्рд░ी рд╢्рд░ी рджिрдиेрд╢ рд╢рд░्рдоा рдХे рдЕрдЧुрд╡ाрдИ рдоें  рдмैрдардХ рд╕ंрдо्рдкрди рд╣ुрдИ।* рдмैрдардХ рдоें рд╕рдорд╕्рдд рдЕрдзिрдХाрд░ी рдоौрдЬूрдж рд░рд╣े рдЕрдкрд░ рдоुрдЦ्рдп рд╕рдЪिрд╡ рдмेрд╕िрдХ,рдиिрджेрд╢рдХ,рд╕рдЪिрд╡ рдмेрд╕िрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдкрд░िрд╖рдж। рдмैрдардХ рдоें *рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े рдЧрддिрдоाрди 68500 рдХो 5 рд╕िрддрдо्рдмрд░ рддрдХ рд╕рдХुрд╢рд▓ рд╕рдо्рдкрди्рди рдХрд░ाрдиे рдПрд╡ рдЖрдЧрдоी 68500 рдХो рд╕ंрдкрди्рди рдХрд░ाрдиे рдХी рд░ुрдкрд░ेрдЦा рдЦींрдЪी рдЧрдпी।
*рдЖрдЧрдоी 68500  рд╕рдо्рдкрди्рди рдХрд░ाрдиे рд╣ेрддु рдЯेрдЯ-2018 рдХे рдЖрдпोрдЬрди рдХे рд▓िрдП рдиिрдо्рди рдмिрди्рджुрдУ рдкे рдк्рд░рд╕्рддाрд╡ рдХी рд░ुрдкрд░ेрдЦा рдЦींрдЪी рдЧрдпी।*
рдмिंрджुрд╡ाрд░ рддिрдеिрдпा рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╣ै-ЁЯСЗ

*1⃣ рдпू рдкी рдЯेрдЯ-2018 рд╡िрдЬ्рдЮाрдкрди- 7-8 рд╕िрдк्рддрдо्рдмрд░*

*2⃣ рдЖрд╡ेрджрди рдк्рд░ाрд░рдо्рдн рд╣ोрдиे рдХी рддिрдеि- 10-11 рд╕िрдк्рддрдо्рдмрд░*

*3⃣ рдЯेрдЯ-2018 рдкрд░ीрдХ्рд╖ा- рдирд╡рдо्рдмрд░ рдк्рд░рдердо рд╕рдк्рддाрд╣ рдоें рдк्рд░рд╕्рддрд╡िрдд*

*рдиोрдЯ:-⚠"рдмी рдПрдб" рдпू рдкी рдЯेрдЯ-2018 рдк्рд░ाрдердоिрдХ рдоें рд╢ाрдоिрд▓*

*4⃣ 68500-®-рд╢िрдХ्рд╖рдХ рднрд░्рддी рдХा рд╡िрдЬ्рдЮाрдкрди- рдирд╡рдо्рдмрд░ рдоाрд╣*

*5⃣ рд╢िрдХ्рд╖рдХ рднрд░्рддी рдкрд░ीрдХ्рд╖ा- рджिрд╕рдо्рдмрд░ рдЕंрддिрдо рд╕рдк्рддाрд╣ рдпा рдЬрдирд╡рд░ी рдк्рд░рдердо рд╕рдк्рддाрд╣*

*рдиोрдЯ:-➡ рд╢िрдХ्рд╖рдХ рднрд░्рддी рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдЖрд░рдУрдПрдордЖрд░ (OMR) рдмेрд╕ рд╣ोрдЧी।*
рдЖрдЬ рд╣ुрдИ рдмैрдардХ рдХे рдХ्рд░рдо рдоें рдЖрдЧрдоी 68500 рдХो рдЖрдЧрдоी рд▓ोрдХрд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ рд╕े рдкрд╣рд▓े рдкूрд░्рдг рд░ूрдкेрдг рд╕рдкंрди्рди рдХрд░рдиे рдХा рдЕрд╕्рд╡ाрд╢рди рдЕрдзिрдХाрд░िрдпो рдж्рд╡ाрд░ा рджिрдпा рдЧрдпा।

рд╣рд░िрдпाрдгा рд╕рдоेрдд 6 рд░ाрдЬ्рдпों рдХे рд░ाрдЬ्рдпрдкाрд▓ рдмрджрд▓े рдЧрдП рд╣ैं।
‬ рдирд╡рдиिрдпुрдХ्рдд рд░ाрдЬ्рдпрдкाрд▓-
рд╣рд░िрдпाрдгा - рд╕рдд्рдпрджेрд╡ рдиाрд░ाрдпрдг рдЖрд░्рдп
рдд्рд░िрдкुрд░ा - рдХрдк्рддाрди рд╕िंрд╣ рд╕ोрд▓ंрдХी
рдЬрдо्рдоू рдХрд╢्рдоीрд░- рд╕рдд्рдпрдкाрд▓ рдоाрд▓िрдХ
рдмिрд╣ाрд░- рд▓ाрд▓ рдЬी рдЯंрдбрди
рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб - рдмेрдмी рд░ाрдиी рдоौрд░्рдп
рд╕िрдХ्рдХрдо - рдЧंрдЧा рдк्рд░рд╕ाрдж

https://www.facebook.com/groups/178069246263521/

 https://t.me/joinchat/HKhEdxAY3etEU2oB9iEhCg

 https://snappy.appypie.com/index/app-download/app_id/de8d8c67aaac

 рд╢ोрдз рдирд╡рдиीрдд рд╢ोрдз рдкрдд्рд░िрдХा (UGC APPROVED NO. 40890, IMPACT FACTOR: 2.117) рдХे рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рд╡рд░्рд╖ рдЕрдк्рд░ैрд▓ рдПрд╡ं рдирд╡рдо्рдмрд░ рдоाрд╣ рдХे рдЕрди्рддिрдо рд╕рдк्рддाрд╣ рдоें рджो рдЕंрдХ рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ोрддे рд╣ैं। рдЕрдк्рд░ैрд▓ рдЕंрдХ рдХे рд▓िрдП рд╢ोрдзрдкрдд्рд░ 10 рджिрд╕рдо्рдмрд░ рдПрд╡ं рдирд╡рдо्рдмрд░ рдЕंрдХ рдХे рд▓िрдП рд╢ोрдзрдкрдд्рд░ 10 рдЕрдЧрд╕्рдд рддрдХ рдИрдоेрд▓ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े Word & PDF реЮाрдЗрд▓ рд╕рд╣िрдд рдк्рд░ेрд╖िрдд рдХिрдП рдЬा рд╕рдХрддे рд╣ैं।
рдИрдоेрд▓ - shodhnavneet@gmail.com


 https://g01.digialm.com//OnlineAssessment/index.html?1420@@M1







рдХौрди рдХौрди рдЪाрд╣рддा рд╣ै рдХि рдЧ्рд░ुрдк рдХो рдХंрдЯिрди्рдпू рд░рдЦा рдЬाрдП

Dear Sir/Madam, Greetings from the Central University of Gujarat! We are pleased to invite you to the Online NEP 2020 Orientation & Sens...