*рдЕंрддрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕ंрдЧोрд╖्рдаी: рд╕ंрдЬा рд▓ोрдХोрдд्рд╕рд╡ 2018*
*6-7 рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ 2018, рдЙрдЬ्рдЬैрди*
*рд╡िрд╖рдп: рд▓ोрдХ рдПрд╡рдо् рдЬрдирдЬाрддीрдп рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдХृрддि: рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдкрд░िрдк्рд░ेрдХ्рд╖्рдп рдоें*
*Folk and Tribal literature and Culture: In Global Perspective*
*рдЖрдд्рдоीрдп рдЖрдорди्рдд्рд░рдг*
рдоाрди्рдпрд╡рд░,
рджेрд╢ рдХी рдк्рд░рддिрд╖्рдаिрдд рд╕ंрд╕्рдеा рдк्рд░рддिрдХрд▓्рдкा рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░рддिрд╡рд░्рд╖ाрдиुрд╕ाрд░ рдЖрдпोрдЬिрдд рд╕ंрдЬा рд▓ोрдХोрдд्рд╕рд╡ рдЗрд╕ рд╡рд░्рд╖ 30 рд╕िрддрдо्рдмрд░ рд╕े 7 рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ 2018 рддрдХ рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдоंрдд्рд░ाрд▓рдп, рднाрд░рдд рд╕рд░рдХाрд░, рд╕ंрдЧीрдд рдиाрдЯрдХ рдЕрдХाрджेрдоी, рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी, рд╕ंрд╕्рдХृрддि рд╕ंрдЪाрд▓рдиाрд▓рдп, рдо. рдк्рд░. рд╢ाрд╕рди рдХे рд╕ौрдЬрди्рдп рд╕े рд╕рдо्рдкрди्рди рд╣ोрдиे рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै। рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ *рдЕंрддрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕ंрдЧोрд╖्рдаी рджिрдиांрдХ 6-7 рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ 2018* рдХो *'рд▓ोрдХ рдПрд╡рдо् рдЬрдирдЬाрддीрдп рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдХृрддि: рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдкрд░िрдк्рд░ेрдХ्рд╖्рдп рдоें'* рд╡िрд╖рдп рдкрд░ рд╕ंрдХрд▓्рдкिрдд рд╣ै। рдЗрд╕ рдорд╣рдд्рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕ंрдЧोрд╖्рдаी рдоें рджेрд╢-рд╡िрджेрд╢ рдХे рдк्рд░рдЦ्рдпाрдд рдордиीрд╖ी, рд╕ंрд╕्рдХृрддिрдХрд░्рдоी, рд╕ाрд╣िрдд्рдпрдХाрд░, рд╕рдоाрдЬрд╕ेрд╡ी, рд╡िрд╢ेрд╖рдЬ्рдЮ, рд╢िрдХ्рд╖ाрд╡िрдж, рд╢ोрдзрдХрд░्рддा рдЖрджि рдж्рд╡ाрд░ा рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рд╡्рдпाрдЦ्рдпाрди, рд╢ोрдз рдЖрд▓ेрдЦ рдк्рд░рд╕्рддुрддि рдФрд░ рд╕ंрд╡ाрдж рд╣ोрдЧा।
*рд╡िрд╕्рддृрдд рдиिрдпрдо рдиिрд░्рджेрд╢*
рд╢ोрдз рдЖрд▓ेрдЦ рдоाрд▓рд╡ी, рдиिрдоाреЬी, рдмुрди्рджेрд▓ी, рдмрдШेрд▓ी, рдЫрдд्рддीрд╕рдЧреЭी, рдоेрд╡ाреЬी, рдвूंрдвाреЬी, рдоाрд░рд╡ाреЬी, рд╣ाреЬौрддी, рдЕрд╡рдзी, рдм्рд░рдЬी, рдХौрд░рд╡ी, рдоैрдеिрд▓ी, рднोрдЬрдкुрд░ी, рд╣рд░िрдпाрдгрд╡ी, рд╣िрдоाрдЪрд▓ी, рдбोрдЧрд░ी, рдХрд╢्рдоीрд░ी, рдкंрдЬाрдмी, рд╕िंрдзी, рдЧुрдЬрд░ाрддी, рдорд░ाрдаी, рдУреЬिрдпा, рдХोंрдХрдгी, рдмांрдЧ्рд▓ा, рдЕрд╕рдоिрдпा, рддрдоिрд▓, рдХрди्рдиреЬ, рдорд▓рдпाрд▓рдо, рддेрд▓ुрдЧु, рддुрд│ु, рдкूрд░्рд╡ोрдд्рддрд░ рднाрд░рдд рдЖрджि рд╕рд╣िрдд рджेрд╢ाрди्рддрд░ рдХे рд╡िрд╡िрдз рд▓ोрдХांрдЪрд▓ों рдХे рд▓ोрдХ рд╕ाрд╣िрдд्рдп/рд▓ोрдХ рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХो рдХेंрдж्рд░ рдоें рд░рдЦ рдХрд░ рддैрдпाрд░ рдХिрдП рдЬा рд╕рдХрддे рд╣ैं।
рдЗрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рд╡िрд╡िрдз рдЬрдирдЬाрддीрдп рд╕рдоुрджाрдпों, рдпрдеा рднीрд▓, рднिрд▓ाрд▓ा, рдмाрд░ेрд▓ा, рд╕ंрдеाрд▓, рдЧोंрдб, рдоुंрдбा, рдЦрдб़िрдпा, рд╣ो, рдмोрдбो, рдЦाрд╕ी, рдЧрд░ाрд╕िрдпा, рдоीрдгा, рдЙрд░ांрд╡, рдмिрд░рд╣ोрд░, рд╕рд╣рд░िрдпा, рдХोрд░рдХू, рдмैрдЧा, рдЕрдмूрдЭрдоाреЬिрдпा рдЖрджि рдХे рд╕рд╣िрдд рджेрд╢-рджेрд╢ाрди्рддрд░ рдХे рдоौрдЦिрдХ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХे рдкрд░िрдк्рд░ेрдХ्рд╖्рдп рдоें рдЖрд▓ेрдЦ рддैрдпाрд░ рдХिрдП рдЬा рд╕рдХрддे рд╣ैं।
*рдЕंрддрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрди्рддрд░ाрдиुрд╢ाрд╕рдиिрдХ рд╕ंрдЧोрд╖्рдаी рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рд╡िрдЪाрд░рдгीрдп рд╡िрд╖рдп:*
рд▓ोрдХ рд╕ाрд╣िрдд्рдп: рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдкрд░िрдк्рд░ेрдХ्рд╖्рдп рдоें,
рдЬрдирдЬाрддीрдп рд╕ाрд╣िрдд्рдп: рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдкрд░िрдк्рд░ेрдХ्рд╖्рдп рдоें
рд▓ोрдХ рдПрд╡ं рдЬрдирдЬाрддीрдп рдиाрдЯ्рдп, рдиृрдд्рдп рдФрд░ рд╕ंрдЧीрдд рд░ूрдк: рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдкрд░िрдк्рд░ेрдХ्рд╖्рдп рдоें
рд▓ोрдХ рдПрд╡ं рдЬрдирдЬाрддीрдп рдЪिрдд्рд░, рд╢िрд▓्рдк рдФрд░ рдЕрди्рдп рдХрд▓ाрднिрд╡्рдпрдХ्рддिрдпाँ: рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдкрд░िрдк्рд░ेрдХ्рд╖्рдп рдоें
рд▓ोрдХ рд╕ंрд╕्рдХृрддि: рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдкрд░िрдк्рд░ेрдХ्рд╖्рдп рдоें
рдЬрдирдЬाрддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि: рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдкрд░िрдк्рд░ेрдХ्рд╖्рдп рдоें
рд▓ोрдХ рдПрд╡ं рдЬрдирдЬाрддीрдп рд╕ाрд╣िрдд्рдп-рд╕ंрд╕्рдХृрддि: рднूрдоंрдбрд▓ीрдХрд░рдг рдХे рд╕ंрджрд░्рдн рдоें
рддुрд▓рдиाрдд्рдордХ рд▓ोрдХ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдХृрддि: рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдкрд░िрдк्рд░ेрдХ्рд╖्рдп рдоें
рддुрд▓рдиाрдд्рдордХ рдЬрдирдЬाрддीрдп рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдХृрддि: рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдкрд░िрдк्рд░ेрдХ्рд╖्рдп рдоें
рд▓ोрдХ рдПрд╡ं рдЬрдирдЬाрддीрдп рд╕ाрд╣िрдд्рдп: рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдФрд░ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХे рд╕рди्рджрд░्рдн рдоें
рд▓ोрдХ рдПрд╡рдо् рдЬрдирдЬाрддीрдп рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдХृрддि: рд╕рдоाрдЬ рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рдЕрдз्рдпрдпрди
рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдкрд░िрдк्рд░ेрдХ्рд╖्рдп рдоें рдоाрд▓рд╡ा рдПрд╡рдо् рдЕрди्рдп рдЕंрдЪрд▓ों рдХी рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рд▓ोрдХ рдкрд░рдо्рдкрд░ाрдПँ, рдпрдеा рд╕ंрдЬा, рдоाрдЪ, рд╣ीреЬ, рдЧрдгрдЧौрд░, рдоांрдбрдгा, рдЪिрдд्рд░ाрд╡рдг, рдЫрд▓्рд▓ा, рдкाрд░рд╕ी рдЖрджि।
рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдкрд░िрдк्рд░ेрдХ्рд╖्рдп рдоें рд▓ोрдХ рдПрд╡ं рдЬрдирдЬाрддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि: рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдФрд░ рдоौрдЦिрдХ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХे рд╕рди्рджрд░्рдн рдоें
рд▓ोрдХ рдПрд╡ं рдЬрдирдЬाрддीрдп рдЬ्рдЮाрди - рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХी
рд▓ोрдХ рдПрд╡рдо् рдЬрдирдЬाрддीрдп рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдХृрддि: рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдФрд░ рд╡िрдХाрд╕ рдХे рдкрд░िрдк्рд░ेрдХ्рд╖्рдп рдоें
рд▓ोрдХ рдПрд╡рдо् рдЬрдирдЬाрддीрдп рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдХृрддि: рдзाрд░्рдоिрдХ рдФрд░ рджाрд░्рд╢рдиिрдХ рдЕрдз्рдпрдпрди
рд▓ोрдХ рдПрд╡ं рдЬрдирдЬाрддीрдп рд╕ाрд╣िрдд्рдп, рдХрд▓ा, рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдФрд░ рдоाрдирд╡ рдоूрд▓्рдп
рд▓ोрдХ рдПрд╡ं рдЬрдирдЬाрддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि: рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдФрд░ рдоूрд▓्рдп рдЪेрддрдиा
рд▓ोрдХ рдПрд╡рдо् рдЬрдирдЬाрддीрдп рд╕ाрд╣िрдд्рдп: рдкाрд░िрд╕्рдеिрддिрдХीрдп рдЕрдз्рдпрдпрди
рдоूрд▓्рдпों рдХे рдк्рд░рд╕ाрд░ рдоें рд▓ोрдХ рдПрд╡ं рдЬрдирдЬाрддीрдп рд╕ाрд╣िрдд्рдп, рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдФрд░ рдкрд░рдо्рдкрд░ाрдУं рдХी рднूрдоिрдХा
рд▓ोрдХ рдПрд╡рдо् рдЬрдирдЬाрддीрдп рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдХृрддि: рдЦाрдирдкाрди, рд╕ौंрджрд░्рдп рдк्рд░рд╕ाрдзрди рдФрд░ рдЬीрд╡рди-рд╢ैрд▓ी рдХे рдкрд░िрдк्рд░ेрдХ्рд╖्рдп
рд▓ोрдХ рдПрд╡рдо् рдЬрдирдЬाрддीрдп рднाрд╖ाрдПँ: рд╡्рдпाрдХрд░рдгिрдХ рдФрд░ рднाрд╖ाрд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рдЕрдз्рдпрдпрди
рд▓ोрдХ рдПрд╡рдо् рдЬрдирдЬाрддीрдп рд╢рдм्рдж рд╕рдо्рдкрджा рдФрд░ рд╢рдм्рджрдХोрд╢
рд░ाрдЬрднाрд╖ा рдФрд░ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рднाрд╖ा рд╣िंрджी рдХे рд╡िрдХाрд╕ рдоें рд▓ोрдХ рднाрд╖ाрдУं рдХी рднूрдоिрдХा
рд▓ोрдХ рдФрд░ рдЬрдирдЬाрддीрдп рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдПрд╡ं рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХे рд╕ाрде рдоीрдбिрдпा рдХा рдЕрди्рддрд░ाрд╡рд▓рдо्рдмрди
рд▓ोрдХ рдФрд░ рдЬрдирдЬाрддीрдп рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдПрд╡ं рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХे рдк्рд░рд╕ाрд░ рдоें рдоीрдбिрдпा рдХी рднूрдоिрдХा
рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдкрд░िрдк्рд░ेрдХ्рд╖्рдп рдоें рд▓ोрдХ рдПрд╡рдо् рдЬрдирдЬाрддीрдп рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдХृрддि: рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдФрд░ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди
рдмाрд▓ рд▓ोрдХ рдФрд░ рдЬрдирдЬाрддीрдп рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдПрд╡ं рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХे рд╡िрд╡िрдз рдЖрдпाрдо
рд▓ोрдХ рдФрд░ рд▓ोрдХрдк्рд░िрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि : рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдкрд░िрдк्рд░ेрдХ्рд╖्рдп рдоें
рдЗрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рдЕрди्рдп рдк्рд░ाрд╕ंрдЧिрдХ рд╡िрд╖рдп рднी рд╣ो рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдЖрд▓ेрдЦ рд╡ाрдЪрдХ рдХिрд╕ी рдЦाрд╕ рдЖрдпाрдо/рд╡िрдзा/рдЕंрдЪрд▓ рдХो рд▓ेрдХрд░ рд╢ोрдз рдЖрд▓ेрдЦ рддैрдпाрд░ рдХрд░ рдИрдоेрд▓/рд╡्рд╣ाрдЯ्рд╕ рдПрдк рдХे рдЬрд░िрдпे рд╡िрд╖рдп, рдкंрдЬीрдпрди рдЖрджि рдХे рд╕рдо्рдмрди्рдз рдоें рдпрдеाрд╢ीрдШ्рд░ рд╕ूрдЪिрдд рдХрд░ें। рд╡िрд╕्рддृрдд рд╢ोрдз рдкрдд्рд░/рд╢ोрдз рд╕ाрд░ рдИрдоेрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा 4 рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ 2018 рддрдХ рдк्рд░ेрд╖िрдд рдХрд░ें।
*рдкंрдЬीрдпрди рд╢ुрд▓्рдХ*
рдк्рд░ाрдз्рдпाрдкрдХ/ рд╢िрдХ्рд╖ाрд╡िрдж् / рд╡рд░िрд╖्рда рд▓ोрдХ рдЕрдз्рдпेрддा рд╡рд░्рдЧ 450 рд░ु
рд╢ोрдзाрд░्рдеी/рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рд╡рд░्рдЧ 350 рд░ु
рдкंрдЬीрдпрди рд░ाрд╢ि *PRATIKALPA SANSKRITIK SANSTHA* рдХो рджेрдп *DENA BANK A/C No. 055810027450 IFSC BKDN0810558 BRANCH - FREEGUNJ, UJJAIN* рдоें *рджिрдиांрдХ 4 рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ 2018* рддрдХ рд╕ीрдзे рдпा рдИ- рдмैंрдХिंрдЧ рдж्рд╡ाрд░ा рдЬрдоा рдХрд░рд╡ा рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдЙрд╕ рдкрд░ рдЕрдкрдиा рдиाрдо рдПрд╡ं рд╕्рдеाрди рдЕрд╡рд╢्рдп рджрд░्рдЬ рдХрд░ें।
*рд╕ंрдЧोрд╖्рдаी рд╕рдд्рд░*
*рд╕्рдеाрди : рдХाрд▓िрджाрд╕ рд╕ंрд╕्рдХृрдд рдЕрдХाрджрдоी, рдХोрдаी рд░ोрдб, рдЙрдЬ्рдЬैрди (рдо.рдк्рд░.) 456 010*
*рджि. 6 рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ 2018, рд╢рдиिрд╡ाрд░*
рдЙрдж्рдШाрдЯрди рд╕рдоाрд░ोрд╣- рджोрдкрд╣рд░ 2:00
рдк्рд░рдердо рддрдХрдиीрдХी рд╕рдд्рд░- рджोрдкрд╣рд░ 3:00
рд▓ोрдХ рд╕ंрд╕्рдХृрддि рд╕рди्рдз्рдпा- рд░ाрдд्рд░ि 7:00
*рджि. 7 рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ 2018, рд░рд╡िрд╡ाрд░*
рдж्рд╡िрддीрдп рддрдХрдиीрдХी рд╕рдд्рд░- рдк्рд░ाрддः 10:30
рднोрдЬрдиाрд╡рдХाрд╢ – рджोрдкрд╣рд░ 1: 30
рддृрддीрдп рддрдХрдиीрдХी рд╕рдд्рд░ – рджोрдкрд╣рд░ 2:00
рд╕рдоाрдкрди рд╕рдд्рд░, рд▓ोрдХ рд╕ंрд╕्рдХृрддि рд╕рдо्рдоाрди рдПрд╡рдо् рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рд╕рди्рдз्рдпा- рд╕ाрдпं 7:30
*рдИрдоेрд▓ рдФрд░ рдоोрдм. рд╕рдо्рдкрд░्рдХ*
*рдк्рд░ो.рд╢ैрд▓ेрди्рдж्рд░рдХुрдоाрд░ рд╢рд░्рдоा*
рдоुрдЦ्рдп рд╕рдорди्рд╡рдпрдХ
рдЖрдЪाрд░्рдп, рд╣िрди्рджी рдЕрдз्рдпрдпрдирд╢ाрд▓ा рдПрд╡ं рдХुрд▓ाрдиुрд╢ाрд╕рдХ, рд╡िрдХ्рд░рдо рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдЙрдЬ्рдЬैрди (рдо.рдк्рд░.)
рдоोрдмा. 09826047765
*Email shailendrakumarsharma66@gmail.com*
*рд╡िрд╢ेрд╖: рд╡िрд╕्рддृрдд рдЬाрдирдХाрд░ी рдХे рд▓िрдП рдбॉ. рднेрд░ूрд▓ाрд▓ рдоाрд▓рд╡ीрдп рд╕े рдоोрдмाрдЗрд▓ 9630629563 рдкрд░ рд╕рдо्рдкрд░्рдХ рдХрд░ें*
*рдХुрдоाрд░ рдХिрд╢рди*
рд╕рдЪिрд╡, рдк्рд░рддिрдХрд▓्рдкा
рдоोрдмा. 9407126842
*Email pratikalpaujjain@gmail.com*
*рдбॉ. рдкрд▓्рд▓рд╡ी рдХिрд╢рди*
рдиिрджेрд╢рдХ рдк्рд░рддिрдХрд▓्рдкा
*рдЧुрд▓ाрдмрд╕िंрд╣ рдпाрджрд╡* рд╕ंрд╕्рдеाрдз्рдпрдХ्рд╖
*рд╕ंрдпोрдЬрдХрдЧрдг: рдбॉ. рдЬрдЧрджीрд╢рдЪрди्рдж्рд░ рд╢рд░्рдоा, рдк्рд░ो. рд░ाрдЬрд╢्рд░ी рд╢рд░्рдоा, рдбॉ. рднेрд░ूрд▓ाрд▓ рдоाрд▓рд╡ीрдп (рдоोрдм 9630629563), рдбॉ. рдоोрд╣рд╕िрди реЩाрди (рдЕрд▓ीрдмाрдЧ, рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░), рдбॉ. рдоोрд╣рди рдмैрд░ाрдЧी, рдбॉ. рд░ेрдЦा рдХौрд╢рд▓, рдбॉ. рдкрд░ाрдХ्рд░рдо рд╕िंрд╣, рдбॉ. рд░рдЪрдиा рдЬैрди, рдбॉ. рд░ूрдкा рднाрд╡рд╕ाрд░, рдбॉ. рд╢्рд╡ेрддा рдкрдг्рдб्рдпा, рдбॉ. рд░ूрдкाрд▓ी рд╕ाрд░рдпे, рд╕ंрджीрдк рдкांрдбे, рджрдпाрд░ाрдо рдирд░्рдЧेрд╢, рд╢ैрд▓ेрди्рдж्рд░ рдк्рд░рддाрдк*
рдкंрдЪрд╡рд░्рд╖ीрдп рдпोрдЬрдиाрдПं,,,рдПрдХ рдирдЬрд░, upsc/uppsc
рднाрд░рдд рдоें рдЖрд░्рдеिрдХ рдиिрдпोрдЬрди рдХी рдЕрд╡рдзाрд░рдгा рд░ूрд╕ (рддрдм рдпूрдПрд╕рдПрд╕рдЖрд░) рд╕े рд▓ी рдЧрдИ рдеी. рднाрд░рдд рдиे рдЕрдм рддрдХ 12 рдкंрдЪрд╡рд░्рд╖ीрдп рдпोрдЬрдиाрдПं рд▓ॉрди्рдЪ рдХी рд╣ैं рдФрд░ рд╡рд░्рддрдоाрди NDA рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рд╡рд░्рд╖ 2017 рд╕े рднाрд░рдд рдоें рдкंрдЪрд╡рд░्рд╖ीрдп рдпोрдЬрдиाрдУं рдХो рдмрдиाрдиा рдмंрдж рдХрд░ рджिрдпा рд╣ै. рднाрд░рдд рдХी рдкрд╣рд▓ी рдкंрдЪрд╡рд░्рд╖ीрдп рдпोрдЬрдиा 1951 рдоें рд╢ुрд░ू рдХी рдЧрдИ рдеी.
1. рдк्рд░рдердо рдкंрдЪрд╡рд░्рд╖ीрдп рдпोрдЬрдиा:
i. рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХी рдЕрд╡рдзि 1951 рд╕े 1956 рддрдХ рдеी.
ii. рдпрд╣ рдпोрдЬрдиा рд╣ैрд░ोрдб-рдбोрдорд░ рдоॉрдбрд▓ рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рдеी.
iii. рдЗрд╕рдХा рдоुрдЦ्рдп рдз्рдпाрди рджेрд╢ рдХे рдХृрд╖ि рд╡िрдХाрд╕ рдкрд░ рдеा.
iv. рдпрд╣ рдпोрдЬрдиा рд╕рдлрд▓ рд░рд╣ी рдФрд░ 3.6% рдХी рд╡ृрдж्рдзि рджрд░ рд╣ाрд╕िрд▓ рдХी рдеी.
2. рджूрд╕рд░ी рдкंрдЪрд╡рд░्рд╖ीрдп рдпोрдЬрдиा:
i. рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХी рдЕрд╡рдзि 1956 рд╕े 1961 рдХे рдмीрдЪ рдХी рдеी.
ii. рдпрд╣ рдпोрдЬрдиा рдкी.рд╕ी. рдорд╣ाрд▓рдиोрдмिрд╕ рдоॉрдбрд▓ рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рдеी.
iii. рдЗрд╕рдХा рдоुрдЦ्рдп рд▓рдХ्рд╖्рдп рджेрд╢ рдХे рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдкрд░ рдеा.
iv. рдпрд╣ рдпोрдЬрдиा рднी рд╕рдлрд▓ рд░рд╣ी рдФрд░ рдЗрд╕рдиे 4.1% рдХी рд╡ृрдж्рдзि рджрд░ рд╣ाрд╕िрд▓ рдХी।
3. рддीрд╕рд░ी рдкंрдЪрд╡рд░्рд╖ीрдп рдпोрдЬрдиा:
i. рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХी рдЕрд╡рдзि 1961 рд╕े 1966 рдХे рдмीрдЪ рдХी рдеी.
ii. рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХो 'рдЧाрдбрдЧिрд▓ рдпोрдЬрдиा' рднी рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै.
iii. рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХा рдоुрдЦ्рдп рд▓рдХ्рд╖्рдп рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХो рдЧрддिрдоाрди рдФрд░ рдЖрдд्рдо рдиिрд░्рднрд░ рдмрдиाрдиा рдеा.
iv. рдЪीрди рд╕े рдпुрдж्рдз рдХे рдХाрд░рдг, рдпрд╣ рдпोрдЬрдиा рдлेрд▓ рд╣ो рдЧрдпी рдеी. рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХी рд╡ृрдж्рдзि рджрд░ рдХा рд▓рдХ्рд╖्рдп 5.6% рдеा рд▓ेрдХिрди рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рд╡ृрдж्рдзि рджрд░ 2.4% рд░рд╣ी рдеी.
4. рдпोрдЬрдиा рдЕрд╡рдХाрд╢:
i. рдпोрдЬрдиा рдЕрд╡рдХाрд╢ рдХी рд╕рдордп рдЕрд╡рдзि 1966 рд╕े 1969 рддрдХ рдеी.
ii. рдЗрди рддीрди рд╕ाрд▓ों рдоें рдХोрдИ рднी рдкंрдЪрд╡рд░्рд╖ीрдп рдпोрдЬрдиा рдирд╣ीं рдмрдиाрдпीं рдЧрдпी рдеी рдмрд▓्рдХि рд╣рд░ рд╕ाрд▓ рдПрдХ рд╡рд░्рд╖ीрдп рдпोрдЬрдиा рдмрдиाрдпीं рдЧрдпी рдеी рдФрд░ рд╣рд░ рдпोрдЬрдиा рдоें рдХृрд╖ि рдФрд░ рд╕рдо्рдмрдж्рдз рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рдЙрдж्рдпोрдЧ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХो рд╕рдоाрди рдк्рд░ाрдердоिрдХрддा рджी рдЧрдИ рдеी.
iii. рдпोрдЬрдиा рдЕрд╡рдХाрд╢ рдХो рдмрдиाрдиे рдХे рдкीрдЫे рдХा рдХाрд░рдг рднाрд░рдд-рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдпुрдж्рдз рдФрд░ рддीрд╕рд░ी рдкंрдЪрд╡рд░्рд╖ीрдп рдпोрдЬрдиा рдХी рд╡िрдлрд▓рддा рдеी.
5. рдЪौрдеी рдкंрдЪрд╡рд░्рд╖ीрдп рдпोрдЬрдиा:
i. рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХी рдЕрд╡рдзि 1969 рд╕े 1974 рддрдХ рдеी.
ii. рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХे рджो рдоुрдЦ्рдп рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдеे; рдкрд╣рд▓ा, рд╕्рдеिрд░рддा рдХे рд╕ाрде рд╡िрдХाрд╕ рдФрд░ рджूрд╕рд░ा рдЖрдд्рдо рдиिрд░्рднрд░рддा рдХी рд╕्рдеिрддि рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиा.
iii. рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХे рджौрд░ाрди рд╣ी 1971 рдХे рдЪुрдиाрд╡ों рдХे рджौрд░ाрди рдЗंрджिрд░ा рдЧांрдзी рдж्рд╡ाрд░ा "рдЧрд░िрдмी рд╣рдЯाрдУ" рдХा рдиाрд░ा рджिрдпा рдЧрдпा рдеा.
iv. рдпрд╣ рдпोрдЬрдиा рдЕрд╕рдлрд▓ рд░рд╣ी рдеी рдФрд░ 5.7% рдХी рд╡िрдХाрд╕ рджрд░ рдХे рд▓рдХ्рд╖्рдп рдХे рдоुрдХाрдмрд▓े рдХेрд╡рд▓ 3.3% рдХी рд╡ृрдж्рдзि рджрд░ рд╣ाрд╕िрд▓ рдХрд░ рд╕рдХी рдеी.
6. рдкांрдЪрд╡ीं рдкंрдЪрд╡рд░्рд╖ीрдп рдпोрдЬрдиा:
i. рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХी рдЕрд╡рдзि 1974 рд╕े 1979 рддрдХ рдеी.
ii. рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдоें рдХृрд╖ि рдХो рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рдк्рд░ाрдердоिрдХрддा рджी рдЧрдИ рдеी, рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рдЙрдж्рдпोрдЧ рдФрд░ рдЦाрдиों рдХो рд╡рд░ीрдпрддा рджी рдЧрдпी рдеी.
iii. рдХुрд▓ рдоिрд▓ाрдХрд░ рдпрд╣ рдпोрдЬрдиा рд╕рдлрд▓ рд░рд╣ी рдеी рдЬिрд╕рдиे 4.4% рдХे рд▓рдХ्рд╖्рдп рдХे рдоुрдХाрдмрд▓े 4.8% рдХी рд╡ृрдж्рдзि рджрд░ рд╣ाрд╕िрд▓ рдХी рдеी.
iv. рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХा рдб्рд░ाрдл्рдЯ ‘рдбी.рдкी. рдзрд░’ рдж्рд╡ाрд░ा рддैрдпाрд░ рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा. рдирд╡ рдиिрд░्рд╡ाрдЪिрдд рдоोрд░ाрд░рдЬी рджेрд╕ाрдИ рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХो рд╕рдордп рд╕े рдкрд╣рд▓े рд╣ी 1978 рдоें рд╕рдоाрдк्рдд рдХрд░ рджिрдпा рдеा.
7. рд░ोрд▓िंрдЧ рдк्рд▓ाрди: рдЬрдм рдХेंрдж्рд░ рдоें рдоोрд░ाрд░рдЬी рджेрд╕ाрдИ рд╕рд░рдХाрд░ рд╕рдд्рддा рдоें рдЖрдпी рддो рдЙрд╕рдиे рдкांрдЪрд╡ीं рдкंрдЪрд╡рд░्рд╖ीрдп рдпोрдЬрдиा рдХो 1978 рдоें рд╣ी рдЦрдд्рдо рдХрд░ рджिрдпा рдеा рдФрд░ рдЗрд╕рдХे рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдПрдХ “рд╡ाрд░्рд╖िрдХ рдк्рд▓ाрди” рдмрдиा рджिрдпा рдеा рдЬिрд╕े рд░ोрд▓िंрдЧ рдк्рд▓ाрди рдХрд╣ा рдЧрдпा рдеा.
8. рдЫрдард╡ीं рдкंрдЪрд╡рд░्рд╖ीрдп рдпोрдЬрдиा:
i. рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХी рдЕрд╡рдзि 1980 рд╕े 1985 рддрдХ рдеी.
ii. рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХा рдоूрд▓ рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдЧрд░ीрдмी рдЙрди्рдоूрд▓рди рдФрд░ рддрдХрдиीрдХी рдЖрдд्рдордиिрд░्рднрд░рддा рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиा рдеा.
iii. рдЫрдаी рдкंрдЪрд╡рд░्рд╖ीрдп рдпोрдЬрдиा рдиे рднाрд░рдд рдоें рдЖрд░्рдеिрдХ рдЙрджाрд░ीрдХрд░рдг рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдХी рдеी. рдоूрд▓्рдп рдиिрдпंрдд्рд░рдг рд╕рдоाрдк्рдд рд╣ो рдЧрдП рдФрд░ рд░ाрд╢рди рдХी рджुрдХाрдиें рдмंрдж рдХрд░ рджी рдЧрдИं рдеी рдЬिрд╕рд╕े рдЦाрдж्рдп рдХीрдорддों рдоें рд╡ृрдж्рдзि рд╣ुрдИ рдеी рдФрд░ рджेрд╢ рдоें рдорд╣ंрдЧाрдИ рдиे рдЕрдкрдиे рдкैрд░ рдкрд╕ाрд░рдиे рд╢ुрд░ू рдХрд░ рджिрдП рдеे. рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХे рд╕рдордп рд╕े рдиेрд╣рд░ु рдХे рд╕рдоाрдЬрд╡ाрдж рдХा рдЕंрдд рд╣ो рдЧрдпा рдеा.
iv. рдЗрд╕ी рдпोрдЬрдиा рдХे рд╕рдордп рд╕े рджेрд╢ рдоें ‘рдлैрдоिрд▓ी рдк्рд▓ाрдиिंрдЧ’ рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдФрд░ рдиाрдмाрд░्рдб рдмैंрдХ (1982) рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рд╣ुрдИ рдеी.
V. рдпрд╣ рдпोрдЬрдиा рдмрд╣ुрдд рд╕рдлрд▓ рд╣ुрдИ рдеी. рдЗрд╕рдХा рд╡िрдХाрд╕ рд▓рдХ्рд╖्рдп 5.2% рдеा рд▓ेрдХिрди рдЗрд╕рдиे 5.7% рдХी рд╡ृрдж्рдзि рджрд░ рд╣ाрд╕िрд▓ рдХी рдеी.
9. рд╕ाрддрд╡ीं рдкंрдЪрд╡рд░्рд╖ीрдп рдпोрдЬрдиा:
i. рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХी рдЕрд╡рдзि 1985 рд╕े 1990 рддрдХ рдеी.
ii. рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХे рдЙрдж्рджेрд╢्рдпों рдоें рдЖрдд्рдо рдиिрд░्рднрд░ рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдФрд░ рд░ोрдЬрдЧाрд░ рдХे рдкрд░्рдпाрдк्рдд рдЕрд╡рд╕рд░ рдкैрджा рдХрд░рдиा рд╢ाрдоिрд▓ рдеा.
iii. рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдоें рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рдиिрдЬी рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХो рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХी рддुрд▓рдиा рдоें рдЕрдзिрдХ рдоें рдк्рд░ाрдердоिрдХрддा рдоिрд▓ी рдеी.
iv. рдЗрд╕рдХा рд╡िрдХाрд╕ рд▓рдХ्рд╖्рдп 5.0% рдеा рд▓ेрдХिрди рдЗрд╕рдиे 6.0% рд╡ृрдж्рдзि рджрд░ рд╣ाрд╕िрд▓ рдХी рдеी.
10. рд╡ाрд░्рд╖िрдХ рдпोрдЬрдиाрдПं: рдХेंрдж्рд░ рдоें рдЕрд╕्рдеिрд░ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд╕्рдеिрддि рдХे рдХाрд░рдг рдЖрдард╡ीं рдкंрдЪрд╡рд░्рд╖ीрдп рдпोрдЬрдиा рд╕рдордп рдкрд░ рд╢ुрд░ू рдирд╣ीं рд╣ो рд╕рдХी, рдЗрд╕ рдХाрд░рдг 1990-91 рдФрд░ 1991-92 рдоें рджो рд╡ाрд░्рд╖िрдХ рдпोрдЬрдиाрдпें рдмрдиाрдпीं рдЧрдпी рдеीं.
11. рдЖрдард╡ीं рдкंрдЪрд╡рд░्рд╖ीрдп рдпोрдЬрдиा:
i. рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХी рдЕрд╡рдзि 1992 рд╕े 1997 рддрдХ рдеी.
ii. рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдоें рдоाрдирд╡ рд╕ंрд╕ाрдзрди рд╡िрдХाрд╕ рдЬैрд╕े рд░ोрдЬрдЧाрд░, рд╢िрдХ्рд╖ा рдФрд░ рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдХे рд╡िрдХाрд╕ рдХो рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рдк्рд░ाрдердоिрдХрддा рджी рдЧрдИ рдеी.
iii. рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХे рджौрд░ाрди рд╣ी рдирд░рд╕िрдо्рд╣ा рд░ाрд╡ рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рднाрд░рдд рдХी рдирдпी рдЖрд░्рдеिрдХ рдиीрддि рдХो рдоंрдЬूрд░ी рджी рдеी. рдЕрд░्рдеाрдд рджेрд╢ рдоें рдЙрджाрд░ीрдХрд░рдг, рдиिрдЬीрдХрд░рдг рдФрд░ рд╡ैрд╢्рд╡ीрдХрд░рдг (рдПрд▓рдкीрдЬी рдоॉрдбрд▓) рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рд╣ुрдИ рдеी.
iv. рдпрд╣ рдпोрдЬрдиा рд╕рдлрд▓ рд░рд╣ी рдеी рдФрд░ рдЗрд╕рдХे рд╡िрдХाрд╕ рдХा рд▓рдХ्рд╖्рдп 5.6% рд░рдЦा рдЧрдпा рдеा рд▓ेрдХिрди рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдиे 6.8% рдХी рд╡ाрд░्рд╖िрдХ рд╡ृрдж्рдзि рджрд░ рд╣ाрд╕िрд▓ рдХी рдеी.
12. рдиौрд╡ीं рдкंрдЪрд╡рд░्рд╖ीрдп рдпोрдЬрдиा:
i. рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХी рдЕрд╡рдзि 1997 рд╕े 2002 рддрдХ рдеी.
ii. рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХा рдоुрдЦ्рдп рдлोрдХрд╕ "рди्рдпाрдп рдФрд░ рд╕рдоाрдирддा рдХे рд╕ाрде рд╡िрдХाрд╕" рдкрд░ рдеा.
iii. рдЗрд╕े рднाрд░рдд рдХी рдЖрдЬाрджी рдХे 50 рд╡ें рд╡рд░्рд╖ рдоें рд▓ॉрди्рдЪ рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा.
iv. рдпрд╣ рдпोрдЬрдиा рдЕрдкрдиे рд╡िрдХाрд╕ рд▓рдХ्рд╖्рдп 7% рдХी рджрд░ рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдоें рд╕рдлрд▓ рдирд╣ीं рд░рд╣ी рдеी рдФрд░ рдЗрд╕рдиे рдХेрд╡рд▓ 5.6% рдХी рд╡ृрдж्рдзि рджрд░ рд╣ाрд╕िрд▓ рдХी рдеी.
13. рджрд╕рд╡ीं рдкंрдЪрд╡рд░्рд╖ीрдп рдпोрдЬрдиा:
i. рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХी рдЕрд╡рдзि 2002 рд╕े 2007 рддрдХ рдеी.
ii. рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХा рд▓рдХ्рд╖्рдп рдЕрдЧрд▓े 10 рд╡рд░्рд╖ों рдоें рднाрд░рдд рдХी рдк्рд░рддि рд╡्рдпрдХ्рддि рдЖрдп рдХो рджोрдЧुрдиा рдХрд░рдиा рдеा.
iii. рдЗрд╕рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп 2012 рддрдХ рдЧрд░ीрдмी рдЕрдиुрдкाрдд рдХो 15% рдХрдо рдХрд░рдиा рдеा.
iv. рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдоें 8.0% рд╡िрдХाрд╕ рджрд░ рд╣ाрд╕िрд▓ рдХрд░рдиे рдХा рд▓рдХ्рд╖्рдп рд░рдЦा рдЧрдпा рдеा рд▓ेрдХिрди рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рдХेрд╡рд▓ 7.2% рдХी рд╡ृрдж्рдз рджрд░ рд╣ाрд╕िрд▓ рдХी рдЬा рд╕рдХी рдеी.
14. рдЧ्рдпाрд░рд╣рд╡ीं рдкंрдЪрд╡рд░्рд╖ीрдп рдпोрдЬрдиा:
i. рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХी рдЕрд╡рдзि 2007 рд╕े 2012 рддрдХ рдеी.
ii. рдпрд╣ рдпोрдЬрдиा рд╕ी. рд░ंрдЧрд░ाрдЬрди рдж्рд╡ाрд░ा рддैрдпाрд░ рдХी рдЧрдпी рдеी
iii. рдЗрд╕рдХी рдоुрдЦ्рдп рдеीрдо "рддेрдЬ़ рдФрд░ рдЕрдзिрдХ рд╕рдоाрд╡ेрд╢ी рд╡िрдХाрд╕" рдеी.
iv. рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдоें 8.1 % рд╡िрдХाрд╕ рджрд░ рд╣ाрд╕िрд▓ рдХрд░рдиे рдХा рд▓рдХ्рд╖्рдп рд░рдЦा рдЧрдпा рдеा рд▓ेрдХिрди рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рдХेрд╡рд▓ 7.9% рдХी рд╡ृрдж्рдз рджрд░ рд╣ाрд╕िрд▓ рдХी рдЬा рд╕рдХी рдеी.
15. рдмाрд░рд╣рд╡ीं рдкंрдЪрд╡рд░्рд╖ीрдп рдпोрдЬрдиा:
i. рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХी рдЕрд╡рдзि 2012 рд╕े 2017 рддрдХ рдеी.
ii. рдпрд╣ рдпोрдЬрдиा рд╕ी. рд░ंрдЧрд░ाрдЬрди рдж्рд╡ाрд░ा рддैрдпाрд░ рдХी рдЧрдпी рдеी
iii. рдЗрд╕рдХी рдоुрдЦ्рдп рдеीрдо "рддेрдЬ़, рдЕрдзिрдХ рд╕рдоाрд╡ेрд╢ी рдФрд░ рд╕рддрдд рд╡िрдХाрд╕" рдеी.
iv. рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдоें 8 % рд╡िрдХाрд╕ рджрд░ рд╣ाрд╕िрд▓ рдХрд░рдиे рдХा рд▓рдХ्рд╖्рдп рд░рдЦा рдЧрдпा рдеा рд▓ेрдХिрди рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рдХेрд╡рд▓ 6.8% рдХी рд╡ृрдж्рдз рджрд░ рд╣ाрд╕िрд▓ рдХी рдЬा рд╕рдХी рдеी.
16. рдмाрд░рд╣рд╡ीं рдкंрдЪрд╡рд░्рд╖ीрдп рдпोрдЬрдиा рдХे рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдеे:
1. рдЧैрд░ рдХृрд╖ि рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें 50 рдоिрд▓िрдпрди рдирдП рдХाрдо рдХे рдЕрд╡рд╕рд░ рдкैрджा рдХрд░рдиा.
2. 0-3 рд╕ाрд▓ рдХे рдмрдЪ्рдЪों рдХे рдмीрдЪ рдХुрдкोрд╖рдг рдХो рдХрдо рдХрд░рдиा.
3. рд╡рд░्рд╖ 2017 рддрдХ рд╕рднी рдЧांрд╡ों рдХो рдмिрдЬрд▓ी рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдиा
4. рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдЖрдмाрджी рдХे 50% рдЬрдирд╕ँрдЦ्рдпा рдХो рдЙрдЪिрдд рдкेрдпрдЬрд▓ рдХी рд╕ुрд╡िрдзा рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдиा
5. рд╣рд░ рд╕ाрд▓ 1 рдоिрд▓िрдпрди рд╣ेрдХ्рдЯेрдпрд░ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдкेреЬ рд▓рдЧाрдХрд░ рд╣рд░िрдпाрд▓ी рдлैрд▓ाрдиा
6. рджेрд╢ рдХे 90% рдкрд░िрд╡ाрд░ों рдХो рдмैंрдХिंрдЧ рд╕ेрд╡ाрдУं рд╕े рдЬोреЬрдиा
рднाрд░рдд рдоें рд╡рд░्рддрдоाрди рдоोрджी рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдкंрдЪрд╡рд░्рд╖ीрдп рдпोрдЬрдиाрдУं рд╡рд░्рд╖ 2017 рд╕े рдмрдиाрдиा рдмंрдж рдХрд░ рджिрдпा рд╣ै. рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╕ोрд╡िрдпрдд рд░ूрд╕ рдХी рдирдХрд▓ рдкрд░ рдмрдиाрдпीं рдЬा рд░рд╣ीं рдкंрдЪрд╡рд░्рд╖ीрдп рдпोрдЬрдиाрдУं рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рджेрд╢ рдХी рдЖрд░्рдеिрдХ рдиिрдпोрдЬрди рдк्рд░рдгाрд▓ी рдХो рдмंрдж рдХрд░ рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдФрд░ 12рд╡ीं рдкंрдЪрд╡рд░्рд╖ीрдп рдпोрдЬрдиा рднाрд░рдд рдХी рдЕंрддिрдо рдкंрдЪрд╡рд░्рд╖ीрдп рдпोрдЬрдиा рдХрд╣ी рдЬाрдПрдЧी.।
рдоाрд▓рджीрд╡ : рднाрд░рдд рдХे рд▓िрдП рдоुрдлीрдж рдмрджрд▓ाрд╡
(рдЖрднाрд░ рд╕рд╣िрдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕рд╣ाрд░ा )
рдоाрд▓рджीрд╡ рдоें рд▓ोрдХрд╢ाрд╣ी рдЬीрддी। рднाрд░рддрдоिрдд्рд░ рдЗрдм्рд░ाрд╣ीрдо рдоोрд╣рдо्рдордж рд╕ोрд▓ी рдХी рдкрдб़ोрд╕ी рдоाрд▓्рджीрд╡्рд╕ рдЗрд╕्рд▓ाрдоी рдЧрдгрд░ाрдЬ्рдп рдХे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдиिрд░्рд╡ाрдЪрди рдоें рдЕрднूрддрдкूрд░्рд╡ рд╡िрдЬрдп рдкाрдиा рдПрд╢िрдпाрдИ рдкрд░िрджृрд╢्рдп рдоें рдХрдИ рдоाрдпрдиों рдоें рдк्рд░рдЧрддिрд╢ीрд▓ рд╕ंрдХेрдд рд╣ै। рд╡рд░्рддрдоाрди рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдЕрдм्рджुрд▓्рд▓ाрд╣ рдпाрдоीрди рдХी рд╢िрдХрд╕्рдд рдмीрдЬिंрдЧ рдФрд░ рдЗрд╕्рд▓ाрдоाрдмाрдж рдХो рд╡्рдпрдеिрдд рдХрд░рддी рд╣ै। рджोрдиों рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ों рдиे рдЕрдкрдиे рддрд░ीрдХे рд╕े рдЪुрдиाрд╡ рдХो рдЕрдкрдиे рд╣िрддों рдХे рдоाрдлिрдХ рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХिрдпा рдеा। рдЪुрдиाрд╡ рдк्рд░рдмंрдзрдХों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╕ाрда рдк्рд░рддिрд╢рдд рд╡ोрдЯрд░ों рдиे рд╕рдд्рддा рдХे рд╡िрд░ोрдз рдоें рдорддрджाрди рдХिрдпा। рдоुрдж्рджा рдеा рддाрдиाрд╢ाрд╣ी рдмрдиाрдо рд▓ोрдХрд╢ाрд╣ी рдХ्рдпोंрдХि рд╕ैрдХрдб़ों рд╡िрд░ोрдзी рдЬेрд▓ рдоें рдирдЬрд░рдмंрдж рдХрд░ рджिрдП рдЧрдП рдеे। рд╡ोрдЯрд░ों рдХे рдЙрдд्рд╕ाрд╣ рдХा рдЖрд▓рдо рдпрд╣ рдеा рдХि рджेрд░ рд░ाрдд рддрдХ рдмूрде рдХे рдмाрд╣рд░ рд▓ाрдЗрдиें рд▓рдЧी рд░рд╣ीं।
рдирд░ेрди्рдж्рд░ рдоोрджी рдиे рдЧрдд рдоाрд╣ рдЕрдкीрд▓ рдХी рдеी рдХि рд╡ोрдЯ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдкрдХ्рд╖рдкाрддрд╣ीрди рд░рдЦी рдЬाрдП। рднाрд░рдд рдХी рдЪिंрддा рд╡ाрдЬिрдм рдеी рдХ्рдпोंрдХि рд╢्рд░ीрд▓ंрдХा, рдо्рдпांрдоाрд░, рдиेрдкाрд▓, рдмांрдЧ्рд▓ाрджेрд╢ рдЖрджि рдкрд░ рдЪीрди рдХा рдЖрд░्рдеिрдХ рджрдмाрд╡ рдмрдв़рддा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै। рдоाрд▓рджीрд╡ рдХी рдоाрд░्рдлрдд рдЪीрди рдкрд╢्рдЪिрдоी рднाрд░рдд рдкрд░ рдЕрд╕рд░ рдбाрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ै। рдкूрд░्рд╡ोрддрд░ рд╕े рдкрд╢्рдЪिрдо-рджрдХ्рд╖िрдг рддрдХ рднाрд░рдд рдХी рд╕ीрдоा рдШिрд░ рд░рд╣ी рд╣ै। рдЕрдд: рдоाрд▓рджीрд╡ рдХा рдЪुрдиाрд╡ рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рднी рдЕрд╣рдо рд╣ो рдЧрдпा рдеा। рдЪीрди рдиे рдпрд╣ां рдХुрдЫ рдж्рд╡ीрдк рдЦрд░ीрдж рднी рд▓िрдпे рд╣ैं। рдЕрд░्рдеाрдд рдЪीрди рдФрд░ рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдиे рд╕рднी рдУрд░ рд╕े (рд╕рдоुрдж्рд░, рдЖрдХाрд╢ рдФрд░ рдзрд░рддी) рднाрд░рдд рдХो рдШेрд░ рд▓िрдпा рд╣ै।
рдЗрд╕ी рд╕ंрджрд░्рдн рдоें рднाрд░рддрдоिрдд्рд░ рдХा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдиिрд░्рд╡ाрдЪिрдд рд╣ोрдиा рдорд╣рдд्рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै।рдоाрд▓рджीрд╡ рдХे рдкрд░िрд╡ेрд╢ рдоें рдЗрд╕ рдж्рд╡ीрдк рд╕рдоूрд╣ рдХे рднूрдЧोрд▓ рддрдеा рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдкрд░ рдПрдХ рдирдЬрд░ рдбाрд▓ें рддो рдЪुрдиाрд╡ рдкрд░िрдгाрдо рдЬ्рдпाрджा рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ोंрдЧे। рдЗрдм्рд░ाрд╣ीрдо рдХे рдкूрд░्рд╡ рднी рдПрдХ рднाрд░рддрдоिрдд्рд░ рдоोрд╣рдо्рдордж рдиाрд╢ीрдж рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рд╣ुрдП рдеे। рд╕рд▓ाрдЦों рдХे рдкीрдЫे рд╕े рд╕рдд्рддा рдХी рдЪोрдЯी рддрдХ рдкрд╣ुंрдЪрдиे рд╡ाрд▓ों рдХी рдоिрд╕ाрд▓ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें рдХрдИ рдоिрд▓ рдЬाрдПंрдЧी। рдордЧрд░ рдоाрд▓рджीрд╡ рдоें рд╢्рд░рдордЬीрд╡ी рдкрдд्рд░рдХाрд░ рдоोрд╣рдо्рдордж рдЕрди्рдиी рдиाрд╢ीрдж рдХा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдиिрд░्рд╡ाрдЪिрдд рд╣ोрдиा рдЕрдиोрдЦा рджृрд╖्рдЯांрдд рдеा।
рдПрд╢िрдпा рдХे рд▓рдШुрддрдо рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдХी рджीрд░्рдШрддрдо рдЕрд╡рдзि (рддीрди рджрд╢рдХ) рддрдХ рд╢ाрд╕рдХ рд░рд╣े рдЗрдХрд╣рдд्рддрд░ рд╡рд░्рд╖ीрдп рдоाрдпूрдо рдЕрдм्рджुрд▓ рдЧрдп्рдпूрдо рдХो рдЗрдХрддाрд▓ीрд╕ рд╡рд░्рд╖ीрдп рдоोрд╣рдо्рдордж рдиाрд╢ीрдж рдиे рд╣рд░ाрдпा рдеा। рдЗрд╕ рдк्рд░рд╡ाрд▓рдж्рд╡ीрдк рд╡рд▓рдп рдоें рд▓ोрдХрд╢ाрд╣ी рдХा рдпрд╣ рдк्рд░рдердо рдк्рд░рдпोрдЧ рдеा। рдоोрд╣рдо्рдордж рдиाрд╢ीрдж рдиे рдЪौрд╡рди рдк्рд░рддिрд╢рдд рд╡ोрдЯ рдкाрдХрд░ рдЬीрдд рдХे рджिрди рд╣ी рдЫिрдпाрд▓ीрд╕ рдлीрд╕рдж рд╡ोрдЯ рдкाрдП рдЕрдкрдиे рдк्рд░рддिрдж्рд╡ंрдж्рд╡ी рдЧрдп्рдпूрдо рдХे рд╕ाрде рд╕ंрдпुрдХ्рдд рдк्рд░ेрд╕ рдХांрдл्рд░ेंрд╕ рдоें рдРрд▓ाрди рдХिрдпा рдХि рдкрд░ाрдЬिрдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдХो рд░ाрдЬрдХाрдЬ рдоें рдоाрдлिрдХ рд╕्рдеाрди рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा। рдЙрдирдХी рдоाрд▓рджीрд╡िрдпрди рдбेрдоोрдХ्рд░ेрдЯिрдХ рдкाрд░्рдЯी рдХे рдк्рд░рдлुрд▓्рд▓िрдд рд╕рджрд╕्рдпों рдиे рдкाрд░्рдЯी рдХी рднрдЧрд╡ा рдкрддाрдХा рд▓рд╣рд░ाрдХрд░ рдЗрд╕рдХा рдЦैрд░рдордХрджрдо рдХिрдпा।рдЙрдирд╕े рднिрди्рди рд░рд╣े рдкूрд░्рд╡ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдЧрдп्рдпूрдо। рд╢्рд░ीрд▓ंрдХा рдоें рдЖрд░ंрднिрдХ рдЕрдз्рдпрдпрди рдХे рдмाрдж рдХाрд╣िрд░ा рдХे рдЕрд▓ рдЕрдЬрд╣рд░ рд╡िрд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рд╕े рдЗрд╕्рд▓ाрдоी рд╢ाрд╕्рдд्рд░ों рдХा рдЕрдз्рдпрдпрди рдХрд░ рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╢рд░िрдпрдд рдХाрдиूрди рдоें рдиिрдкुрдгрддा рдкाрдИ। рдЙрдЧ्рд░рд╡ाрджी рдоुрд╕्рд▓िрдо рдм्рд░рджрд░рд╣ुрдб рд╕ंрдЧрдарди рдХे рдк्рд░рдгोрддा рд╕ैрдпрдж рдХुрддुрдм рд╕े рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ुрдП। рдлिрд░ рд▓ीрдмिрдпा рдЗрд╕्рд▓ाрдоी рдЧрдгрд░ाрдЬ्рдп рдЧрдП рдФрд░ рдХрд░्рдирд▓ рдоुрдЕрдо्рдорд░ рдЧрдж्рджाрдлी рдХे рдиिрдЬाрдоे рдоुрд╕्рддрдлा рд╕े рдЕрднिрднूрдд рд╣ुрдП। рдХрдо्рдпुрдиिрд╕्рдЯ рдЙрдд्рддрд░ рдХोрд░िрдпा рдЬाрдХрд░ рддाрдиाрд╢ाрд╣ рдХिрдо рдЗрд▓ рд╕ुंрдЧ рдХी рд╢ाрд╕рди рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХा рдЕрдз्рдпрдпрди рдХिрдпा। рдоाрд▓рджीрд╡ рд▓ौрдЯрдХрд░ рдПрдХ рдкाрд░्рдЯी рд╢ाрд╕рди рддंрдд्рд░ рд░рдЪा, рдЬिрд╕рдоें рд╡े рдЕрдХेрд▓े рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдкрдж рдХे рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ рд╣ोрддे рдеे рдФрд░ рдирдм्рдмे рдк्рд░рддिрд╢рдд рд╡ोрдЯ рдкाрдХрд░ рдЪाрд░ рдмाрд░ рдЪुрдиे рдЬाрддे рд░рд╣े। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдоाрд▓рджीрд╡ рдоें рд╢рд░िрдпрдд рдХाрдиूрди рдХो рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рдмрдиाрдпा। рдЗрд╕्рд▓ाрдоी рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ों рдХे рд╕ंрдЧрдарди (рдУрдЖрдИрд╕ी ), рдЬो рдХрд╢्рдоीрд░ рдХो рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдХा рднूрднाрдЧ рдоाрдирддा рд╣ै, рдоें рд╕рдХ्рд░िрдп рднूрдоिрдХा рдиिрднाрдИ।
рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдоंрдбрд▓ рдоें рд░рд╣े।рд╡िрд╢्рд╡ рдХे рдЗрд╕ рдкूрд░्рдгрдд: рдЗрд╕्рд▓ाрдоी рджेрд╢, рдЬрд╣ां рдЕрди्рдп рд╕рднी рдЖрд╕्рдеाрдПं рдХाрдиूрдирди рд╡рд░्рдЬिрдд рд╣ैं, рд╕िрд░्рдл рд╕ुрди्рдиी рдоुрд╕рд▓рдоाрди рд╣ी рдиाрдЧрд░िрдХ рддрдеा рд╡ोрдЯрд░ рд╣ो рд╕рдХрддे рд╣ैं। рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдХा рд╢ाрд╕рдХीрдп рдХेंрдж्рд░ рднी рдорд╕्рдЬिрджे рд╕ुрд▓्рддाрди рдоोрд╣рдо्рдордж рд╣ै। рдЗрд╕ीрд▓िрдП рдоोрд╣рдо्рдордж рдиाрд╢ीрдж рдХी рд╡िрдЬрдп рд╕ूрдлीрд╡ाрджी рдЙрджाрд░ рдЗрд╕्рд▓ाрдо рдХी рдлрддрд╣ рдеी। рдЕрдкрдиे рдЪुрдиाрд╡ी рдЕрднिрдпाрди рдоें рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдЧрдп्рдпूрдо рдиे рдк्рд░рдЪाрд░ рднी рдХिрдпा рдеा рдХि рдЙрди्рд╣ें рдЕрдкрджрд╕्рде рдХрд░ рдкрд╢्рдЪिрдоी рджेрд╢ рдоाрд▓рджीрд╡ рдоें рдИрд╕ाрдЗрдпрдд рдеोрдкрдиे рдХी рдлिрд░ाрдХ рдоें рд╣ैं। рд╕ाрд▓ рднрд░ рд╕े рдпрд╣ां рднी рдоुрд╕्рд▓िрдо рдЖрддंрдХрд╡ाрджी рдк्рд░рдЧрдЯ рд╣ो рдЧрдП рд╣ैं। рдЧैрд░-рдоुрд╕्рд▓िрдо рдкрд░्рдпрдЯрдХों рдкрд░ рдХाрддिрд▓ाрдиा рд╣рдорд▓े рджрд░्рдЬ рд╣ुрдП рд╣ैं। рджрдХ्рд╖िрдг рдоें рд▓िрдЯ्рдЯेрд╡ाрд▓ा рдЬाрдлрдиा, рдЙрдд्рддрд░ рдоें рдордХрдмूрдЬा рдоुрдЬрдл्рдлрд░ाрдмाрдж, рдкूрд░्рд╡ोрдд्рддрд░ рдоें рдоाрдУрд╡ाрджी рдиेрдкाрд▓ рдФрд░ рдлौрдЬ-рд╢ाрд╕िрдд рдвाрдХा рддрдеा рддाрд▓िрдмाрди-рдЧ्рд░рд╕्рдд рдкрд╢्рдЪिрдоी рдкंрдЬाрдм рд╕े рдШिрд░े рднाрд░рдд рдкрд░ рдПрдХ рдирдпे рдЫोрд░ рд╕े рдЖрддंрдХ рдХा рд╕ाрдпा рдкрдб़рдиे рдХा рдЕंрджेрд╢ा рдеा।
рдЕрдд: рдиाрд╢ीрдж рдХे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдиिрд░्рд╡ाрдЪिрдд рд╣ो рдЬाрдиे рд╕े рддрдм рдХुрдЫ рд░ाрд╣рдд рдоिрд▓ी рдеी। рдоोрд╣рдо्рдордж рдиाрд╢ीрдж рд╕े рджрдХ्рд╖िрдг рдкूрд░्рд╡ी рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ों (рд╕ाрд░्рдХ) рд╡िрд╢ेрд╖рдХрд░ рднाрд░рдд рдХो рдЖрд╢ा рдмंрдз рдЬाрдиा рд╕्рд╡ाрднाрд╡िрдХ рдеा рдХि рдоाрд▓рджीрд╡ рд▓ोрдХрддांрдд्рд░िрдХ рд░ाрд╣ рдкрд░ рдЕрдЧ्рд░рд╕рд░ рд╣ोрдХрд░ рд╡िрдХाрд╕ рдоाрд░्рдЧ рдкрд░ рдЪрд▓ेрдЧा। рдЖрд╢ंрдХिрдд рдоुрд╕्рд▓िрдо рдЖрддंрдХрд╡ाрдж рдХा рдХाрд░्рдпрд╕्рдерд▓ рдирд╣ीं рдмрдиेрдЧा। рдиाрд╢ीрдж рдиे рдкंрдж्рд░рд╣ рд╡рд░्рд╖ рдЧुрдЬाрд░े рд╣ैं рдЧрдп्рдпूрдо рдХी рдЬेрд▓ рдоें। рдЬेрд▓ рдХी рдПрдХांрдд рдХोрдард░ी рдоें рдмंрдж рдХрд░ рдЙрди рдкрд░ рдеूрдХा рдЬाрддा рдеा, рдмूрдЯ рдХी рдХीрд▓ рд╕े рдк्рд░рд╣ाрд░ рд╣ोрддा рдеा, рднूрдЦा рд░рдЦा рдЬाрддा рдеा। рдордЧрд░ рдиाрд╢ीрдж рд╣िрдо्рдордд рдирд╣ीं рд╣ाрд░े। рдиाрд╡िрдХ рдЗंрдЬीрдиिрдпрд░ рдХी рдбिрдЧ्рд░ी рдкाрдХрд░ рдмрдЬाрдп рд╕рд░рдХाрд░ी рдиौрдХрд░ी рдХे рдиाрд╢ीрдж ‘‘рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рд▓ाрдУ’ рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХे рд╕рд░рдмрд░ाрд╣ рдмрдиे। рд╢्рд░ीрд▓ंрдХा рдФрд░ рдм्рд░िрдЯेрди рдоें рдиिрд░्рд╡ाрд╕िрдд рдЬीрд╡рди рдмिрддाрдпा। рдк्рд░рддिрдмंрдз рдХी рдЕрд╡рдзि рдЦрдд्рдо рд╣ुрдИ рддो рдоाрд▓рджीрд╡ рд▓ौрдЯ рдЖрдП। рд░ाрдЬрдзाрдиी рдоाрд▓े рдХे рдкूрд░्рд╡ी рднाрдЧ рдоें рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдЪौрдЦंрднा рд╕्рдоाрд░рдХ рдХे рдмрдЧीрдЪे рдоें рджो рджрд╢рдХों рд╕े рджिрди-рд░ाрдд рд╡िрд░ोрдз рдк्рд░рджрд╢рд░्рди, рдзрд░рдиा рдФрд░ рдЧिрд░рдл्рддाрд░ी рджेрддे рд░рд╣े।
рднाрд░рдд рдоें рджрдлा 144 рдоें рдЪाрд░ рд╕े рдЕрдзिрдХ рдк्рд░рджрд╢рд░्рдирдХाрд░ी рд╕ाрде рдирд╣ीं рдЖ рд╕рдХрддे, рдоाрд▓рджीрд╡ рдоें рдпрд╣ рд╕ंрдЦ्рдпा рдХेрд╡рд▓ рддीрди рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рдиाрд╢ीрдж рдХे рд╕рдорд░्рдердХों рдиे рдХрдИ рдмाрд░ рдЙрд▓्рд▓ंрдШрди рдХिрдпा।рдЖрдзुрдиिрдХ рдПрд╢िрдпा рдХे рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдЕрд╡рдзि рддрдХ рдмंрджी рд░рд╣े рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХे рд╕ेрдиाрдиी рдиाрд╢ीрдж рдХी рддुрд▓рдиा рд▓ोрдЧ рдиेрд▓्рд╕рди рдоंрдбेрд▓ा рдФрд░ рд╕ीрдоांрдд рдЧांрдзी рдЦाрди рдЕрдм्рджुрд▓ рдЧрдл्рдлाрд░ рдЦाрди рд╕े рдХрд░рддे рд╣ैं। рдПрдордиेрд╕्рдЯी рдЗंрдЯрд░рдиेрд╢рдирд▓ рдиे рдЙрди्рд╣ें рдЕंрддрд░ाрдд्рдоा рдХा рдХैрджी рдХрд╣ा। рд╡िрдбंрдмрдиा рд░рд╣ी рдХि рд╣рд░ рджेрд╢ рдХी рд╕्рд╡ाрдзीрдирддा рдФрд░ рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХे рд╕рджैрд╡ рд╕рдорд░्рдердХ рд░рд╣े рднाрд░рддрд╡ाрд╕ी рдоाрд▓рджीрд╡ рдХे рдмाрд░े рдоें рдЦाрдоोрд╢ рд╣ी рдмрдиे рд░рд╣े।
рднाрд░рддीрдп рд╢ाрд╕рдХ рд╢ाрдпрдж рдЗрд╕рд▓िрдП рдЪुрдк рдеे рдХि рдоाрд▓рджीрд╡ рдХा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдЗрд╕्рд▓ाрдоी рдХрдЯ्рдЯрд░рд╡ाрджी рдЕрдм्рджुрд▓ рдЧрдп्рдпूрдо рдеा। рд▓ेрдХिрди рдЕрдкрдиे рдЕрдердХ рд╕ंрдШрд░्рд╖ рд╕े рд╕्рд╡рдпं рдпाрддрдиा рдЭेрд▓рдХрд░ рдоोрд╣рдо्рдордж рдиाрд╢ीрдж рдиे рджिрдЦा рджिрдпा рдХि рддाрдиाрд╢ाрд╣ी рдЕрдоाрдирд╡ीрдп рд╣ोрддी рд╣ै, рдЕрдкрд░ाрдЬेрдп рдирд╣ीं। рдЗрд╕्рд▓ाрдо рдХा рдПрдХ рдЙрджाрд░рд╡ाрджी рдЪेрд╣рд░ा рднी рд╣ोрддा рд╣ै। рдЙрдирдХी рдмрдЧाрд╡рдд рдХाрдордпाрдм рд░рд╣ी। рдЕрдд: рд╡рд╣ рд▓ोрдХрддांрдд्рд░िрдХ рдХ्рд░ांрддि рдХрд╣рд▓ाрдПрдЧी рдХ्рдпोंрдХि рд╣рд░ рд╕рдлрд▓ рд╡िрдж्рд░ोрд╣ рдЗंрдХрд▓ाрдм рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। рдРрд╕ा рд╣ी рдирд╡рдиिрд░्рд╡ाрдЪिрдд рдЗрдм्рд░ाрд╣ीрдо рдХे рд╕ाрде рднी рд╣ोрдЧा।
BBC News | Nepal constitution: New border protests block supplies from India - https://www.bbc.com/news/world-asia-34348173?ocid=wsnews.chat-apps.in-app-msg.whatsapp.trial.link1_.auin
https://snappy.appypie.com/index/app-download/app_id/de8d8c67aaac































